سوره بروج(البروج)، آیه ۳ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۰
وَشَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ
و سوگند به «شاهد» و «مشهود»! [«شاهد»: پیامبر و گواهان اعمال، و «مشهود»: اعمال امّت است]
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۹ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۹ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۱–۳
روایات و احادیث
۸ - «عن محمّد بن هاشم عمن روى عن أبى جعفر(ع) قال: سأله الأبرش الکلبى عن قول اللّه عزّوجلّ «و شاهد و مشهود» فقال أبوجعفر(ع): ما قیل لک؟ فقال: قالوا: الشاهد یوم الجمعة و المشهود یوم عرفة، فقال أبوجعفر(ع): لیس کما قیل، الشاهد یوم عرفة و المشهود یوم القیامة أما تقرأ القرآن؟ قال اللّه عزّوجلّ: «ذلک یوم مجموع له الناس و ذلک یوم مشهود; [منبع: معانى الأخبار، ص ۲۹۹، ح ۵; نورالثقلین، ج ۵، ص ۵۴۲، ح ۱۲.] محمد بن هاشم از کسى که از امام باقر(ع) روایت کرده، نقل مى کند: ابرش کلبى از امام باقر(ع) درباره سخن خداوند عزّوجلّ «و شاهد و مشهود» سؤال کرد، حضرت فرمود: [در این باره] براى تو چه گفته شده؟ عرض کرد: گفته اند: «شاهد» روز جمعه و «مشهود» روز عرفه است. حضرت فرمود: این چنین که براى تو گفته شده است نیست; بلکه «شاهد» روز عرفه و مشهود روز قیامت است. مگر قرآن نخوانده اى که خداى عزّوجلّ فرموده است: ذلک یوم مجموع له الناس و ذلک یوم مشهود». ۹ - «عن علىّ(ع) قال: ... و الشاهد یوم الجمعة و المشهود یوم النحر; [منبع: الدرالمنثور، ج ۸، ص ۴۶۳.] از امام على(ع) روایت شده که فرمود: شاهد روز جمعه و مشهود روز قربانى (دهم ذى الحجه) است». ۱۰ - «روى عن الحسن بن على(ع) و هو یُحِدِّثُ عن رسول اللّه(ص) فقیل له أخبرنى عن «شاهد و مشهود» فقال: أمّا الشاهد فمحمّد و أما المشهود فیوم القیامة. أما سمعته سبحانه یقول: «یا أیّها النبى إنّا أرسلناک شاهدًا و مبشّرًا و نذیرًا» و قال : «ذلک یوم مجموع له الناس ذلک یوم مشهود; [منبع: مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۷۰۸; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۵۴۳، ح ۱۹.] از امام حسن(ع) روایت شده که از رسول خدا نقل حدیث مى کرد، به او عرض شد: مرا از [تفسیر] شاهد و مشهود خبر ده، حضرت فرمود: امّا شاهد محمّد(ص) است و امّا مشهود روز قیامت است. آیا کلام خداى سبحان را نشنیده اى که مى فرماید: «یا أیّها النبى إنّا أرسلناک شاهداً و مبشّراً و نذیراً» و فرموده: ذلک یوم مجموع له الناس و ذلک یوم مشهود».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
- جمعه، روزی مهم و مورد سوگند خداوند
- لعن و نفرین مؤکّد خداوند به اصحاب اخدود، به سبب خشونت انان با مؤمنان+۴ آیه
- سوگند خداوند، به روز جمعه
- سوگند خداوند، به روز عید قربان+۱ آیه
- سوگند خداوند، به مؤمنان شکنجه شده در ملا عام و در برابر چشمان دشمن+۵ آیه
- سوگند خداوند به روز عید قربان+۱ آیه
- قسم خدا به امّتها، جهت تاکید بر نفرین و لعن بر اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به انبیا، برای نفرین و لعن بر اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به انسان گواهی دهنده بر توحید، برای لعن و نفرین بر اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به روز جمعه
- قسم خداوند به شاهدان روز قیامت و حاضرشوندگان در ان، برای بیان لعن بر اصحاب اخدود به سبب کشتن مؤمنان+۲ آیه
- سوگند خداوند به روز عرفه برای ملعون بودن اصحاب اخدود+۲ آیه
- قسم خداوند به عید قربان+۱ آیه
- قسم خداوند به گواهان اعمال انسانها در قیامت، برای تاکید بر لعن اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به محمّد(صلی الله علیه واله) در جایگاه «شاهد» (خلایق) در روز قیامت، برای تاکید بر لعن اصحاب اخدود+۱ آیه
- قسم خداوند به مؤمنان شکنجه شده، برای اعلان لعن بر اصحاب اخدود+۴ آیه
- قسم خداوند به ناظران امور مشهود در قیامت، برای اعلان لعن و نفرین بر اصحاب اخدود+۱ آیه
- قیامت، روزی اشکار و قابل مشاهده برای همگان+۱ آیه
- سوگند خداوند به گواهان اعمال انسانها در قیامت+۱ آیه
- قیامت، روز حضور گواهان اعمال و شهادت دادن انان+۱ آیه
- روز جمعه، از گواهان قیامت+۱ آیه
- روز عرفه، از گواهان قیامت+۱ آیه
- قسم خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله، بر حقّانیّت پاداش ایمان و کیفر کفر+۱ آیه
- سوگند خداوند، به مؤمنان شکنجه شده+۱ آیه