سوره یونس، آیه ۶ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۰۸
إِنَّ فِي اخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللَّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَّقُونَ
بلاشبہ رات اور دن کے یکے بعد دیگرے آنے میں اور اللہ تعالیٰ نے جو کچھ آسمانوں اور زمین میں پیدا کیا ہے ان سب میں ان لوگوں کے واسطے دﻻئل ہیں جو اللہ کا ڈر رکھتے ہیں
معنی کلمات و عبارات
«إِخْتِلاف»: آمد و شد. تفاوت در کمیّت و کیفیّت، یعنی درازی و کوتاهی شبها و روزها و روشنائی و تاریکی آنها، و غیره (نگا: بقره / آلعمران / .
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - آمد و رفت شب و روز، از آیات و نشانه هاى روشن ربوبیت خداست. «إن ربکم اللّه ... إن فى اختلف الّیل و النهار ... لأیت»
۲ - اختلاف شب و روز (کوتاه و بلند شدن هر یک از آن دو در طول سال) و تغییر فصلها، حاوى دلیلهایى روشن بر تدبیر و ربوبیت خدا نسبت به اهل زمین است. «إن فى اختلف الّیل و النهار ... لأیت»
۳ - جهان آفرینش، داراى آسمانهاى متعدد «و ما خلق اللّه فى السموت»
۴ - جهان آفرینش، کتاب خداشناسى «و ما خلق اللّه فى السموت و الأرض لأیت»
۵ - خدا، آفریننده تمامى پدیده هاى جهان هستى است. «و ما خلق اللّه فى السموت و الأرض»
۶ - هر پدیده اى در جهان آفرینش، حاوى دلیلهاى روشن بر تدبیر و ربوبیت بى همتاى خداوند است. «و ما خلق اللّه فى السموت و الأرض لأیت»
۷ - لزوم مطالعه و تدبر در پدیده هاى جهان آفرینش، براى شناخت خدا و ربوبیت او «إن فى اختلف الّیل و النهار و ما خلق اللّه فى السموت و الأرض لأیت»
۸ - تقوا و پارسایى، زمینه اى لازم براى فهم و درک دلایل توحید ربوبى موجود در جهان آفرینش «إن فى اختلف الّیل و النهار و ما خلق اللّه فى السموت و الأرض لأیت لقوم یتقون»
۹ - تنها تقواپیشگان، قادرند که دلایل وحدت تدبیر موجود در جهان آفرینش را درک کنند. «إن فى اختلف الّیل و النهار ... لأیت لقوم یتقون»
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت تدبر در آفرینشتوحید ربوبی در آفرینشدرک کنندگان توحید ربوبیزمینه شناخت توحید ربوبیمتقین و توحید ربوبیتغییر فصلهای سالتفاوت شب و روزویژگیهای متقینگردش روزگردش شبدلایل ربوبیت خداخالق آفرینشدلایل توحید ربوبیزمینه خدا شناسیتعدد آسمانتوحید افعالیآیات آفاقیآثار تقوانشانه های ربوبیت خداخالقیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۹)
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۷ آیه
- وجود نشانههای خداشناسی در موجودات اسمانی برای پرهیزگاران
- موجودات اسمانها، از ایات خدا+۲ آیه
- امد و رفت شب و روز، از ایههای خدا+۱۳ آیه
- وجود موجوداتی در اسمان از ایات خدا+۴ آیه
- وجود موجوداتی در زمین از ایات خدا+۴ آیه
- بهرهگیری از ایات خدا، در گرو داشتن تقوا
- پدیدههای طبیعی از ایات الهی و منبعی برای خداشناسی پرهیزکاران
- چگونگی جهان افرینش و ارتباط و هماهنگی اجزای ان با یکدیگر، دلیلی بر حاکمیت افریدگاری توانا بر ان+۴ آیه
- تقوا و پارسایی، زمینه شناخت خدای یگانه، از رهگذر نشانههای خلقت در جهان
- خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۳ آیه
- خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۴ آیه
- خلقت موجودات، از ایات الهی برای تقواپیشگان
- توالی روز و شب، از ایات الهی برای تقواپیشگان
- تفاوت روز و شب در کوتاهی و بلندی، از نشانه های قدرت خداوند+۷ آیه
- گردش منظّم و دقیق شب و روز، نشانه حرکت زمین+۱۳ آیه
- لزوم مطالعه، در موجودات زمین+۱ آیه
- نشانه های خداشناسی در موجودات زمینی، برای پرهیزکاران+۱ آیه
- امد و رفت شب و روز، از ایه های خدا و شایسته تفکّر+۷ آیه