سوره حج(الحج)، آیه ۱ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۲
يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ
لوگو، اپنے رب کے غضب سے بچو، حقیقت یہ ہے کہ قیامت کا زلزلہ بڑی (ہولناک) چیز ہے
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ و ۲
عمران بن حصین و ابوسعید الخدرى گویند: این دو آیه در یکى از شبهاى جنگ بنىالمصطلق نازل گردید و بنىالمصطلق طایفه اى از بنىخزاعة بودند. در شب مزبور بانک زده شد که بایستند و توقف کنند. مردم ایستادند رسول خدا صلی الله علیه و آله این آیات را که نازل شده بود. قرائت فرمود: مردم همه به گریه افتادند چون روز بر آمد هیچ یک از آنها زین برنگرفتند و خیمه نزدند و دیگ هم از براى پخت و پز آماده نکردند و همچنان مى گریستند و از نزول این آیات افسرده خاطر گشتند. پیامبر فرمود: هیچ میدانید این روز چه روزى است. همه گفتند: خدا و رسول او بهتر میدانند. فرمود: روزى است که خداوند به آدم مى گوید برخیز و فرزندانت را که دوزخى هستند به دوزخ فرست. آدم برمیخیزد و از میان هزار کس از فرزندان او نهصد و نود و نه نفر به دوزخ فرستاده شوند و فقط یک نفر به بهشت راه خواهد یافت. این گفتار نیز سخت مردم را رنجیده خاطر و افسرده دل کرد لذا دوباره گریستند و گفتند: یا رسول الله در آن وقت کسى نجات خواهد یافت یا نه؟ پیامبر فرمود: امیدوارم یک چهارم اهل بهشت از شما باشد. همه شکرگذارى کرده و صدا به تکبیر بلند نمودند سپس فرمود: باز امیدوارم که نصف اهل بهشت از شما باشند سپس فرمود گروه اهل بهشت صد و بیست صف هستند که هشتاد صف مزبور را امت من تشکیل خواهند داد و نیز فرمود: مسلمانان در جنب کافران مانند موى سیاه بر گاو سفیدى است. (یا مانند موى سفید بر پیشانى گاو سیاه است.) سپس فرمود: هفتاد هزار نفر از امت فعلى من بدون حساب داخل بهشت شوند و در بعضى روایات مذکور است که در این میان عمر بن الخطاب با تعجب گفت: یا رسول الله هفتاد هزار نفر؟ فرمود: بلى بلکه با هر یک نفر نیز هفتاد هزار نفر به بهشت خواهند رفت سپس عکاشة بن محصن برخاست و گفت: یا رسول اللّه از خداوند بخواه که من از آن هفتاد هزار نفر باشم. پیامبر فرمود: خدایا عکاشه را از آنان قرار بده سپس مردى از انصار از جا برخاست و گفت یا رسول الله براى من هم دعا کن که از آن هفتاد هزار نفر باشم. فرمود: عکاشه بر تو سبقت گرفته است. ابن عباس گوید: این مرد انصارى که تقاضا کرده بود، از منافقین بوده است و رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم که او را مى شناخت از براى او دعا نفرمود.
تفاسیر روض الجنان و مجمع البیان.
در آن زمان چه میگذشت (۱۰ رویداد)
- فرض شدن روزه رمضانمرتبط با نزول
15 بعثت · مدینه - کشته شدن کعب بن اشرف
15 بعثت · مدینه - تغییر قبله از بیتالمقدس به کعبه
15 بعثت · مدینه - غزوه بحران
15 بعثت · بحران - غزوه ذی امر
15 بعثت · ذی امر - غزوه قرقرة الکدر
15 بعثت · قرقرة الکدر - اخراج بنیقینقاع از مدینه
15 بعثت · مدینه - سریه نخله
15 بعثت · نخله - غزوه سویق
15 بعثت · قرقرة الکدر / اطراف مدینه - تشریع زکات فطر و نماز عید
15 بعثت · مدینه
نکات آیه
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۰)
- سقط شدن جنین هر بارداری بر اثر اضطراب ناشی از وقوع زلزله در استانه قیامت+۱ آیه
- رها کردن همه چیز، حتّی بچههای شیرخوار از طرف مادرانشان بر اثر نگرانی شدید، حاصل از وقوع زلزله در استانه قیامت+۱ آیه
- دلهره شدید انسانها، هنگام وقوع زلزله روز قیامت+۳ آیه
- زلزله قیامت، عامل ایجاد دلهره در انسانها+۴ آیه
- ترس از زلزله قیامت، باعث سقط جنین در دوران بارداری+۱ آیه
- زلزله صحنه برپایی قیامت، موجب تحیّر و سرگردانی انسانها+۱ آیه
- تربیت انسانها، از جانب خداوند+۳ آیه
- رعایت تقوای الهی، موجب تربیت و کمال انسان+۴ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
- خداوند، فراخوان همه مردم به رعایت تقوا+۳ آیه
- توجّه به ربوبیّت خداوند، زمینهساز گرایش به تقوا و پرهیزکاری+۳ آیه
- توجّه به زلزله بزرگ، هنگام فرا رسیدن قیامت، عامل اراسته شدن به تقوا
- هشدار خدا به انسانها، از عذاب قیامت+۱ آیه
- لزوم تقوا پیشگی و اجتناب از مخالفت با دستورهای خداوند+۲ آیه
- توجّه به ربوبیّت خداوند، زمینه تقوا و ترس از او+۳ آیه
- شدّت زلزله زمین در استانه قیامت، موجب ترس و غفلت زنان شیرده، از رضاع کودکان+۱ آیه
- زایمان قبل از موعد همه موجودات باردار، بر اثر وحشت از زلزله سهمگین زمین، در استانه قیامت+۱ آیه
- وقوع زلزله بسیار بزرگ و هولناک، در استانه برپایی قیامت+۴ آیه
- وقوع زلزله بزرگ در استانه قیامت، جلوه ای از عذاب خداوند+۱ آیه
- توجّه به عظمت زلزله در استانه قیامت، موجب تقوا و پرهیزکاری
- بروز حالت مستی انسانها، هنگام مشاهده زلزله زمین، در استانه برپایی قیامت+۱ آیه
- سقط جنین زنان باردار، هنگام مشاهده زلزله زمین، در استانه برپایی قیامت+۱ آیه
- فراموش کردن کودکان شیرخوار از سوی مادران، هنگام مشاهده زلزله بزرگ و وحشتناک، در استانه قیامت+۱ آیه
- شدّت وحشت از زلزله واقع شده در استانه قیامت، موجب سقط جنین زنان+۱ آیه
- عذاب شدید خدا در قیامت، موجب وحشت و اضطراب انسانها+۱ آیه
- فرزندان شیرخوار، در معرض جدا شدن از مادران، هنگام شیر دادن، به سبب زلزله سهمگین در استانه قیامت+۱ آیه
- قیامت، روزی سخت و مشقّت بار+۴ آیه
- وقوع زلزله بزرگ و شدید، در استانه برپایی قیامت+۳ آیه
- قیامت، دارای زمان معیّن شده (ساعت) نزد خداوند و از نامهای قیامت
- تشبیه حالت انسانها، به سبب ترس از زلزله قیامت به مستی+۱ آیه