آیه ۴۶ سوره فصلت

سوره فصلت، آیه ۴۶ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۸۱

مَنْ عَمِلَ صَالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا وَ مَا رَبُّكَ بِظَلاَّمٍ لِلْعَبِيدِ

کسی که عمل صالحی انجام دهد، سودش برای خود اوست؛ و هر کس بدی کند، به خویشتن بدی کرده است؛ و پروردگارت هرگز به بندگان ستم نمی‌کند!

معنی کلمات و عبارات
«مَا رَبُّکَ بِظَلاّمٍ لِلْعَبِیدِ»: (نگا: آل‌عمران / انفال / ، حجّ / ).
نزول
نکات آیه
۱ - پیامد عمل نیک انسان، به خود وى بازمى گردد. «من عمل صلحًا فلنفسه» ۲ - بدکاران، گرفتار پیامد اعمال ناشایست خویش اند. «من أساء فعلیها» ۳ - مسؤولیت انسان، در برابر اعمال خویش «من عمل صلحًا فلنفسه و من أساء فعلیها» ۴ - پروردگار، پیراسته از هر گونه ظلم و ستمى نسبت به بندگان خویش «و ما ربّک بظلّ-م للعبید» ۵ - عدالت در نظام مجازات و پاداش، از شؤون ربوبیت الهى است. «و ما ربّک بظلّ-م للعبید» ۶ - کوچک ترین عملکرد شایسته و نیک آدمى، بدون پاداش نخواهد بود. «من عمل صلحًا ... و ما ربّک بظلّ-م للعبید» از تنکیر «صالحاً» - که مى تواند براى تقلیل باشد - برداشت یاد شده به دست مى آید.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۷ - «عن إبراهیم بن أبى محمود قال: سألت أباالحسن الرضا(ع) ... هل یکلف (اللّه) عباده ما لایطیقون فقال: کیف ذالک؟ و هو یقول: «و ما ربّک بظلاّم للعبید...; [منبع: عیون اخبارالرضا، ج ۱، ص ۱۲۴، باب ۱۱، ح ۱۶; نورالثقلین، ج ۴، ص ۵۵۵، ح ۷۱.] ابراهیم بن ابى محمود مى گوید: از امام رضا(ع) سؤال کردم... آیا خدا بندگانش را به چیزى که قدرت بر آن ندارند تکلیف مى کند؟ فرمود: چگونه چنین کارى را مى کند در حالى که فرموده: «و ما ربّک بظلاّم للعبید».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
  • عدل الهی، در ثواب عمل شایسته+۲ آیه
  • عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۳ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۵ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • منزّه بودن خدا، از هرگونه ظلم در حق دیگران+۵ آیه
  • مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۵ آیه
  • مختار بودن انسان در عقاید و کارهایش، مقتضای ربوبیّت خدا+۲ آیه
  • عدالت در نظام کیفر و پاداش، از اثار ربوبیّت خدا+۱ آیه
  • مبرّا بودن خداوند، از هرگونه ظلم به انسانها، مقتضای ربوبیّت او+۲ آیه
  • اگاهی به روند پیدایش شکوفه و باروری ان، مقتضای ربوبیّت خداوند+۱ آیه
  • خداوند، منزّه از هر گونه ظلم به بندگان+۸ آیه
  • ناسازگار بودن ظلم به بندگان، با مدبّر بودن و مقام ربوبیّت خداوند، دلیل تنزیه خداوند از هرگونه ظلم+۴ آیه
  • منزّه بودن خداوند از هرگونه ستم به بندگان، در جزا و پاداش+۵ آیه
  • عدم ستم خداوند، در پاداش دادن به بندگان خویش+۷ آیه
  • کیفر الهی، عادلانه و به دور از هر گونه ظلم+۱۳ آیه
  • ناروا بودن تردید در عدالت خداوند، نسبت به انسانها+۳ آیه
  • عدالت خداوند، در اعطای درجه و پاداش به مؤمنان، به مقدار تلاش انان برای دین+۱۳ آیه
  • عدالت خداوند، در کیفر نمودن گناهکاران+۱۰ آیه
  • کیفر انسانهای بدکار، بازتاب و نتیجه اعمال خود انها+۷ آیه
  • مسیول بودن انسان، در مقابل اعمال و رفتار خویش
  • ظلم و ستم، عملی قبیح، از نظر عقل و عقلا+۷ آیه
  • بازگشت گناه و زیان ان، به خود انسان+۳ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۲ آیه
  • ربوبیّت خداوند، عامل رویش میوهها+۱ آیه
  • بهره مندی و منفعت نفس ادمی، منوط به انگیزه و عملکرد خویش+۵ آیه
واژه‌ها