آیه ۳۳ سوره حجر

سوره حجر(الحجر)، آیه ۳۳ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۴

قَالَ لَمْ أَكُن لِّأَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهُ مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ

گفت: «من هرگز برای بشری که او را از گل خشکیده‌ای که از گل بدبویی گرفته شده است آفریده‌ای، سجده نخواهم کرد!»

معنی کلمات و عبارات
«لَمْ أَکُن لِّأسْجُدَ»: شایان مقام من نیست که سجده برم.
نزول
نکات آیه
۱- ابلیس، در پى جویا شدن خداوند از انگیزه تمردش، جواب داد: هرگز بر انسانى که از گِلى خشکیده، بد بو و متغیر خلق شده است، سجده نخواهد کرد. «قال لم أکن لأسجد لبشر خلقته من صلصل من حمإ مسنون» ۲- ابلیس، از ماده اوّلیه خلقت انسان، آگاهى کامل داشت. «قال لم أکن لأسجد لبشر خلقته من صلصل من حمإ مسنون» ۳- ابلیس، در تمرد خود از فرمان خداوند براى سجده بر آدم(ع)، تنها ماده جسمانى او را ملاک قرار داد و وجود روح الهى را در او نادیده گرفت. «قال لم أکن لأسجد لبشر خلقته من صلصل من حمإ مسنون» ۴- ابلیس، با توجه به ماده اوّلیه خلقت انسان، او را شایسته مسجود شدن موجودى چون خود نمى دید. «قال لم أکن لأسجد لبشر خلقته من صلصل من حمإ مسنون» تعبیر «لم أکن لأسجد» به جاى «لا أسجد» یا «لست أسجد»، مى تواند بیانگر این نکته باشد که شیطان، مقام خود را برتر از آدم(ع) مى دید. ۵- ابلیس، ضمن تحقیر آدم(ع) خود را داراى مقامى برتر از او مى دانست. «قال لم أکن لأسجد لبشر خلقته من صلصل من حمإ مسنون» ۶- تکبر ناشى از احساس برترى نژادى، عامل اصلى تمرد ابلیس از سجده بر آدم(ع) «قال لم أکن لأسجد لبشر خلقته من صلصل من حمإ مسنون» ۷- خداوند، انسان را از گِلى خشکیده، سیاه، بد بو و متغیر آفریده است. «لبشر خلقته من صلصل من حمإ مسنون» ۸- خداوند، مشیت و خواسته خود را در عالم طبیعت، از طریق عاملهاى طبیعى محقق و عملى مى سازد. «لبشر خلقته من صلصل من حمإ مسنون»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۲)
  • اتش، عنصری برتر از خاک و گل از دیدگاه ابلیس+۵ آیه
  • اتش، مادّه خلقت ابلیس+۴ آیه
  • لجن خشکیده و سفالین، مادّه افرینش ادم(علیه السلام)+۲ آیه
  • لجن بدبو، عنصر مادّی افرینش ادم(علیه السلام)+۲ آیه
  • رانده شدن ابلیس از جایگاه مقرّبان و منزلت والای ان در پی سرپیچی از سجده ادم(علیه السلام)+۳ آیه
  • لعن و نفرین ابدی خدا، ثمره ترک سجده ادم(علیه السلام)برای ابلیس+۴ آیه
  • وجود خاک و به تبع ان گل و لجن پیش از افرینش ادم(علیه السلام)+۴ آیه
  • خدا، پدید اورنده انسان، از گِل خشکیده و سفالین+۳ آیه
  • پدید امدن انسانها از گِلی بدبو، از ایههای خدا+۲ آیه
  • سرپیچی ابلیس از فرمان سجده بر ادم(علیه السلام)+۱۲ آیه
  • برنتافتنِ ابلیس، سجده و تواضع را در برابر ادم(علیه السلام)+۲ آیه
  • احتجاج ابلیس با خداوند برای اثبات برتری خود بر ادم(علیه السلام)به دلیل افرینش او از اتش+۵ آیه
  • ابلیس، دارای اختیار در اطاعت یا معصیت خدا+۱۱ آیه
  • بیارزشی ماده خلقت ادم(علیه السلام) (گِل و لجن) نزد ابلیس+۲ آیه
  • استکبار ابلیس، موجب تمرّد وی از فرمان خداوند بر سجده به ادم(علیه السلام)+۶ آیه
  • وجود ابلیس پیش از افرینش ادم(علیه السلام)+۹ آیه
  • تمرّد ابلیس از فرمان خداوند به سجده بر ادم(علیه السلام)+۱۳ آیه
  • استکبار ابلیس، عامل امتناع از سجده بر ادم(علیه السلام)+۶ آیه
  • اگاهی ابلیس از ماده اولیه خلقت ادم(علیه السلام)+۵ آیه
  • اگاهی ابلیس از خالقیّت خداوند+۵ آیه
  • مورد لعنت خدا قرارگرفتن بر ابلیس، کیفر نافرمانی وی از امر خداوند+۶ آیه
  • ابلیس، موجودی گستاخ در برابر خداوند+۷ آیه
  • گفتوگوی ابلیس با خدا درباره سجده نکردن برای ادم(علیه السلام)+۷ آیه
  • هبوط ابلیس در پی تمرّد از فرمان سجده برای ادم(علیه السلام)+۵ آیه
  • ابلیس موجودی دارای اختیار و اراده+۷ آیه
  • خودبزرگبینی ابلیس، باعث عصیان وی در برابر فرمان خدا+۱۲ آیه
  • نژادپرستی، منشا برخوردهای مستکبرانه+۹ آیه
  • تفاوت انسان با شیطان در ماده اوّلیّه خلقت+۴ آیه
  • عصاره گِل از موادّ اوّلیّه افرینش انسان+۳ آیه
  • گِل خشکیده سیاه و بدبو از موادّ اوّلیّه خلقت انسان+۲ آیه
  • لجنِ بدبو، عنصر مادّی خلقت ادم(علیه السلام)+۲ آیه
  • تعصّب ابلیس به مادّه خلقت خویش، در مقایسه با مادّه خلقت ادم(علیه السلام)+۹ آیه
  • کینهتوزی ابلیس با بنیادم، بر اثر تعصّب وی بر برتری مادّه خلقتش+۹ آیه
  • تعصّب ابلیس، در پی دارنده نافرمانی وی از فرمان خدا+۸ آیه
  • تکبّر و خودبرتربینی ابلیس، سبب اخراج وی از جایگاه والایش+۷ آیه
  • تمرّد و نافرمانی، پیامد تکبّر و خودبرتربینی+۴ آیه
  • تکبّر ابلیس، دلیل طرد و لعنشدن او از درگاه خداوند+۸ آیه
  • اعتقاد ابلیس به برتری نژاد خود، موجب تکبّر وی بر ادم(علیه السلام)+۴ آیه
  • ابلیس، از متکبّران در برابر فرمان خدا+۷ آیه
  • تکبّر و خودبرتربینی ابلیس، مانع سجده وی بر ادم(علیه السلام)+۸ آیه
  • تمرّد ابلیس از تکلیف سجده بر ادم(علیه السلام)+۱۰ آیه
  • حرام بودن تکبر ،در برابر فرمان خداوند+۱۱ آیه
  • گفتگوی خدا با ابلیس، درباره علّت سجده نکردن وی بر ادم(علیه السلام)+۵ آیه
  • ابلیس، دارای خلقتی غیر از عنصر خلقت ادم(علیه السلام)+۸ آیه
  • عنصر خلقت ابلیس، موجب خودبرتربینی وی نسبت به ادم(علیه السلام)+۴ آیه
  • سیاه رنگ بودن گِل خشکیده، خمیرمایه افرینش بشر+۲ آیه
  • تمرّد ابلیس از فرمان خدا، عامل گمراهی او+۸ آیه
  • گِل خشکیده، مادّه افرینش ادم(علیه السلام)+۳ آیه
  • گِل خشکیده سیاه و بدبو، از موادّ و عناصر اوّلیّه خلقت انسان+۲ آیه
  • گِل، عنصری پست تر از اتش، از دیدگاه ابلیس+۵ آیه
  • استکبار ابلیس، موجب لعن دایمی خداوند+۵ آیه
  • نفرین خداوند بر ابلیس، به سبب ترک سجده بر ادم علیه السلام+۲ آیه
واژه‌ها