سوره یس، آیه ۷۷ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۵
أَ وَ لَمْ يَرَ الْإِنْسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ
آیا انسان نمیداند که ما او را از نطفهای بیارزش آفریدیم؟! و او (چنان صاحب قدرت و شعور و نطق شد که) به مخاصمه آشکار (با ما) برخاست!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۷۷ تا ۸۳
ابن عباس و نیز مجاهد و عکرمة و عروة بن الزبیر و سدى گویند: که عاص ابن وائل استخوان پوسیده اى در دست گرفته، نزد پیامبر آمد و گفت: یا محمد آیا خداى تو این استخوان را بعد از آن که پوسیده است برمى انگیزاند؟ پیامبر فرمود: بلى، خداوند آن را برمى انگیزاند سپس تو را میمیراند و بعد زنده مى گرداند سپس به دوزخ داخل میکند و بعد این آیات با آیه ۷۸ نازل گردید و مراد از انسان در آیه ۷۷ ابى بن خلف است. و همچنین محمد بن محمد بعد از شش واسطه از سعید بن مینا و او از عده زیادى از اصحاب ما روایت کرده که طائفه قریش که از زمره آنها عتبة بن ربیعة و ابى بن خلف و ولید بن مغیرة و عاص بن سعید بودند به حال اعتراض نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمدند و ابى بن خلف از میان آنها استخوان پوسیده اى در دست گرفت و آن را در حالتى که به باد میداد، گفت: یا محمد مى پندارى که خداى تو آن را زنده خواهد کرد؟ سپس آیات ۷۸ و ۷۹ نازل گردید. و نیز حلبى از امام صادق علیهالسلام موضوع ابى بن خلف را با گفتار وى نزد پیامبر روایت نموده و گوید: سپس آیه ۷۸ نازل شده است.
تفسیر ابن ابى حاتم و حاکم صاحب المستدرک. کتاب امالى از شیخ طوسى و کتاب امالى از شیخ مفید. تفسیر عیاشى.
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۸)
- خلق شدن انسان از نطفه، از نشانههای قدرت خداوند+۸ آیه
- احتجاج مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله)، برای انکار معاد به پوسیده شدن مردگان+۵ آیه
- نطفه، از عناصر اغازین پیدایش انسان+۶ آیه
- انسان، مجادله گری گویا
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱۱ آیه
- انکار معاد جسمانی و ممکن ندانستن ان، در عین اگاهی از مبدا پیدایش انسان، امری شگفتاور+۳ آیه
- مجادله انسان افریده شده از نطفه، امری شگفتاور+۱ آیه
- توجّه به قدرت خدا، از عوامل رفع تعجّب+۲ آیه
- تامّل در مبدا پیدایش انسان، زمینهساز باور او به قیامت+۶ آیه
- مجادلهگری انسانِ افریده شده از نطفه با خداوند، امری شگفتاور+۲ آیه
- انسان، مجادلهگری گویا و ماهر+۱ آیه
- مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۸ آیه
- خداوند، پدیداورنده حیات+۵ آیه
- غرور، زمینه ساز دشمنی
- سؤال انکارامیز کافران از معاد و حیات دوباره انسان بعد از مرگ+۵ آیه
- توجه نکردن کافران در باره خلقت خود از نطفه و دشمنی اشکار با خدا، مورد سؤال انکاری و نکوهش امیز او+۱ آیه
- نیندیشیدن کافران و منکران معاد، درباره قدرت داشتن افریدگار جهان بر احیای مجدد انسانها، مورد پرسش انکاری و نکوهش امیز خدا+۷ آیه
- سؤال خدا از انسانها برای اقرار به توانایی او بر احیای مجدّد انان، مثل توانایی او در افرینش اولیّه انان+۴ آیه
- توجّه نکردن کافران، درباره خلقت خود از نطفه و دشمنی اشکار با خدا، مورد سؤال انکاری و نکوهش امیز او+۱ آیه
- نیندیشیدن منکران معاد، درباره قدرت داشتن افریدگار جهان بر احیای مجدد انسانها، مورد پرسش انکاری و نکوهش امیز خدا+۴ آیه
- توجّه نکردن منکران معاد، درباره قدرت افریدگار انسانها بر اعاده خلقت انان، مورد پرسش انکاری و توبیخی خدا+۴ آیه
- سؤال انکارامیز کافران از حیات دوباره انسان، بعد از مرگ+۵ آیه
- انکار معاد از سوی مشرکان و محدود دانستن زندگی به عالم دنیا+۳ آیه
- انکار معاد، در عین اگاهی از مبدا پیدایش انسان امری شگفت اور+۳ آیه
- بازسازی و حیات مجدّد استخوانهای پوسیده مردگان، امری بعید، از نظر منکران معاد و از شبهات انان درباره رستاخیز+۳ آیه
- افرینش انسان از نطفه پاسخ تشکیک مشرکان در معاد پس از تبدیل شدن انسانها به استخوان پوسیده+۲ آیه
- استبعاد و انکار معاد، از سوی کافران مشرک+۶ آیه
- مشرکان منکر معاد و محدود دانستن زندگی به عالم دنیا+۲ آیه
- افرینش نخست انسان، دلیلی بر امکان معاد از جانب خدا+۴ آیه
- مجادله گری انسان در برابر پروردگار، مورد توبیخ و سرزنش خداوند
- نیندیشیدن کافران، درباره قدرت افریدگار اسمان و زمین و خلقت مجدّد انسانها، از سوی او، مورد پرسش نکوهشی خدا+۱ آیه
- توجّه نکردن کافران درباره خلقت خود از نطفه و دشمنی اشکار با خدا، مورد سؤال نکوهشی خدا+۱ آیه
- سرزنش خدا از انسان کافر، به دلیل فکر نکردن در چگونگی مبدا پیدایش خود+۱ آیه
- سرزنش مشرکان، به علت انکار قیامت+۱ آیه
- فکر نکردن منکران معاد درباره قدرت افریدگار جهان بر احیای مجدّد انسانها، مورد سؤال نکوهشی خدا+۷ آیه
- منی، از عناصر اغازین پیدایش انسان+۷ آیه
- افرینش انسان از منی، برهان قدرت الهی بر معاد و تجدید حیات انسان+۱ آیه
- خداوند، خالق و منشا افرینش انسان از منی+۸ آیه