سوره یس، آیه ۷۶ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۵
فَلاَ يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ إِنَّا نَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَ مَا يُعْلِنُونَ
پس سخنانشان تو را غمگین نسازد، ما آنچه را پنهان میدارند و آنچه را آشکار میکنند میدانیم!
معنی کلمات و عبارات
«قَوْلُهُمْ»: مراد سخنان مبنی بر الحاد و انکار خدا، و تکذیب و تقبیح پیغمبر است.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - محزون و غمگین نشدن از سخنان ناروا و تهمت هاى غم انگیز دشمنان، توصیه خداوند به پیامبراسلام(ص) «فلایحزنک قولهم»
مقصود از «قولهم» (سخنان مشرکان) به قرینه آیات گذشته (آیه ۶۹) - که درباره شاعر دانستن پیامبر(ص) بود - تهمت هاى غم انگیزى از قبیل شاعر بودن است که به پیامبراسلام(ص) نسبت مى دادند.
۲ - پیامبراسلام(ص)، در برابر سخنان ناروا و تهمت هاى غم انگیز مخالفان دعوتش، مورد تسلّى خاطر و دلجویى خداوند قرار گرفت. «فلایحزنک قولهم»
۳ - پیامبراسلام(ص)، با سخنان ناروا و تهمت هاى غم انگیز دشمنانِ رسالتش روبه رو بود. «فلایحزنک قولهم»
۴ - توجه به ناتوانى معبودهاى ادعایى و عقیده به قدرت مطلق خداوند، موجب تسلى خاطر و دل گرمى مبلغان اسلام و مدافعان عقیده توحیدى «و اتّخذوا من دون اللّه ءالهة لعلّهم ینصرون . لایستطیعون نصرهم... فلایحزنک قولهم»
جمله «فلایحزنک قولهم» جواب براى شرط مقدر است; یعنى، «إذا کان هذا حالهم مع ربّهم حیث اتّخذوا رجاء النصر ءالهة من دون اللّه لایقدرون نصرهم فلاتحزن بسبب قولهم...; وقتى وضعیت آنان چنین است که به امید یارى، معبودهاى دیگرى جز خدا را - که تواناى بر یارى رسانى ندارند - برگزیدند، پس تو از سخنان شان محزون مباش...».
۵ - همه حرکت ها و رفتارهاى انسان - در نهان و آشکار - در قلمرو علم خداوند است. «نعلم ما یسرّون و ما یعلنون»
۶ - پیامبراسلام(ص)، با توطئه هاى پنهانى دشمنانِ رسالتش روبه رو بود. «نعلم ما یسرّون و ما یعلنون»
۷ - عقیده به آگاهى خداوند از تمامى رفتارها و حرکت هاى توطئه آمیز کافران، موجب دل گرمى و تسلى خاطر مبلغان اسلام و مدافعان عقیده توحیدى است. «فلایحزنک قولهم إنّا نعلم ما یسرّون و ما یعلنون»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که جمله «إنّا نعلم...» تعلیل براى نهى در «فلایحزنک» است; یعنى، چون خداوند بر تمامى رفتارهاى آدمیان - از جمله کافران - آگاه است، پس نباید در برابر توطئه هاى آنان محزون بود; بلکه باید با دل گرمى و پشتکار به تبلیغ دین پرداخت.
۸ - توجه و اعتقاد به آگاهى خداوند به تمامى رفتارها و حرکت هاى پنهانى و آشکار انسان ها، بازدارنده آدمى از گناه و حق ناپذیرى است. «إنّا نعلم ما یسرّون و ما یعلنون»
برداشت بالا از این رو است که آیه شریفه در مقام تهدید به کافران و مشرکان حق ناپذیر است. بنابراین یادآورى آگاهى مطلق خداوند به رفتار نهان و آشکار انسان ها در شرایط تهدید، مى تواند بیانگر مطلب یاد شده باشد.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۸–۸۳ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۶–۸۳ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۶–۸۳ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۸–۷۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار ذکر عجز معبودان باطلبی اعتنایی به تهمتهای دشمنانعلم به توطئه کافرانعوامل دلداری مبلغانعوامل دلداری موحدانمخالفان رسالت محمدآثار عقیده به قدرت خداموانع حق ناپذیریتوطئه دشمنان محمدعوامل اندوه محمدآثار عقیده به علم خدااندوه محمدتهمت به محمدعلم خدا به اعمالاحاطه علمی خداتوطئه علیه محمدآثار ذکر علم خداموانع گناهعمل انسانتوصیه به محمددلداری به محمدعلم غیب خداتوصیه های خداتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
- ارامش بخشی خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) در مقابل سخنان نادرست کافران با یاداوری اگاهی خداوند به حالات انها
- دلداری خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) در پی رنجیدگی وی از سخنان ازاردهنده مشرکان+۴ آیه
- سخنان ناروای کافران و مشرکان، باعث ازردگی محمّد(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- توجّه به اگاهی خداوند به نهان و اشکار مشرکان، سبب تسلاّی خاطر و رفع اندوه از پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- یاوهگویی و نسبت دروغ کافران و مکذّبان، موجب حُزن پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- نهی خداوند از کفرپیشگی مردم+۱ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)، در قبال سخنان ناروای دشمنان، با بیان اگاهی خدا به سخن انان+۳ آیه
- سخنان ناروای مشرکان، علیه رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، باعث اندوه و حزن ان حضرت+۱ آیه
- اذیّت و ازارهای قولی مشرکان، نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
- اندوه محمّد(صلی الله علیه واله) از سخنان بیجا و یاوه گوییهای مشرکان+۱۰ آیه
- اگاهی خداوند، به امور نفسانی و اسرار نهان انسانها+۱ آیه
- اگاهی خداوند از نیّتها و احوال درونی منکران معاد+۱ آیه
- علم به سخنان پنهان انسانها، از علوم غیبی خداوند
- علم خداوند به اسرار و رازهای نهفته در درون و اندیشه های قلبی انسانها+۲ آیه
- مشرکان، فراموش کننده اصل و خلقت اوّلیّه خویش+۲ آیه
- فراموشی و بی توجهی مشرکان به مبدا پیدایش خویش، موجب بعید دانستن قیامت و حیات مجدّد+۲ آیه
- کافران، همواره درصدد مکر و توطیه برای مقابله با پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- خداوند، برهم زننده و افشاگر توطیه های کافران، علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- تسلیت و دلداری خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) در برابر اتّهام کهانت به ان حضرت+۱ آیه
- دلداری خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله، در پی رنجیدگی وی، از سخنان ازاردهنده مشرکان+۴ آیه
- سخنان ناروای کافران و مشرکان، باعث ازردگی محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- ارامش بخشیدن خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله با خطاب تسلّیبخش+۴ آیه
- ارامشبخشی به پیامبر صلی الله علیه و اله با بیان اگاهی خداوند به اعمال و رفتار کافران
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در قبال سخنان ناروای دشمنان، با بیان اگاهی خدا به سخن انان+۸ آیه
- سخنان ناروای کافران، موجب ازردگی پیامبر صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- گفتار مشرکان، موجب اندوه پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- افرینش نخست انسان، دلیلی بر امکان معاد از جانب خدا+۱ آیه