آیه ۷ سوره بقره

سوره بقره(البقرة)، آیه ۷ · جزء ۱ · صفحه ۳

خَتَمَ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ وَعَلَىٰ سَمْعِهِمْ وَعَلَىٰ أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

خدا بر دلها و گوشهای آنان مهر نهاده؛ و بر چشمهایشان پرده‌ای افکنده شده؛ و عذاب بزرگی در انتظار آنهاست.

معنی کلمات و عبارات
«خَتَمَ»: مهر زده است. کنایه از عدم‌استعداد ایشان برای پذیرش ایمان و عدم درک آنان است (نگا: جاثیه / ، روم / ). «غِشَاوَةٌ»: پرده.
نزول
نکات آیه
۱ - خداوند قلب منکران قرآن را از فهمیدن معارف دین و گوش آنان را از شنیدن حقایق دینى، بازداشته است. «ختم اللّه على قلوبهم و على سمعهم» «ختم» به معناى بستن درب چیزى با گل و مانند آن و به اصطلاح لاک و مهر کردن، است. بسته شدن قلب، کنایه از درک نکردن و نفهمیدن است. و «على سمعهم» مى تواند عطف بر «على قلوبهم» باشد و نیز مى تواند خبر براى «غشاوة» باشد. در برداشت فوق، احتمال اول لحاظ شده است. ۲ - بر گوش و چشم منکران قرآن، حجابى است که آنان را از شنیدن و دیدن حقایق دین، ناتوان ساخته است. «و على سمعهم و على ابصرهم غشوة» «غشاوة» به معناى پرده و مانند آن است. در برداشت فوق «على سمعهم» خبر براى «غشاوة» گرفته شده است. ۳ - قلب (دل و اندیشه)، گوش و چشم از ابزار شناخت «ختم اللّه على قلوبهم و على سمعهم و على ابصرهم غشوة» ۴ - مؤثر نبودن انذارهاى پیامبر (ص) در کافرانِ منکرِ قرآن، ناشى از مسدود بودن ابزار درک و فهم ایشان است. «سواء علیهم ءأنذرتهم أم لم تنذرهم لایؤمنون. ختم اللّه على قلوبهم» ۵ - آدمى، خود ایجاد کننده حجاب شنیدن و دیدن، بر چشم و گوش خویش است. «و على سمعهم و على ابصرهم غشوة» ایجاد «غشاوة» بر چشم و گوش - به خلاف مسدود کردن قلبها - به خداوند نسبت داده نشده است. از این مقابله چنین بر مى آید که کافران، خود ایجاد کننده «غشاوة» بر گوش و چشم خویش هستند. ۶ - درک نکردن معارف الهى، کیفرى است از جانب خدا، بر ناشنیده گرفتن و نادیده انگاشتن حقایق دینى «ختم اللّه على قلوبهم و على سمعهم و على ابصرهم غشوة» جمله «و على سمعهم ...» جمله حالیه و بیانگر علت مسدود شدن قلبهاست; یعنى، بدان جهت خداوند آنان را از درک کردن محروم ساخت که ایشان حقایق را ناشنیده انگاشتند و بر واقعیتها چشم فرو بستند. ۷ - کفر پیشگان به عذابى گرفتار خواهند شد. «و لهم عذاب عظیم»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۹)
  • اللّه
  • کوردلی، مانع اثرپذیری از انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • حجابهای قرار داده شده بر چشم و گوش کافران، مانع ایمان انها به حقایق دین+۱ آیه
  • ختم قلب و کوردلی، از موانع ایمان+۲ آیه
  • ختم قلب و مسدود بودن ابزار درک، از موانع تاثیرپذیری تبلیغ+۸ آیه
  • چشم، از ابزار شناخت انسان+۵ آیه
  • مهر شدن چشم کافران، از سوی خدا، سبب عدم ایمان انان+۱ آیه
  • حرمت کفر به اسلام+۲ آیه
  • حرمت کفر به خداوند+۲ آیه
  • حرمت کفر به اسلام+۱ آیه
  • حرمت کفر به قران+۲ آیه
  • حرمت کفر به کتابهای اسمانی+۲ آیه
  • ختم قلب و کوردلی، مانع تاثیر سخن در انسان+۱ آیه
  • بینایی، از ابزارهای شناخت حسّی و راهی برای درک عقلی انسان+۵ آیه
  • ختم قلب (بر اثر گناه)، از موانع شناخت صحیح و درک حقایق+۸ آیه
  • کری باطنی و حق ناشنوایی، مانع معرفت به حقایق+۳ آیه
  • کفر، مانع شناخت و ادراک انسان+۷ آیه
  • کوردلی، از موانع شناخت حقایق+۷ آیه
  • استفاده صحیح نکردن از شنوایی، سبب گرفتاری به عذاب جهنّم+۳ آیه
  • کفرورزی، مانع استفاده از شنوایی، برای درک مفاهیم و پیامهای الهی+۴ آیه
  • کافران لجوج، محروم از درک و قبول معارف و حقایق، با استفاده از شنوایی خود، در عین شنیدن انها+۶ آیه
  • عجز کفّار، از شنیدن، دیدن و فهم حقایق دین، به سبب وجود حجاب بر قلب، گوش و دیده انان+۱ آیه
  • از دست دادن شنوایی، سبب عجز و ناتوانی از شنیدن حق+۴ آیه
  • ختم قلب از سوی خدا، عامل عجز و ناتوانی کافران، از درک حقایق+۵ آیه
  • عذاب بعضی از افراد، عذابی بس بزرگ+۱ آیه
  • کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۴ آیه
  • حرمت کفر به قران+۲ آیه
  • قلب انسان، کانون ادراک و شناخت+۶ آیه
  • انذارناپذیری، برخاسته از بیماری قلب+۱ آیه
  • ختم قلب، مانع درک ایات الهی و ایمان به انها+۳ آیه
  • کفر به ایات الهی، موجب ختم قلب ادمی+۱ آیه
  • کافران (کر و کور و لال) فاقد شناخت صحیح در معارف الهی+۷ آیه
  • کافران، مردمی هدایت ناپذیر+۴ آیه
  • پرده افکنی و مهر زدن خدا بر قلب کافران+۱ آیه
  • محرومیّت قلبهای کفرپیشگان، از دریافت حقایق دین و معارف الهی+۵ آیه
  • لجاجت کافران عامل بی تاثیری انذار پیامبر(صلی الله علیه واله)در انها+۳ آیه
  • عناد و لجاجت کافران مانع از ایمان انها و رهیابی به حق+۳ آیه
  • لجاجت کافران موجب پرده افتادن بر دیدگان انان و مانع دیدن+۶ آیه
  • لجاجت کافران در مقابل پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)موجب مهر شدن قلب انان+۱ آیه
  • پافشاری و اصرار بر کفر در حد تاثیر نکردن انذارهای مکرّر پیامبر(صلی الله علیه واله) موجب ثقل سامعه و نشنیدن حقایق الهی به جهت مهر شدن دلها از سوی خداوند+۱ آیه
  • مهر شدن قلب کافران در پی عملکرد خود، باعث لجاجت و پافشاری انان بر کفرشان+۱ آیه
  • لجاجت کافران بر کفر در حدّ تاثیر نکردن هشدارهای مکرّر پیامبر(صلی الله علیه واله) موجب گرفتار شدن به عذاب بزرگ+۱ آیه
  • حرمت کفر به اسلام+۱ آیه
  • حرمت کفر به کتابهای اسمانی+۲ آیه
  • کفر، دارای شدت و ضعف و مراتب گوناگون+۱ آیه
  • مهر شدن گوش کافران هدایت ناپذیر، به امر خداوند، سبب عدم ایمان انان+۱ آیه
  • گوش، از ابزار شناخت و درک حقایق+۵ آیه
  • ختم قلب و مسدود بودن ابزار شناخت، مانع اثرپذیری از تبلیغ محمّد صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • کفرورزی، مانع تاثیرپذیری از تبلیغ محمّد صلی الله علیه و اله+۳ آیه
واژه‌ها