آیه ۴۱ سوره حجر

سوره حجر(الحجر)، آیه ۴۱ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۴

معنی کلمات و عبارات
«هذا»: این راهی که پویندگان مخلص راه توحید در پیش گرفته‌اند. این محافظت و مراقبت از جویندگان راستین راه حق در برابر وسوسه‌های اهریمن. «عَلَیَّ»: بر من است. راه به سوی من دارد. در صورت دوم، (عَلی) به معنی (إلَی) است.
نزول
نکات آیه
۱- عبودیت و پاک بودن از هرگونه ناخالصى، صراط مستقیم الهى است. «إلاّ عبادک منهم المخلصین . قال هذا صرط علىّ مستقیم» ۲- توانایى ابلیس به اغواى اکثریت مردم و ناتوانى وى بر اغواى بندگان خالص خداوند، قانون و سنت الهى «إلاّ عبادک منهم المخلصین . قال هذا صرط علىّ مستقیم» برداشت فوق، مبتنى بر این احتمال است که مشارالیه «هذا» امر اغواگرى ابلیس نسبت به اکثریت مردم و اغوا ناپذیرى بندگان خالص باشد. کلمه «علىّ» دربردارنده تضمین و عهده دارى است و «مستقیم» چیزى است که انحراف در آن راه ندارد. بنابراین معناى «هذا صراط علىّ مستقیم» این خواهد بود: چنین امرى از ناحیه خداوند، حکمى تغییرناپذیر است که اصطلاحاً آن را «سنت» مى نامند. ۳- تمامى تلاش و توان ابلیس براى اغواى اکثریت مردمان، تحت حاکمیت و قدرت خداوند است. «هذا صرط علىّ مستقیم» جمله «هذا صراط علىّ مستقیم» احتمال دارد در پاسخ ابلیس باشد که با انانیت، اغواگرى مردمان را با تأکید به خود نسبت داد و خداوند، جواب مى دهد: چنین نیست; بلکه این امر تحت قدرت اوست.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۴- «عن سلام بن المستنیرالجعفى قال: دخلت على أبى جعفر(ع) ... قال: قلت: ما قول الله عزّوجلّ فى کتابه: «قال هذا صراط علىّ مستقیم» قال: صراط على بن أبى طالب(ع)...; [منبع: تفسیر فرات، ص ۲۲۵، ح ۱، مسلسل ۳۰۲; بحارالأنوار، ج ۳۵، ص ۳۷۲، ح ۱۸.] از سلام بن مستنیر جعفى روایت شده است که گفت: وارد بر امام باقر(ع) شدم و گفتم: مقصود از سخن خداوند عزّوجلّ در کتابش چیست که مى فرماید: «قال هذا صراط علىّ مستقیم»؟ فرمود: [این راه]، راه على بن ابى طالب(ع) است...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹)
  • گفتوگوی ابلیس با خداوند درباره گمراه کردن مردم+۴ آیه
  • حرمت پیروی از شیطان+۲ آیه
  • توانایی شیطان به اغوای اکثریّت مردم و ناتوانی وی بر اغوای بندگان خالص خداوند، سنّتی الهی+۴ آیه
  • تشبیه دین حق، به صراط مستقیم+۳ آیه
  • مخلصان، مصون از اغوای شیطان و سالک صراط مستقیم+۲ آیه
  • اغواناپذیری، از اثار سلوک در صراط مستقیم الهی+۲ آیه
  • جهنّم، کیفر گمراهی از صراط مستقیم+۴ آیه
  • اجتناب از اطاعت شیطان، از موارد سلوک در صراط مستقیم+۵ آیه
  • اخلاص و فریب نخوردن از شیطان، صراط مستقیم الهی+۲ آیه
واژه‌ها