«الر»: (نگا: بقره / . «تِلْکَ»: آن. در اینجا به معنی (این) و اشاره به آیات سوره یوسف است که انتظار نزول آنها میرود و متأخّر به منزله متقدّم در نظر گرفته شده است. یا این که حضور آنها در ذهن به منزله وجود خارجی است. «الْکِتَابِ»: مراد سوره یوسف یا قرآن مجید است.
ابن عباس و ابن مسعود گویند: مردم از رسول خدا صلى الله علیه و آله خواستند و گفتند: یا رسول الله چه خوب بود اگر براى ما در قرآن داستانى هم مى آوردى سپس این آیات و سوره نازل گردید.
مقاتل و کلبى گویند: منافقین از سلمان فارسى خواسته بودند که از براى آنها از تورات و عجائبى که در آنست، سخن بگوید. خداوند آیه ۱۶ سوره حدید «أَلَمْ یأْنِ لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِکرِ اللَّهِ» را براى پیامبر نازل گردانید سپس آیات این سوره را نازل فرمود تا آیه سوم.
و نیز گویند آیه سوم این سوره نازل گردید و به آنها خبر داد که قرآن داراى بهتر و نیکوترین داستان است بنابراین از لحاظ استماع داستان به غیر قرآن احتیاجى نیست.
تفسیر جامع البیان.
تفسیر ابن مردویه.
تفاسیر مجمع البیان و کشف الاسرار.
تفسیر کشف الاسرار.
۱- ا . ل . ر . از رمزهاى قرآن «الر»
۲- قرآن ، بیانگر حقایق و معارف الهى و روشنگر راه هدایت «الکتب المبین»
کلمه «مبین» به معناى روشن و نیز روشنگر است ; یعنى، هم متعدى استعمال مى شود و هم لازم. براساس متعدى بودن نیاز به مفعول دارد و آن - به قرینه محتواى قرآن و هدفى که خود بیان کرده (هدًى للناس «بقره، ۱۸۵») - عبارت است از معارف، احکام، راه هدایت و ... .
۳- بیان قرآن در ارائه مطالب خویش ، روشن و بدون اجمال و ابهام است. «الکتب المبین»
برداشت فوق ، براساس لازم بودن کلمه «مبین» (روشن و واضح) به دست مى آید.
۴- آیات سوره یوسف ، بخشى از قرآن مبین است. «تلک ءایت الکتب المبین»
مشارالیه «تلک» آیات سوره یوسف است. بنابراین «تلک آیات ...» ; یعنى ، آیاتى که پیش روى شماست ، آیات آن کتاب مبین (قرآن) است.
۵- آیات سوره یوسف ، آیاتى است ارجمند و رفیع. «تلک ءایت الکتب المبین»
«تلک» لفظى است براى اشاره به دور و استعمال آن براى مشارالیه نزدیک ، حاکى از عظمت آن در نزد متکلم است.
۶- کتابت قرآن در عصر پیامبر(ص) «تلک ءایت الکتب المبین»
اطلاق «الکتاب» (نوشته و نگارش یافته) بر قرآن ، یابدان جهت است که آیه هاى آن پس از نزول نوشته مى شده و یا توصیه اى است از جانب خدا که باید به صورت کتاب درآید.
۷- قرآن ، از آیات خدا و نشانه هاى اوست. «تلک ءایت الکتب المبین»
«آیات» به معناى نشانه هاست و آیه هاى قرآن به این دلیل آیات نامیده شده است که ویژگیهاى نازل کننده خود را نشان مى دهد.
۸- حروف مقطعه قرآن (الر) بخشى از آیات با عظمت قرآن «الر تلک ءایت الکتب المبین»
برداشت فوق ، براساس این احتمال است که «تلک» اشاره به «الر» باشد ; یعنى: تلک الحروف آیات ... .
المیزان در تفسیر این آیه به آیهٔ مقابل استناد کرده است
… وشن است و هم روشن کننده معارفى الهى و حقايقى است که متضمن مبدأ و معاد است. ترجمه تفسير الميزان جلد ۱۱ صفحه ۱۰۱ و اگر در اين آيه، کتاب را به وصف «مبين» و در اول سوره «يونس»، به وصف «حکيم» توصيف کرده، و در آن جا فرموده: «تِلکَ آيَاتُ الکِتَابِ الحَکِيم»، براى اين است که اين سوره، درباره داستان آل يعقوب و بيان آن نازل شده، و کلمۀ «مبين»، به معناى بيان کننده است. احتمال هم دارد که مقصود از آن قرآن نباشد، بلکه لوح محفوظ بوده باشد. «إِنَّا …