تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
قالُوا يا أَبانا ما لَکَ لا تَأْمَنَّا عَلى يُوسُفَ وَ إِنَّا لَهُ لَناصِحُونَ «11» أَرْسِلْهُ مَعَنا غَداً يَرْتَعْ وَ يَلْعَبْ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ «12» قالَ إِنِّي لَيَحْزُنُنِي أَنْ تَذْهَبُوا بِهِ وَ أَخافُ أَنْ يَأْکُلَهُ الذِّئْبُ وَ أَنْتُمْ عَنْهُ غافِلُونَ «13» قالُوا لَئِنْ أَکَلَهُ الذِّئْبُ وَ نَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّا إِذاً لَخاسِرُونَ «14»
ترجمه
گفتند اى پدر ما چيست تو را که امين نميدانى ما را بر يوسف با آنکه ما مر او را خير خواهانيم
بفرست او را با ما فردا تا گردش و بازى کند و همانا ما مر او را هر آينه نگهبانانيم
گفت همانا من هر آينه غمناک ميکندم که ببريد او را و مى‌ترسم که بخورد او را گرگ و شما باشيد از او غفلت داران
گفتند هر آينه اگر بخورد او را گرگ با آنکه ما جماعتى توانائيم همانا ما آنگاه هر آينه زيانکارانيم.
تفسير
برادران حضرت يوسف عليه السّلام بعد از اخذ تصميم راجع بآنحضرت بپدر بزرگوار خود عرضه داشتند که جهت چيست که بما اعتماد و وثوق ندارى و ايمن نيستى از ما بر يوسف با آنکه ما برادران مهربان و خير خواهان و نصيحت کنندگان اوئيم بفرست او را با ما فردا بصحرا و دشت براى گردش و گشت و تفريح و تفکّه از ميوه‌هاى
جلد 3 صفحه 126
جنگلى و بازى در مراتع و مسابقه در تير اندازى و امثال اينها و مطمئن باش که ما کاملا حافظ و نگهبان و نگهدار اوئيم و آن حضرت جواب فرمود که شما از کثرت علاقه من بيوسف آگاهيد و ميدانيد که من طاقت مفارقت او را ندارم و در غياب او محزون و غمناک ميباشم بعلاوه ميترسم که شما سر گرم بمسابقه در تير اندازى و دويدن و غيره شويد و از او غفلت نمائيد و گرگ او را بدرد و بخورد چون گفته‌اند در آن اراضى گرگ زياد بود و آنها در جواب گفتند اگر چنين امرى روى دهد با آنکه ما جماعتى هستيم متعصّب و متّحد و رشيد و توانا و مردان کارزار ثابت ميشود ما سرمايه خود را که شجاعت و شهامت است از دست داده و خاسر و زيانکار شده‌ايم و قادر بر دفاع از خود نيستيم در مجمع از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت نموده که تلقين ننمائيد دروغ را تا دروغ بشما گفته نشود پسران يعقوب عليه السّلام نميدانستند ميشود گفت گرگ يوسف را خورد تا تلقين نمود آنها را پدرشان و قريب باين مضمون را در علل از امام صادق عليه السّلام نقل نموده و عيّاشى ره از آنحضرت نقل نموده که خداوند مبتلى فرمود حضرت يعقوب را بفراق يوسف عليه السّلام براى آنکه روزى قوچ چاقى را کشته بود و يکى از اصحابش روزه داشت و افطار نداشت و آنحضرت از حال او غفلت کرد و او را اطعام نفرمود و بفراق يوسف مبتلا شد و بعد از آن هر روز و شب از طرف او منادى ندا ميکرد که هر کس روزه نيست ناهار و هر کس روزه است شام ميهمان آنحضرت باشد و در مجمع و علل و عيّاشى ره از امام سجّاد عليه السّلام قريب باين معنى با شرح و بسط مفصّلى نقل شده است ..