سوره بروج(البروج)، آیه ۴ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۰
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۹ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۹ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴
روایات و احادیث
۴ - «قال رسول اللّه(ص) ... ملک بُخْتُ نَصَّر مأئةَ سنة و سبعاً و ثمانین سنة ... و ملک بعده مِهْرَقَیْه بن بخت نصر ... و أخذ عند ذلک دانیال(ع) و حفر له جُبّاً فى الأرض و طرح فیه دانیال(ع) و أصحابه و شیعته من المؤمنین فألقى علیهم النیران ... و هم الذین ذکرهم اللّه فى کتابه العزیز فقال جلّوعزّ «قتل أصحاب الاُخدود...»; [منبع: کمال الدین صدوق، ج ۱، ص ۲۲۶، ح ۲۰; بحارالأنوار، ج ۱۴، ص ۳۷۲، ح ۱۳.] رسول خدا(ص) فرمود: بُخْت نَصَّر ۱۸۷ سال پادشاهى کرد ... و بعد از وى فرزندش مِهْرَقیْه پادشاه شد ... و در وقت حکومت خود، دانیال(ع) را دستگیر کرد و چاهى براى او در زمین حفر نمود و دانیال و اصحاب و پیروانش را در آن چاه افکند و آتش ها بر سرشان ریخت ... و اینها همان کسانى اند که خداوند جلّ و عزّ در کتاب عزیزش از آنان یاد نموده و فرموده است: قتل أصحاب الاُخدود...». ۵ - «عن على بن أبى طالب(ع) قال: کان المجوس اهل کتاب ... و کانت الخمر قد احلّت لهم فتناول منها ملک من ملوکهم فغلبته على عقله، فتناول اُخته أو ابنته فوقع علیها، فلمّا ذهب عنه السکر ندم و قال لها: ویحکِ ما هذا الذى أتیت؟ و ما المخرج منه؟ قالت: المخرج منه أن تخطب الناس فتقول: أیّها الناس إنّ اللّه قد أحلّ لکم نکاح الأخوات و البنات ... فقال الناس جماعتهم: معاذ اللّه ... فخدّ لهم اُخدوداً و أوقد فیه النیران و عرض أهل مملکته على ذلک فمن أبى قذفه فى النار و من لم یأب خلّى عنه فأنزل اللّه فیهم «قتل أصحاب الاُخدود...»; [منبع: الدرالمنثور، ج ۸، ص ۴۶۷; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۵۴۶، ح ۲۶.] از حضرت على بن ابى طالب(ع) روایت شده که فرمود: مجوس اهل کتاب بودند ... و خمر براى آنان حلال بود. پس پادشاهى از پادشاهان آنان، شراب خورد و مستى عقل او را ربود و خواهرش یا دخترش را گرفته و با وى زنا کرد. پس چون مستى از او زایل گشت، پشیمان شد و به آن زن گفت: واى بر تو این چه عملى بود که من انجام دادم و راه چاره چیست؟ آن زن گفت: چاره آن است که مردم را بخوانى و بگویى: اى مردم! خداوند ازدواج با خواهران و دختران را حلال کرده ... پس مردم یکپارچه گفتند: پناه بر خدا [این چه سخنى است] پس گودالى براى آنان حفر کرد و در آن آتش افروخت و اهل مملکت خود را بر آن آتش عرضه کرد. و هر کس که از کلام شاه تمرد کرد، او را در آن آتش افکند و هر کس قبول کرد او را آزاد ساخت و خداوند آیه «قتل أصحاب الاُخدود...» را درباره آنان نازل فرموده است». ۶ - «عن أبى جعفر(ع) قال: إنّ اسقف نجران دخل على أمیرالمؤمنین(ع) فجرى ذکر أصحاب الاُخدود، فقال(ع) بعث اللّه نبیّاً حبشیّاً إلى قومه و هم حبشیة، فدعاهم إلى اللّه تعالى، فکذّبوه و حاربوه و ظفروا به و خدّوا اخُدوداً و جعلوا فیه الحطب و النار فلمّا کان حرّاً قالوا لمن کان على دین ذلک النبىّ(ع) اعتزلوا و إلاّ طرحناکم فیها فاعْتَزَل قوم کثیر و قُذِف فیها خلق کثیر...; [منبع: قصص الأنبیاء، ص ۲۴۶، ح ۲۹۰; بحارالأنوار، ج ۱۴، ص ۴۳۹، ح ۲.] از امام باقر(ع) روایت شده که فرمود: اسقف نجران خدمت امیرالمؤمنین(ع) رسید و صحبت از اصحاب اخدود شد، حضرت فرمود: خداوند پیامبرى حبشى (از اهل حبشه) را به سوى قومش - که آنان نیز حبشى بودند - فرستاد. آن پیامبر مردم را به سوى خداى تعالى دعوت کرد و آنان وى را تکذیب کردند و با او جنگیدند و بر وى چیره شدند. پس گودالى کندند و در آن هیزم و آتش ریختند. پس چون داغ گشت به کسانى که بر دین آن پیامبر بودند، گفتند: دست بردارید وگرنه شما را در این گودال آتش مى اندازیم. گروه زیادى از آن پیامبر، جدا گشته و تعداد زیادى از آن قوم در آتش افکنده شدند».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۷)
- اتش افروختن اصحاب اخدود، برای سوزاندن مؤمنان+۴ آیه
- . جهنم و اتش سوزان الهی کیفر اتش افروزان اصحاب اخدود+۳ آیه
- هیزم، اتشگیره اتش عظیم اصحاب اخدود+۱ آیه
- در اتش افکندن مؤمنان از سوی اصحاب اخدود+۱ آیه
- فقدان ازادی دینی برای مؤمنان، میان اصحاب اخدود+۴ آیه
- سلب ازادی مؤمنان از سوی اصحاب اخدود+۴ آیه
- اصحاب اخدود، سلب کننده ازادی دینی برای مؤمنان+۴ آیه
- استبداد حاکم در زمان اصحاب اخدود، درپیدارنده شکنجه مؤمنان+۴ آیه
- استبداد حاکم در دوران اصحاب اخدود، باعث قتل مؤمنان اخدود+۴ آیه
- برخورد مستبدانه با مؤمنان در عصر اصحاب اخدود+۴ آیه
- برافروختن اتش از سوی اصحاب اخدود برای سوزاندن مؤمنان در گودالهایی (بزرگ و عمیق)+۳ آیه
- شدّت اتش برافروخته شده اصحاب اخدود برای سوزاندن مؤمنان+۱ آیه
- ایمان مؤمنان، یگانه انگیزه اصحاب اخدود برای سوزاندن انان+۴ آیه
- باز بودن راه توبه برای اصحاب اخدود+۱ آیه
- توبه نکردن اصحاب اخدود از سوزاندن مؤمنان، سبب گرفتاری انان به عذاب سوزان جهنّم+۱ آیه
- شکنجه مؤمنان، از سوی اصحاب اخدود+۱ آیه
- اصحاب اخدود، مردمانی سنگدل و بیرحم+۳ آیه
- اصحاب اخدود، مردمی بیایمان+۱ آیه
- کیفر شدن اصحاب اخدود به عذاب جهنّم و سوختن در اتش، بهسبب سوزاندن و شکنجه کردن مؤمنان+۳ آیه
- عذاب دوچندان اصحاب اخدود، در پی کیفر و شکنجه مؤمنان+۳ آیه
- لعن و نفرین خدا بر اصحاب اخدود و دوری انان از رحمت الهی
- اعدام مؤمنان اصحاب اخدود از سوی کافران، با اتش افروخته+۲ آیه
- ایمان مؤمنان اصحاب اخدود، سبب اعدام انان از سوی کافران+۳ آیه
- کینه و دشمنی اصحاب اخدود با خداوند، انگیزه اعدام مؤمنان از سوی انان+۳ آیه
- سوزاندن با اتش، از شیوههای اعدام در گذشته تاریخ+۳ آیه
- انتقامگیری اصحاب اخدود از مؤمنان، فقط به دلیل مؤمنبودن انان+۲ آیه
- انتقام گرفتن اصحاب اخدود از مؤمنان با سوزاندن انان در گودالی از اتش+۴ آیه
- ایمان اصحاب اخدود به خدا، مورد بغض ادمکشان شکنجهگر+۲ آیه
- اصحاب اخدود، گرفتار جهنّم و عذاب سوزان ان+۱ آیه
- حرام و ناروا بودن شکنجه مؤمنان+۴ آیه
- تحریم مؤکّد قتل مؤمنان، به فرمان خداوند+۲ آیه
- حرام و ناروا بودن شکنجه مؤمنان+۵ آیه
- ایمان گروهی از مردم دوران اصحاب اخدود به خدا+۳ آیه
- برخورد خشونت امیز اصحاب اخدود با مؤمنان+۱ آیه
- مؤمنان به خداوند عزیز حمید، مورد رفتار خشونت امیز و شکنجه اصحاب اخدود+۱ آیه
- لعن و نفرین مؤکّد خداوند به اصحاب اخدود، به سبب خشونت انان با مؤمنان+۴ آیه
- گرفتاری اصحاب اخدود به عذاب سوزان جهنّم، به سبب خشونت شان با مؤمنان+۲ آیه
- رفتار خشونت امیز اصحاب اخدود با مؤمنان، با انداختن انان در گودال پر از اتش و سوزاندن انان+۱ آیه
- ایمان مؤمنان، انگیزه اصحاب اخدود در رفتار خشونت امیز و شکنجه کردن انان+۴ آیه
- برخورد خشونت امیز اصحاب اخدود با مؤمنان، برای انتقام از انان+۴ آیه
- دشمنی اصحاب اُخدود با موحّدان و مؤمنان به خدای یگانه+۱ آیه
- ایمان مؤمنان به خدا، عامل دشمنی کافران با انان+۱ آیه
- برخورد خشونت امیز مشرکان، در برابر مخالفان خود+۴ آیه
- شکنجه مؤمنان از سوی اصحاب اخدود، با افکندن انان در اتش+۵ آیه
- شکنجه مؤمنان، حرام و ناروا+۴ آیه
- شکنجه های مؤمنان به خدا، در دوران اصحاب اُخدود+۵ آیه
- سوگند خداوند، به مؤمنان شکنجه شده در ملا عام و در برابر چشمان دشمن+۵ آیه
- شکنجه مؤمنان به دست اصحاب اخدود، در گودالی از اتش+۵ آیه
- تهدید اصحاب اخدود از جانب خدا، به عذاب جهنّم و سوختن در اتش، به سبب سوزاندن و شکنجه مؤمنان+۳ آیه
- نظارت برخی اصحاب اخدود، بر چگونگی شکنجه مؤمنان+۳ آیه
- استقبال مؤمنان شکنجه شده به دست اصحاب اخدود، از شهادت و کشته شدن در راه خدا+۴ آیه
- پایداری برخی از زنان مؤمن، تا نیل به شهادت+۵ آیه
- شهادت شکنجه شدگان مؤمن از سوی اصحاب اخدود، به دلیل ایمان به خدا+۵ آیه
- سوزاندن مؤمنان در گودالی از اتش از سوی اصحاب اخدود+۳ آیه
- باور به عزّت الهی، موجب استقامت مؤمنان عصر اصحاب اخدود، در ایمان خویش+۲ آیه
- توبه از قتل مؤمن، موجب نجات از عذاب جهنّم+۲ آیه
- استبداد حاکم در دوران اصحاب اخدود، باعث قتل مؤمنان اخدود+۴ آیه
- تحریم مؤکّد قتل مؤمنان، از جانب خداوند+۳ آیه
- ناظر بودن بر قتل مؤمنان بی گناه و بی تفاوتی نسبت به ان، موجب گرفتاری به نفرین الهی+۳ آیه
- قتل مؤمنان با سوزاندن در اتش، به وسیله اصحاب اخدود+۲ آیه
- لعن خداوند بر اصحاب اخدود، به سبب قتل مؤمنان+۲ آیه
- ایمان مؤمنان، تنها عامل قتل انها با سوزانده شدن در اتش، از سوی اصحاب اخدود+۲ آیه
- قتل و خونریزی، از گناهان کبیره+۳ آیه
- نظاره اصحاب اخدود، بر سوزانده شدن و قتل مؤمنان بی گناه+۱ آیه
- نشستن و نظاره کردن بر سوزاندن مؤمنان، سبب گرفتاری اصحاب اخدود به عذاب سوزان جهنّم+۴ آیه
- شکنجه مؤمنان با سوزاندن در اتش از سوی اصحاب اخدود، برخاسته از سنگدلی انان+۴ آیه
- اصحاب اخدود، مردمانی سنگدل و بی رحم در سوزاندن مؤمنان+۳ آیه
- قساوت قلب اصحاب اخدود در سوزاندن مؤمنان، موجب گرفتار شدن به نفرین خداوند+۳ آیه
- قساوت قلب اصحاب اخدود در سوزاندن مؤمنان، موجب گرفتار شدن به نفرین خداوند+۳ آیه
- قسم خداوند به اسمان و برجهای ان، برای تاکید بر نفرین به اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خدا به امّتها، جهت تاکید بر نفرین و لعن بر اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به انبیا، برای نفرین و لعن بر اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به انسان گواهی دهنده بر توحید، برای لعن و نفرین بر اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به ستارگان مرتفع و نمایان، جهت بیان نفرین قطعی به اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به شاهدان روز قیامت و حاضرشوندگان در ان، برای بیان لعن بر اصحاب اخدود به سبب کشتن مؤمنان+۲ آیه
- سوگند خداوند به روز عرفه برای ملعون بودن اصحاب اخدود+۲ آیه
- قسم خداوند به قیامت، برای تاکید بر لعن اصحاب اخدود، به سبب کشتن مؤمنان+۳ آیه
- قسم خداوند به گواهان اعمال انسانها در قیامت، برای تاکید بر لعن اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به محمّد(صلی الله علیه واله) در جایگاه «شاهد» (خلایق) در روز قیامت، برای تاکید بر لعن اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به مؤمنان شکنجه شده، برای اعلان لعن بر اصحاب اخدود+۴ آیه
- قسم خداوند به ناظران امور مشهود در قیامت، برای اعلان لعن و نفرین بر اصحاب اخدود+۱ آیه
- قساوت قلب اصحاب اخدود، در سوزاندن مردمان با ایمان+۱ آیه
- شکنجه گران کفرپیشه، گرفتار شکنجه و عذاب با اتش دوزخ+۵ آیه
- شکنجه مؤمنان به دست کافران اصحاب اخدود، در گودالی از اتش+۵ آیه
- لعن بر کافران، روا و جایز و مورد درخواست خدا+۴ آیه
- اصحاب اخدود، مردمی کافر و بی ایمان+۱ آیه
- اعدام مؤمنان اصحاب اخدود، از سوی کافران+۲ آیه
- انتقامگیری اصحاب اخدود از مؤمنان، به دلیل ایمان انان+۲ آیه
- انتقام گرفتن اصحاب اخدود از مؤمنان، با سوزاندن انان در گودالی از اتش+۱ آیه
- شکنجه مؤمنان، حرام و ناروا+۲ آیه
- شکنجه مؤمنان به دست اصحاب اخدود، در گودالی از اتش+۲ آیه
- استقبال مؤمنان شکنجهدیده به دست اصحاب اخدود، از شهادت در راه خدا+۱ آیه
- قتل مؤمنان بی گناه، با سوزاندن انان به دست کافران+۲ آیه
- ناظر بودن بر قتل مؤمنان بی گناه و بی تفاوتی نسبت به ان، موجب گرفتاری به عذاب الهی+۲ آیه
- شکنجه شدگان به دست اصحاب اخدود، از مؤمنان به خدا+۲ آیه
- شکنجه مؤمنان، از اسباب نفرین الهی+۴ آیه
- سوزاندن مؤمنان و تماشای ان از جانب اصحاب اخدود، موجب نفرین خداوند+۴ آیه