علو

تکرارها: ۷۰آیات: ۶۸

۰۲۴۶۸۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۲سال ۲: ۳سال ۳: ۷سال ۴: ۴سال ۵: ۵سال ۶: ۵سال ۷: ۵سال ۸: ۵سال ۹: ۶سال ۱۰: ۲سال ۱۱: ۳سال ۱۲: ۴سال ۱۳: ۲سال ۱۴: ۲سال ۱۵: ۳سال ۱۶: ۳سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۳سال ۱۹: ۱سال ۲۰: ۲سال ۲۱: ۲سال ۲۲: ۱سال ۲۳: ۰
مشتقات
تَعَالَى‌ (۱۰)الْأَعْلَى‌ (۹)تَعَالَوْا (۷)الْعَلِيُ‌ (۵)فَتَعَالَى‌ (۴)عُلُوّاً (۴)عَلِيّاً (۳)الْأَعْلَوْنَ‌ (۲)عَالِيَهَا (۲)الْعُلَى‌ (۲)تَعْلُوا (۲)عَالِيَةٍ (۲)الْعُلْيَا (۱)لَعَالٍ‌ (۱)الْمُتَعَالِ‌ (۱)لَتَعْلُنَ‌ (۱)عَلَوْا (۱)اسْتَعْلَى‌ (۱)عَالِينَ‌ (۱)لَعَلاَ (۱)عَلاَ (۱)فَتَعَالَيْنَ‌ (۱)الْعَالِينَ‌ (۱)الْعَلِيِّ (۱)عَلِيٌ‌ (۱)لَعَلِيٌ‌ (۱)عَالِياً (۱)عَالِيَهُمْ‌ (۱)عِلِّيِّينَ‌ (۱)عِلِّيُّونَ‌ (۱)
قاموس قرآن
قاموس قرآن: علو (بر وزن قفل) بلندى. علاء: برترى و رفعت شأن. اولى از نصر ينصر آيد مثل «عَلَاالشَّىْ‏ءُ وَالنَّهارُ يَعْلُوا عُلُوّاً:اِرْتَفَعَ» دومى از باب علم يعلم آيد يعنى «عَلى فُلانٌ فِى الْمَكارِمِ يَعْلى عَلاءً:شَرِفِ» اين خلاصه فرق آن دو است وگرنه در جاى همديگر نيز به كار مى‏روند. علو به مناسبت معنى اولى در قهر و غلبه و تكبّر نيز استعمال مى‏شود المؤمنون_٩١. آنگاه هر خدا مخلوق خويش تصاحب مى‏كرد و يكى بر ديگرى غلبه و برترى مى‏كرد. القصص_٤. فرعون در زمين طغيان كرد و ظلم پيشه گرفت و مردم آن را فرقه‏ها كرد. [اسراء:7]. و تا هلاك كنند آنچه را كه غلبه كردند هلاك وحشتناكى [اسراء:4]. حتماً حتماً دوبار در زمين فساد و طغيان بزرگ مى‏كنيد. عالى: بالا و طاغى مثل [هود:82]. بالاى ديارشان را پائين آن قرار داديم يعنى زير و زبر كرديم.ايضاً [انسان:21]. و مثل [يونس:83]. فرعون طاغى است در زمين. ايضاً به معنى رفيع و برتر است نحو [حاقة:22]. كه ظاهراً رفعت و برترى مراد است و مثل [توبه:40]. كه به معنى برتر است. *** على (بر وزن جدا) جمع عليا است يعنى مرتفع و بلند [طه:4]. قرآن نازل شده است از جانب خدائى كه زمين و آسمان‏هاى بلند را آفريده. ايضاً [طه:75]. *** علوّ: به معنى ارتفاع است مثل عتوّ و در معنى تكبّر و طغيان نيز به كار رود مثل «وَلَتَعْلُنَّ عُلُوّاً كَبيراً» كه گذشت. *** تعالى: [اعراف:190]. تعالى فعل است از تفاعل يعنى برتر و بالاتر است خدا از آنچه شرك مى‏ورزند. راغب گويد تفاعل در آن براى مبالغه است. *** تعال (به فتح لام) فعل امر است از تفاعل يعنى بيا بالا اصلش آن است كه كسى از بالا كسى را كه در پائين است ندا كند و بگويد: تعال. سپس در اثر كثرت استعمال به معنى «بيا» به كار رفته اعم از آنكه نداشده در بالا باشد يا پائين يا مساوى با منادى چنانكه در اقرب الموارد و مفردات گفته است. آن به لفظ جمع مذكر (تَعالَوْا) هفت بار و به لفظ جمع مؤنث (تَعالَيْن) يكبار در قرآن آمده است. [آل عمران:64]. اى اهل كتاب بيائيد به سوى كلمه‏اى كه ميان ما و شما يكسان است [احزاب:28]. و آن خطاب به زنان حضرت رسول «صلى‏اللَّه‏وعليه‏ و آله» است. *** علىّ: بسيار برتر. بسيار رفيع‏القدر. و آن صيغه مبالغه است آن جمعاً يازده بار در قرآن مجيد آمده است هشت بار در وصف خداى تعالى مثل [بقره:255]. يكدفعه درباره قرآن [زخرف:4] و يكبار در وصف نام نيك يا شريعت پيامبران [مريم:50]. و يكبار درباره مكان ادريس «عليه‏السلام» [مريم:57]. درباره اين آيه در «درس-ادريس» صحبت شده است. اهل لغت آن را در علوّ مقام و علوّ مكان هر دو گفته‏اند ولى ظهور همه آيات در علوّ مقام است. غير از آيه فوق. راغب گفته: معنى هُوَالْعَلِّىُ الْكَبيرُ آن است كه برتر است از اينكه وصف واصفين بلكه علم عارفين به او احاطه كند. در جمع آمده: علّى در اصل از علوّ است خداى سبحان به وسيله اقتدار و نفوذ سلطان برتر و بالاتر است. *** اعلى: بالاتر و برتر. در علوّ مكان و مقام هر دو آيد مثل [اعلى:1]. كه در علوّ مقام است و مثل [ص:69]. [نجم:7]. كه ظهور هر دو در علوّ مكان است نه مقام جمع آن در قرآن اعلون آمده [آل عمران:139]. *** متعالى: رفيع المقام. طبرسى فرموده متعالى و عالى هر دو يكى است، كه محال است كسى با آن مساوى باشد [رعد:9].

آیات (۶۸)

غافر · ۱۲

ذٰلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ وَ إِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ

این بخاطر آن است که وقتی خداوند به یگانگی خوانده می‌شد انکار می‌کردید، و اگر برای او همتایی می‌پنداشتند ایمان می‌آوردید؛ اکنون داوری مخصوص خداوند بلندمرتبه و بزرگ است (و شما را مطابق عدل خود کیفر می‌دهد).

شوری · ۴

لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَلِيُ الْعَظِيمُ

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از آن اوست؛ و او بلندمرتبه و بزرگ است!

شوری · ۵۱

وَ مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْياً أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولاً فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ عَلِيٌ حَكِيمٌ

و شایسته هیچ انسانی نیست که خدا با او سخن گوید، مگر از راه وحی یا از پشت حجاب، یا رسولی می‌فرستد و بفرمان او آنچه را بخواهد وحی می‌کند؛ چرا که او بلندمقام و حکیم است!

زخرف · ۴

وَ إِنَّهُ فِي أُمِ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌ حَكِيمٌ

و آن در «امّ‌الکتاب» [= لوح محفوظ] نزد ما بلندپایه و استوار است!

دخان · ۱۹

وَ أَنْ لاَ تَعْلُوا عَلَى اللَّهِ إِنِّي آتِيكُمْ بِسُلْطَانٍ مُبِينٍ

و در برابر خداوند تکبر نورزید که من برای شما دلیل روشنی آورده‌ام!

دخان · ۳۱

مِنْ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ كَانَ عَالِياً مِنَ الْمُسْرِفِينَ

از فرعون که مردی متکبر و از اسرافکاران بود!

محمد · ۳۵

فَلاَ تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَ اللَّهُ مَعَكُمْ وَ لَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمَالَكُمْ

پس هرگز سست نشوید و (دشمنان را) به صلح (ذلّت‌بار) دعوت نکنید در حالی که شما برترید، و خداوند با شماست و چیزی از (ثواب) اعمالتان را کم نمی‌کند!

نجم · ۷

وَ هُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلَى

در حالی که در اُفق اعلی قرار داشت!

منافقون · ۵

وَ إِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا رُءُوسَهُمْ وَ رَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَ هُمْ مُسْتَكْبِرُونَ

هنگامی که به آنان گفته شود: «بیایید تا رسول خدا برای شما استغفار کند!»، سرهای خود را (از روی استهزا و کبر و غرور) تکان می‌دهند؛ و آنها را می‌بینی که از سخنان تو اعراض کرده و تکبر می‌ورزند!

حاقه · ۲۲

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ

در بهشتی عالی،

جن · ۳

وَ أَنَّهُ تَعَالَى جَدُّ رَبِّنَا مَا اتَّخَذَ صَاحِبَةً وَ لاَ وَلَداً

و اینکه بلند است مقام باعظمت پروردگار ما، و او هرگز برای خود همسر و فرزندی انتخاب نکرده است!

انسان · ۲۱

عَالِيَهُمْ ثِيَابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَ إِسْتَبْرَقٌ وَ حُلُّوا أَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍ وَ سَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَاباً طَهُوراً

بر اندام آنها [= بهشتیان‌] لباسهایی است از حریر نازک سبزرنگ، و از دیبای ضخیم، و با دستبندهایی از نقره آراسته‌اند، و پروردگارشان شراب طهور به آنان می‌نوشاند!

نازعات · ۲۴

فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلَى

و گفت: «من پروردگار برتر شما هستم!»

مطففین · ۱۸

كَلاَّ إِنَ كِتَابَ الْأَبْرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ

چنان نیست که آنها (درباره معاد) می‌پندارند، بلکه نامه اعمال نیکان در «علیّین» است!

مطففین · ۱۹

وَ مَا أَدْرَاكَ مَا عِلِّيُّونَ

و تو چه می‌دانی «علیّین» چیست!

اعلی · ۱

سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى

منزّه شمار نام پروردگار بلندمرتبه‌ات را!

غاشیه · ۱۰

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ

در بهشتی عالی جای دارند،

لیل · ۲۰

إِلاَّ ابْتِغَاءَ وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلَى

بلکه تنها هدفش جلب رضای پروردگار بزرگ اوست؛