آیه ۱۴ سوره نمل

سوره نمل(النمل)، آیه ۱۴ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۷۸

وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ

و آن را از روی ظلم و سرکشی انکار کردند، در حالی که در دل به آن یقین داشتند! پس بنگر سرانجام تبهکاران (و مفسدان) چگونه بود!

معنی کلمات و عبارات
«جَحَدُوا بِهَا»: آنها را انکار کردند و نپذیرفتند. «إِسْتَیْقَنَتْهَا»: آنها را کاملاً باور داشتند و یقیناً می‌دانستند. «ظُلْماً وَ عُلُوّاً»: ستمگرانه و مستکبرانه. از روی ستم و برتری جوئی. با توجّه به معنی اوّل، این دو واژه حال ضمیر (و) در فعل (جَحَدُوا) و به معنی (ظَالِمینَ وَ عَالِینَ) است. و با توجّه به معنی دوم، مفعول له می‌باشند.
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - انکار معجزات الهى، از سوى فرعونیان با وجود یقین درونى به حقانیت آن «و جحدوا بها و استیقنتها أنفسهم» «جَحْد» (مصدر «جحدوا») به معناى نفى و انکار کردن است. «استیقان» (مصدر «إستیقنت») معادل «إیقان» و جمله «استیقنتها أنفسهم» حال براى ضمیر فاعل در «جحدوا» است; یعنى، در حالى که جان هاى آنان به الهى بودن آیات یقین داشت باز آنها را انکار کردند. ۲ - آیات الهى، روشن و قابل درک براى همه جان ها و وجدان ها، حتى حق ستیزترین انسان ها «فلمّا جاءتهم ءایتنا مبصرة ... و جحدوا بها و استیقنتها أنفسهم» ۳ - روحیه ستمگرى و جاه طلبى فرعونیان، عامل موضع گیرى آنان در برابر آیات الهى «و جحدوا بها... ظلمًا و علوًّا» ۴ - پیام و رسالت پیامبران الهى، ناسازگار با روحیه ظلم و جاه طلبى «و جحدوا بها و استیقنتها أنفسهم ظلمًا و علوًّا» ۵ - توصیه الهى به تأمل در سرنوشت تباه فرعونیان «فانظر کیف کان عقبة المفسدین» ۶ - اضمحلال شکوه و شوکتِ مفسدان جاه طلب تاریخ، شایان عبرت و درس آموزى «کیف کان عقبة المفسدین» ۷ - فرعونیان، مردمى فسادگر فانظر کیف کان عقبة المفسدین ۸ - ظلم و جاه طلبى، فسادگرى است. ظلمًا و علوًّا . فانظر کیف کان عقبة المفسدین ۹ - فسادگرى، ریشه بلاها و تباهى هاى جامعه فرعونى «فانظر کیف کان عقبة المفسدین» ۱۰ - مفسدان، داراى فرجامى شوم «فانظر کیف کان عقبة المفسدین»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۱ - «عن أبى عمرو الزبیرى عن أبى عبداللّه قال: قلت له أخبرنى عن وجوه الکفر فى کتاب اللّه قال: الکفر فى کتاب اللّه على خمسة أوجه: فمنها کفر الجحود على معرفة و هو أن یجحد الجاحد و هو یعلم أنّه حق قد استقر عنده و قد قال اللّه عزّوجلّ: «و جحدوا بها و استیقنتها أنفسهم ظلماً و علوّاً»; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۳۸۹، ح ۱; نورالثقلین، ج ۴، ص ۷۵- ، ح ۸.] از ابوعمر زبیرى نقل شده که گفت: به امام صادق(ع) عرض کردم: مرا از اقسام کفر - که در کتاب خدا آمده است - خبر ده؟ فرمود: کفر در کتاب خدا بر پنج قسم است: یکى از آنها کفر انکارى است با وجود شناخت و آن این است که انکارکننده چیزى [از آیات الهى] را منکر شود در حالى که مى داند آن چیز حتماً حق است. خداوند عزّوجلّ فرموده است: «و جحدوا بها و استیقنتها أنفسهم ظلماً و علوّاً»...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۱)
  • فرعونیان، تکذیبکننده ایات الهی+۳ آیه
  • روحیّه ستمگری و برتری فرعونیان عامل تکذیب ایات الهی از سوی انها+۱ آیه
  • سرگذشت تکذیبکنندگان ایات خدا، تامّلبرانگیز و سزاوار مطالعه+۱ آیه
  • تکذیبکنندگان ایات خدا، مردمی فاسق+۲ آیه
  • قومفرعون، مردمی فاسق و تکذیبکننده ایات الهی+۲ آیه
  • انکار ایات الهی از سوی فرعونیان به رغم یقینشان به انها+۲ آیه
  • حقناپذیری فرعونیان در برابر اتمام حجّت موسی(علیه السلام)، سبب عذاب و نابودی انان+۲ آیه
  • اتمام حجّت موسی(علیه السلام) بر فرعونیان با ارایه ایات الهی و معجزات+۲ آیه
  • تکبر و برتریطلبی، از موانع اثربخشی اتمام حجّت موسی(علیه السلام)و هارون(علیه السلام)+۲ آیه
  • استکبار در برابر ایات و معجزات الهی، عامل جادو خواندن انها و نپذیرفتن حق+۴ آیه
  • روحیّه افساد، زمینهساز پدید امدن روحیّه برتریطلبی
  • ظهور و سقوط امّتهای فراوان در گذر تاریخ+۲ آیه
  • تاریخ، از منابع شناخت و تعقل+۴ آیه
  • سرگذشت هلاکتبار پیشینیان، عبرتی برای ایندگان+۱ آیه
  • ضرورت مطالعه تاریخ پیشینیان و عبرتاموزی از فرجام انان+۱ آیه
  • تفکّر، عامل عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۴ آیه
  • اهمیّت مطالعه و تفکّر در تاریخ، برای عبرت گرفتن از ان+۴ آیه
  • تهدید مفسدان، به کیفر دنیایی و بدفرجامی از سوی خداوند+۲ آیه
  • لزوم تحقیق و دقّت، در سرگذشت فسادگران+۲ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۲ آیه
  • فرعونیان، منکر ربوبیّت یگانه خدا+۱ آیه
  • حضور انسانهایی معاند در جامعه، به رغم شناخت حق
  • کافی نبودن شناخت تنها، در پیمودن راه حق
  • ظلم پیشگی، زمینه ساز انکار ایات الهی+۲ آیه
  • فرعون، فردی ستم پیشه+۱ آیه
  • ظلم و ستم فرعون به ایات الهی، سبب بدفرجامی وی+۳ آیه
  • فرعونیان، مردمی ستمگر و ظالم+۲ آیه
  • ظلم و ستم فرعونیان، عامل بد فرجامی انان+۳ آیه
  • مفسدان، عناصری بیدادگر و ستم پیشه+۳ آیه
  • پیام و رسالت پیامبران الهی، ناسازگار با روحیّه ظلم و جاه طلبی+۱ آیه
  • نادیده گرفتن ایات الهی و تکذیب انها، عملی ظالمانه+۲ آیه
  • دعوت خداوند از انسانها، برای عبرت اموزی+۳ آیه
  • سرنوشت و فرجام شوم مفسدان، مایه پند و عبرت+۲ آیه
  • انکار فرعون نسبت به حقّانیّت ایات و معجزات ارایه شده از ناحیه موسی(علیه السلام)، به رغم یقین به ان+۲ آیه
  • فرعون، فردی مفسد+۴ آیه
  • فرعون، تکذیب کننده ایات خدا+۲ آیه
  • حق ناپذیری فرعون، در برابر اتمام حجّت موسی(علیه السلام)+۴ آیه
  • ظلم و ستم فرعون به ایات الهی، سبب بد فرجامی انان+۳ آیه
  • فرعون، انسانی فسادگر+۵ آیه
  • شکنجه کردن مردم با میخ کوبی انان به زمین، نمودی از فسادگری فرعون+۴ آیه
  • مبارزه با فسق و فساد فرعون، از اهداف رسالت موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • فسادگری فرعون، موجب برتری جویی و سلطه طلبی او+۲ آیه
  • فسق فرعون، زمینه فسادانگیزی او+۱ آیه
  • فسادانگیزی فرعون در زمین، موجب گرفتاری او به فرجام هلاکت بار+۴ آیه
  • یقین فرعون به حقّانیّت ایات و معجزات ارایه شده، از ناحیه موسی(علیه السلام) به وی+۲ آیه
  • فسق، باعث گسترش فساد در زمین+۱ آیه
  • ظلم و ستم ظالمان، نمودی از فساد در جامعه
  • فرعونیان، مردمانی فسادگر+۲ آیه
  • مبارزه با فساد فرعونیان، از اهداف رسالت موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • فسق فرعونیان، زمینه ساز فسادانگیزی انان+۱ آیه
  • روحیّه فسادگری فرعونیان، زمینه ساز پدید امدن روحیّه برتری طلبی انان+۳ آیه
  • فرعونیان افسادگر، دارای فرجامی شوم و هلاکت بار+۲ آیه
  • مبارزه با فسق و فساد فرعونیان، از اهداف رسالت موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • لزوم بررسی و تحلیل فرجام شوم و عبرت اموز فسادگران تاریخ+۲ آیه
  • فرجام شوم فسادانگیزی فرعون و قومش، قابل تامّل و عبرت اموز برای مردم+۱ آیه
  • تفکّر درباره سرگذشت مفسدان و مطالعه اوضاع انان، مانع فسادگری+۳ آیه
  • تکذیب ایات خدا، مایه فسق و تبهکاری+۲ آیه
  • فساد، قبیح از نظر عقل+۵ آیه
  • کفرپیشگان، مردمی تبهکار و فاسق+۱ آیه
  • روح لجاجت و ستیزهجویی، از عوامل انکار ایات الهی و نپذیرفتن حق+۱ آیه
  • روحیّه استکباری، زمینهساز لجاجت در برابر دعوت حق+۳ آیه
  • ظلم بر خویشتن، زمینه لجاجت انسان در نپذیرفتن ایات الهی+۲ آیه
  • برخورد لجوجانه فرعونیان در برابر معجزات موسی علیه السلام با وجود یقین درونی ایشان به حقّانیّت ان+۱ آیه
  • پافشاری و لجاجت فرعونیان در نپذیرفتن رسالت موسی علیه السلام با اتّهام سحر به وی، به رغم مشاهده معجزه از ان حضرت+۳ آیه
  • برتریجویی فرعونیان، زمینه ایجاد روحیّه لجاج در انکار ایات الهی، به رغم روشنی ان+۱ آیه
  • فراخوانی خداوند از محمّد صلی الله علیه و اله، به اندیشه و تفکّر در فرجام هلاکتبار پیشینیان+۳ آیه
  • تکبّر و خودبرتربینی عامل تکذیب معجزات با وجود یقین در وی نسبت به انها+۱ آیه
  • ظلم و ستمگری انسان موجب تکذیب معجزات الهی+۲ آیه
  • به کیفر رساندن فرعونیانِ منکرِ معجزات و ایات الهی، با غرق کردن در دریا و انتقامی سخت+۲ آیه
  • اتمامحجّت موسی علیه السلام بر فرعونیان، با ارایه ایات الهی و معجزات+۱ آیه
  • حقناپذیری فرعونیان در برابر اتمامحجّت موسی علیه السلام، سبب عذاب و نابودی انان+۱ آیه
  • تکبر و برتریطلبی فرعونیان، از موانع اثر بخشی اتمام حجت موسی علیه السلام+۱ آیه
  • لجاجت و اصرار فرعونیان بر کفر و انکار خود در مقابل موسی علیه السلام و معجزاتش+۴ آیه
  • تهمت سحر و جادوگری، از حربههای فرعونیان بر ضد موسی علیه السلام+۳ آیه
  • مبارزه با طغیان و تجاوز فرعون، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۲ آیه
  • مبارزه با ظلم فرعونیان، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۳ آیه
  • مبارزه با فساد فرعونیان، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۳ آیه
  • مبارزه با فرعونیان، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۲ آیه
  • انکار ایات الهی از سوی فرعون به رغم یقین وی به انها+۱ آیه
  • یقین قوم فرعون به حق بودن ایات و معجزات ارایه شده از سوی موسی علیه السلام+۱ آیه
  • انکار معجزات الهی، از سوی فرعون و فرعونیان، با وجود یقین درونی به حقّانیّت انها+۱ آیه
واژه‌ها