سوره یوسف، آیه ۱۲ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۶
أَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ
فردا او را با ما (به خارج شهر) بفرست، تا غذای کافی بخورد و تفریح کند؛ و ما نگهبان او هستیم!»
معنی کلمات و عبارات
«یَرْتَعْ»: بچرد. مراد خوردن و آشامیدن و بهرهمندی از میوهها و چیزهای خوشمزه است.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- فرزندان یعقوب ، پس از طرح توطئه علیه یوسف(ع) از او خواستند تا یوسف(ع) را همراه آنان به مرتع بفرستد. «أرسله معنا غدًا»
۲- برادران یوسف ، زمان اجراى توطئه علیه او را ، فرداى همان روزِ مشورت با یکدیگر و گفت و گو با پدرشان تعیین کردند. «إذ قالوا ... قالوا یأبانا ... أرسله معنا غدًا»
۳- برادران یوسف در اجراى نقشه شوم خویش علیه او ، تعجیل داشتند و درنگ را روا نمى دانستند. «أرسله معنا غدًا»
برداشت فوق، از تصریح برادران او به اینکه «فردا یوسف(ع) را به همراه ما بفرست» استفاده مى شود.
۴- برادران یوسف با اظهار علاقه به رفع نیازهاى طبیعى یوسف(ع) (حضور در مرتع و گردش و بازى) درصدد اثبات خیرخواهى خویش نسبت به او بودند. «و إنا له لنصحون. أرسله معنا غدًا یرتع و یلعب»
«رتع» (مصدر یرتع) استفاده فراوان از خوراکیها و نوشیدنیهاى باغستانها ، مزارع و مراتع است.
۵- نیاز یوسف(ع) به گردش و بازى و استفاده از خوراکیهاى مراتع ، بهانه برادرانش براى بردن او به صحرا و جدا ساختنش از یعقوب(ع) «أرسله معنا غدًا یرتع و یلعب»
۶- یوسف(ع) به هنگام اجراى توطئه برادرانش علیه او ، در سنین کودکى یا نوجوانى بوده است. «أرسله معنا غدًا یرتع و یلعب»
برداشت فوق ، از فعل «یلعب» (بازى کند) به دست مى آید ; زیرا معمولاً بازى کردن را در مورد کودکان و نوجوانان به کار مى برند.
۷- حضور در مراتع و بازى و گردش ، از نیازهاى طبیعى کودکان «و إنا له لنصحون. أرسله معنا غدًا یرتع و یلعب»
۸- فرزندان یعقوب در حضور او ، با تأکیدى فراوان مراقبت از یوسف(ع) را برعهده گرفتند. «و إنا له لحفظون»
تأکید فراوان ، از آوردن جمله اسمیه به همراه «إنّ» و «لام» تأکید استفاده مى شود.
۹- رفتارهاى نارواى برادران یوسف (توطئه ، دروغ و فریب کارى) برخاسته از نفوذ شیطان در آنان بود. «إن الشیطن للإنسن عدو مبین ... اقتلوا یوسف ... أرسله معنا غدًا یرتع و یلعب»
۱۰- نفوذ شیطان در انسانها و ترغیب آنان به نفاق ، دروغ پردازى ، فریب کارى و طرح توطئه هاى شوم ، نمودى از دشمنى آشکار او با ایشان است. «إن الشیطن للإنسن عدو مبین ... اقتلوا یوسف ... أرسله معنا غدًا یرتع و یلعب و إنا له لحفظون»
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۲۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱–۱۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲
روایات و احادیث
۱۱- «عن أبى جعفر(ع): ...فقالوا کما حکى الله عزوجل «... أرسله معنا غداً یرتع و یلعب» أى یرعى الغنم و یلعب ; [منبع: تفسیرقمى، ج ۱، ص ۳۴۰ ; بحارالأنوار، ج ۱۲ ، ص ۲۱۸ ، ح ۱ .] از امام باقر(ع) روایت شده است: ... برادران یوسف همان گونه که خداوند حکایت فرموده، گفتند: «...أرسله معنا غداً یرتع و یلعب» ; یعنى، او را با ما بفرست تا گوسفندها را بچراند و بازى کند».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اظهار علاقه برادران یوسفبازی در چمنزاربازی یوسفبرادران یوسف و نیازهای یوسفتشویق به دروغتشویق به مکرتشویق به نفاقتعهد برادران یوسفتفریح در چمنزاررفتار ناپسند برادران یوسفزمان توطئه برادران یوسفعجله برادران یوسفمنشأ توطئه برادران یوسفمنشأ دروغگویی برادران یوسفمنشأ مکر برادران یوسفنیاز به بازینیاز به تفریحنیازهای مادی یوسفنیازهای کودکهمراه بردن یوسفچوپانی یوسفزمینه توطئه برادران یوسفاظهار خیرخواهی برادران یوسفروانشناسی کودکآثار نفوذ شیطاننفوذ شیطاننوجوانی یوسفمحافظت از یوسفنشانه های دشمنی شیطانکودکی یوسفتوطئه علیه یوسفخواسته های برادران یوسفتوطئه برادران یوسفبرادران یوسف و یعقوبدشمنان انسانبرادران یوسف و یوسفنقش شیطانقصه یوسف
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۴)
- . اتّحاد برادران یوسف در جدا کردن وی از یعقوب(علیه السلام)+۴ آیه
- رهایی یوسف(علیه السلام) از دست زلیخا و فرار از گناه به رغم فراهم بودن میدان گناه، از ارهاصات حضرت+۱ آیه
- توطیه پسران یعقوب(علیه السلام)، در بردن یوسف(علیه السلام)به بیابان+۱ آیه
- تصمیم برادران یوسف برای جدا ساختن وی از پدر، زمینه حُزن و اندوه یعقوب(علیه السلام)+۲ آیه
- حزن یعقوب(علیه السلام) در فراق یوسف(علیه السلام)، از اعتذارهای یعقوب(علیه السلام)، برای امتناع از فرستادن او به همراه برادرانش+۲ آیه
- خوف یعقوب(علیه السلام) از خورده شدن یوسف(علیه السلام) به وسیله گرگ، عذر وی در مخالفت با پیشنهاد فرزندانش برای فرستادن یوسف(علیه السلام) همراه انان+۲ آیه
- استدلال برادران یوسف به نیرومندی خویش در دفاع از یوسف(علیه السلام)در برابر خطر حمله گرگ+۴ آیه
- بازی و گردش، از نیازهای طبیعی کودکان+۱ آیه
- مراقبت از کودکان، در برابر حوادث و خطرها، از نیازهای اولیّه انان
- درخواست برادران یوسف از پدر، برای فرستادن وی جهت بازی و گردش در چمنزار به همراه انان+۱ آیه
- بازی و لعب کودکانه در چمنزار و تفریح در ان، از نیازهای طبیعی کودکان
- جواز بهرهبرداری انسان، از روییدنیهای مراتع زمین، برای تغذیه خود و دامهایش
- پیشنهاد تفریح یوسف علیه السلام در مرتع، از سوی برادران وی به پدرش یعقوب علیه السلام+۱ آیه
- حضور در مراتع برای بازی و گردش، از نیازهای طبیعی کودکان
- اصرار بر بردن یوسف علیه السلام به تفریحگاه مرتع، با طرح توطیه شوم علیه وی، از سوی برادرانش+۲ آیه
- تفریح و بازی در مرتع، کاری رایج در زمان یعقوب علیه السلام+۱ آیه
- اظهار خیرخواهی و نصیحتخواهی، شیوه مکر فرزندان یعقوب در ربودن یوسف علیه السلام+۱ آیه
- توطیه برادران یوسف بر علیه برادر خود برخاسته از اطاعت و پیروی انان از نفس امّاره+۳ آیه
- هراس یعقوب علیه السلام برای یوسف علیه السلام از توطیه برادران بر ضد وی+۱ آیه
- محافظت از یوسف علیه السلام، تعهد فرزندان یعقوب، در پیشگاه ان حضرت+۱ آیه
- کثرت نیرو و توان، دلیل فرزندان یعقوب، برای رفع بی اعتمادی و نگرانی پدرشان نسبت به یوسف علیه السلام+۳ آیه
- رهایی یوسف علیه السلام از دست زلیخا و فرار از گناه، به رغم فراهم بودن میدان گناه، از ارهاصات ان حضرت+۱ آیه
- تعهّد برادران یوسف با پدر، مبنی بر حفاظت از یوسف علیه السلام
- ناتوانی برادران یوسف در تعهّد خود با پدر، مبنی بر حفظ یوسف علیه السلام از گرگها+۲ آیه
- زمان اجرای توطیه برادران بر ضدّ یوسف علیه السلام، فردای همان روز مشورت و تبانی
- نیاز یوسف علیه السلام به گردش و بازی، بهانه برادران برای بردن او به صحرا
- پیشنهاد برادران یوسف به پدرشان، مبنی بر فرستادن یوسف علیه السلام به همراه انان برای تفریح، بهترین راه برای ربودن او، در نظر انان
- تعجیل داشتن برادران یوسف، در اجرای نقشه شوم خویش علیه او
- درخواست برادران از پدر برای فرستادن یوسف با انان برای تفریح+۱ آیه
- برادران یوسف، درصدد فریب یعقوب علیه السلام با اظهار علاقه به رفع نیازهای طبیعی یوسف علیه السلام (حضور در مرتع و گردش و بازی)
- برادران یوسف علیه السلام، خواهان اجازه تفریح برای ان حضرت، از جانب پدر+۲ آیه
- اندوه و نگرانی یعقوب علیه السلام از درخواست برادران، برای بردن یوسف علیه السلام به همراه خود+۴ آیه
- اظهار نگرانی و وحشت یعقوب علیه السلام از خطر گرگ برای یوسف علیه السلام در صورت اقدام برادران به بردن وی، جهت گردش و بازی+۳ آیه
- برادران یوسف، خواهان اجازه تفریح و بازی کردن ان حضرت از سوی یعقوب علیه السلام+۲ آیه