آیه ۳ سوره جمعه

سوره جمعه(الجمعة)، آیه ۳ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۵۳

معنی کلمات و عبارات
«آخَرِینَ»: دیگران. غیرعربها. عطف بر (الأُمِّیِّینَ) یا بر ضمیر (هُمْ) در فعل (یُعَلِّمُهُمْ) است. «مِنْهُمْ»: از أُمِّیِّین. از مسلمین. «آخَرِینَ مِنْهُمْ»: مسلمانان عرب و غیرعربی که بعدها به دنیا می‌آیند. ضمیر (هُمْ) درست است که به (أُمِّیِّین) برمی‌گردد، ولی هر کس که اسلام را بپذیرد از زمره ایشان می‌باشد، چرا که مسلمانان از هر نژادی که باشند، امت واحدی بشمارند و دوستان یکدیگرند (نگا: توبه / ).
نزول
نکات آیه
۱ - مشعل هدایت از سوى خداوند، همواره فروزان است. «و ءاخرین منهم لمّا یلحقوا بهم» کلمه «آخرین» منصوب و مفعول فعل محذوف است و جمله عطف بر «هو الذى بعث...» مى باشد; یعنى، «و سیبعث اللّه رجالاً آخرین من الاُمّیین [أى من غیر اهل الکتاب] رجالاً لم یلحقوا بهم بعد»; خداوند در آینده نیز شخصیت هایى را از میان امیین (غیر اهل کتاب) برمى انگیزد و تا مشعل هدایت (اسلام و قرآن) را فروزان نگه دارند و به تلاوت آیات او براى مردم، تزکیه و تعلیم کتاب و حکمت به آنان بپردازند. ۲ - تاریخ آینده بشریت، شاهد برانگیخته شدن مردانى بزرگ براى هدایت خلق و زنده نگه داشتن اسلام و قرآن «یتلوا علیهم ءایته ... و ءاخرین منهم لمّا یلحقوا بهم» ۳ - برانگیختن هادیان خلق و احیاگران دین، نمودى از عزّت و حکمت خداوند «بعث فى الأُمّیّن رسولاً ... و ءاخرین منهم لمّا یلحقوا بهم و هو العزیز الحکیم» ۴ - خداوند، «عزیز» (پیروزمند شکست ناپذیر) و «حکیم» (سنجیده کار) است. «و هو العزیز الحکیم» ۵ - رسالت پیامبر(ص)، منحصر به مردم زمان او نبوده است و او مبعوث براى همه نسل ها و عصرها است. «هو الذى بعث فى الأُمّیّن ... و ءاخرین منهم لمّا یلحقوا بهم» در صورتى که «آخرین» عطف بر «اُمّیین» باشد، مطلب بالا قابل استفاده است. ۶ - پیامبراکرم(ص)، معلم تمامى انسان ها در همه عصرها و همه نسل ها «و یعلّمهم الکتب و الحکمة و ... و ءاخرین منهم» برداشت یاد شده، بدان احتمال است که «آخرین» عطف بر «هم» در «یعلّمهم الکتاب» باشد. ۷ - هدف بعثت پیامبر(ص) تعلیم کتاب و حکمت به همه انسان هاى عصر خود و نسل هاى بعد است. «و یعلّمهم الکتب ... و ءاخرین منهم»
تفسیر (۷)
روایات و احادیث

۸ - «[فى المجمع] فى قوله تعالى «و آخرین منهم ...» قال: هم الأعاجم و من لایتکلّم بلغة العرب فإنّ النبىّ(ص) مبعوث إلى من شاهده و إلى من بعدهم من العرب و العجم ... روى ذلک عن أبى جعفر(ع); [منبع: مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۴۲۹; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۳۲۳، ح ۲۱.] در مجمع البیان در توضیح آیه «و آخرین منهم لمّا یلحقوا بهم» آمده است: آنان عجم ها و کسانى اند که با لغت عرب سخن نمى گویند; زیرا پیامبراسلام(ص) مبعوث شده براى کسانى که او را دیده اند و تمامى کسانى که بعد از آنان - از عرب و غیر عرب - مى آیند و این مطلب از امام باقر(ع) روایت شده است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)
  • جهانشمولی تبلیغ و رسالت حضرت محمد(صلی الله علیه واله)تا نهایت تاریخ+۸ آیه
  • خبر غیبی خداوند، درباره روی اوردن ایرانیان به اسلام+۴ آیه
  • خبر غیبی خدا، درباره روی اوردن غیر عربها به اسلام+۱ آیه
  • بهره مندی ایرانیان مسلمان و محبوب خدا، از فضل خدا+۲ آیه
  • رسالت انبیا، پرتوی از عزّت خداوند+۴ آیه
  • شمول رسالت محمّد(صلی الله علیه واله) نسبت به عجمها+۱ آیه
  • تمامی عزّتها، تنها از انِ خداوند+۵ آیه
  • بعثت پیامبران، پرتوی از عزّت خداوندی+۴ آیه
  • هدایت، جلوه عزّت خدا+۳ آیه
  • امیختگی عزّت و شکست ناپذیری خداوند، با حکمت او+۷ آیه
  • بهره مندی ایرانیان مسلمان و محبوب خدا، از فضل خدا+۲ آیه
  • ارزشمند بودن قدرت امیخته به حکمت+۶ آیه
  • خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۱۰ آیه
  • تبلیغ محمّد صلی الله علیه و اله، فراگیر و جهان شمول+۸ آیه
  • رسالت و نبوّت پیامبر صلی الله علیه و اله، جاودانه و همیشگی+۴ آیه
  • رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله، عمومی و جهانی+۸ آیه
  • رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله، برای همه زمانها و همه نسلها+۱ آیه
  • گزارشهای غیبی از گذشته و اینده، جلوهای از اعجاز قران+۳ آیه
واژه‌ها