آیه ۷۰ سوره یس

سوره یس، آیه ۷۰ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۴

لِيُنْذِرَ مَنْ كَانَ حَيّاً وَ يَحِقَ الْقَوْلُ عَلَى الْكَافِرِينَ

تا افرادی را که زنده‌اند بیم دهد (و بر کافران اتمام حجّت شود) و فرمان عذاب بر آنان مسلّم گردد!

معنی کلمات و عبارات
«حَیّاً»: مراد زنده معنوی است که شخص عاقل و اندیشمند و بیدار دل است (نگا: انعام / فاطر / ). «یَحِقَّ»: واجب شود. مسلّم گردد. «الْقَوْلُ»: فرمان عذاب. عذاب. «یَحِقَّ الْقَوْلُ»: (نگا: اسراء / ، قصص / ، یس / .
نزول
نکات آیه
۱ - انذار و اخطار به انسان ها، فلسفه نزول قرآن «و قرءان مبین . لینذر» لام در فعل «لینذر» براى تعلیل است و ضمیر فاعلى آن فعل، یا به قرآن بازمى گردد; که در این صورت مصدر مؤول به فعلِ «انذر» متعلق مى شود. و یا به پیامبر(ص) بازمى گردد; که در این صورت، به فعلِ «أرسل» متعلق خواهد بود. گفتنى است که براشت یاد شده، مبتنى بر فرض اول است. ۲ - انذار و اخطار به انسان ها، از اهداف رسالت پیامبراسلام(ص) «و ما علّمنه الشعر و ما ینبغى له ... لینذر» ۳ - زندگى انسان ها بدون تعالیم قرآن و رهنمودهاى پیامبراسلام، با خطرها و آفت هاى گریزناپذیر رو به رو خواهد بود. «و ما علّمنه الشعر ... إن هو إلاّ ذکر و قرءان مبین . لینذر» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که انذار و اخطارِ مردم به وسیله قرآن و پیامبراسلام، حاکى از این حقیقت است که بر سر راه انسان ها خطرها و آسیب هاى بسیار وجود دارد که به وسیله قرآن و پیامبر(ص) شناخته مى شود و اگر انسان ها به این امور توجه نکنند، با آنها روبه رو خواهند شد. گفتنى است معناى لغوى «انذار» (اعلام به امرى خطرناک و شایسته بر حذر بودن) مؤید همین برداشت است. ۴ - تأثیر انذارها و اخطارهاى قرآن و پیامبر(ص) تنها در دل هاى مستعد، زنده و هوشمند «لینذر من کان حیًّا» از این که خداوند فرمود: قرآن و پیامبر(ص) انسان هاى زنده را انذار خواهد کرد، مى توان استفاده کرد که قرآن و کلام پیامبر(ص) تنها در انسان هاى آماده و مستعد براى فهم و دریافت حقایق، مؤثر خواهد بود. ۵ - عقل و ایمان، مایه حیات انسان است. «و قرءان مبین . لینذر من کان حیًّا» بیشتر مفسران برآنند که در جمله «من کان حیّاً» یا استعاره به کار رفته و مقصود از آن انسان عاقل یا مؤمن است. و یا این که در این جمله، مجاز مرسل به کار رفته است; یعنى، چون تعالیم قرآن و پیامبر(ص) سبب حیات واقعى بشر است، از این رو تعبیر «حىّ» آمده است; مثل آیه شریفه: «استجیبوا للّه و للرسول إذا دعاکم لما یحییکم» (انفال (۸) آیه ۲۴). گفتنى است که برداشت یاد شده مبتنى بر فرض نخست است. ۶ - تعالیم قرآن و رهنمودهاى پیامبر اسلام(ص)، مایه حیات واقعى انسان ها است. «لینذر من کان حیًّا» ۷ - مؤمنان، انسان هاى زنده دل و برخوردار از حیات واقعى و معقول، و کافران (چونان مردگان) محروم از آن «لینذر من کان حیًّا و یحقّ القول على الکفرین» برداشت یاد شده از ارتباط میان صدر و ذیل آیه شریفه; یعنى، به قرینه مقابله میان انسان هاى زنده و کافران، به دست مى آید. ۸ - شعر در احیاى حیات واقعى و معقول انسان ها، کافى نیست. «و ما علّمنه الشعر و ما ینبغى له ... لینذر من کان حیًّا» از این که خداوند با نفى شعر بودن قرآن، حیاتبخش بودن را منحصر به تعالیم آن و پیامبر(ص) دانسته است، مى توان استفاده کرد که شعر، در حیات بخشیدن به انسان ها کافى نیست. ۹ - تحقق وعده خداوند مبنى بر عذاب کافران، حتمى است. «و یحقّ القول على الکفرین» مقصود از «قول» - طبق نظر مفسران - وعده خداوند به عذاب کافران است; مثل آیه شریفه «لکن حقّت کلمة العذاب على الکافرین»، (زمر، آیه ۷۱). ۱۰ - قرآن، وسیله اتمام حجت بر کافران و تحقق بخش وعده الهى درباره آنان است. «و قرءان مبین . لینذر ... و یحقّ القول على الکفرین» از عطف جمله «و یحقّ الحقّ ...» بر جمله «لینذر» - که لام در این جمله براى تعلیل است - برداشت یاد شده به دست مى آید.
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۱۱ - «و فى المجمع و یجوز أن یکون المراد بمن کان حیّاً، عاقلاً و روى ذلک عن على(ع)...; [منبع: مجمع البیان، ج ۸، ص ۶۷۵; نورالثقلین، ج ۴- ، ص ۳۹۴، ح ۸۱.] در مجمع البیان آمده است: و ممکن است مراد از «من کان حیّاً» صاحب خرد باشد و همین مطلب از حضرت على(ع) روایت شده است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۳)
  • کفر کافران به ایات الهی+۱ آیه
  • اتمام حجّت خدا بر کافران و مشرکان صدر اسلام با نازل کردن قران+۵ آیه
  • اتمام حجّت خدا بر کافران و مشرکان صدر اسلام، با نازل کردن قران+۵ آیه
  • کافران حقناپذیر در برابر اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله)، مستحقّ عذاب الهی+۴ آیه
  • اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله) بر کافران صدر اسلام+۸ آیه
  • انکار کافران در برابر اتمام حجّت خدا، باعث استحقاق انان برای کیفر و عذاب+۵ آیه
  • انذار، از شیوههای پیامبران در اتمام حجّت+۳ آیه
  • انذار، از شیوههای محمّد(صلی الله علیه واله) در اتمام حجّت+۹ آیه
  • قران، وسیله انذار و هشدار به انسانها+۴ آیه
  • قران، کتاب روشنگر خدا وسیله انذار به زندهدلان و اهل ایمان+۱ آیه
  • قران، وسیله هشدار به صاحبان خرد+۱ آیه
  • قران، وسیله انذار و اخطار به انسانها+۳ آیه
  • انذار صاحبان عقل و خرد به وسیله قران+۱ آیه
  • قران، انذاردهنده به مؤمنان زندهدل+۱ آیه
  • ایمان، زمینهساز تاثیرپذیری از انذار پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • خردمندی، از زمینههای پذیرش انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • کفر، مانع تاثیر انذار الهی+۱ آیه
  • اتمام حجّت بر کافران، فلسفه انذارهای پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) به انان+۱ آیه
  • انذار از عذابهای خدا، روشی لازم در تبلیغ انبیا+۱۱ آیه
  • کافران، محروم از حیات واقعی و معنوی+۵ آیه
  • حیات معنوی انسانها، زمینه تاثیر قران در دل انان+۱ آیه
  • عقل، مایه حیات انسانها
  • ناسپاسی کافران در برابر نعمتهای الهی، مورد سؤال انکاری و سرزنش امیز خدا+۴ آیه
  • نشناختن خدا او، به رغم مشاهده خلقت چهار پایان برای استفاده انسانها، مورد سؤال انکاری و توبیخ امیز از جانب خدا+۳ آیه
  • ناسپاسی کافران در برابر نعمتهای الهی، مورد سؤال انکاری و سرزنش امیز خدا+۶ آیه
  • نشناختن خدا، به رغم مشاهده خلقت چهارپایان، برای استفاده انسانها، مورد سؤال انکاری و توبیخ امیز از جانب خدا+۳ آیه
  • کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۴ آیه
  • اتمام حجّت خداوند بر کافران، به وسیله قران+۵ آیه
  • کفر، مانع تاثیر انذار الهی+۱ آیه
  • کافران، همواره درصدد مکر و توطیه برای مقابله با پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)
  • محرومیّت کافران، از حیات واقعی+۴ آیه
  • کافران، مورد سرزنش خداوند+۱ آیه
  • کافران حقناپذیر در برابر اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله، مستحقّ عذاب الهی+۳ آیه
  • انذارهای پیامبر صلی الله علیه و اله، نوعی اتمام حجّت+۹ آیه
  • اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله بر مشرکان صدر اسلام+۸ آیه
  • انذار صاحبان عقل و خرد، از رسالتهای پیامبر صلی الله علیه و اله
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به اتمامحجّت بر مردم+۸ آیه
  • ناسپاسی کافران در برابر نعمتهای الهی، مورد پرسش نکوهشی خدا+۱ آیه
  • نشناختن خدا از سوی کافران به رغم مشاهده خلقت چهارپایان برای استفاده انسانها، مورد سؤال توبیخی خدا+۱ آیه
  • حیات معنوی مؤمنان، موجب تاثیرپذیری از تذکّرات قران+۱ آیه
  • سؤال سرزنشامیز الهی، از ناسپاسی انسانها در برابر نعمتهای خدا+۴ آیه
  • حقّانیّت وعدههای خدا و تخلّفناپذیری ان
  • وعده خداوند به عذاب شدن کافران حقناپذیر
واژه‌ها