سوره حج(الحج)، آیه ۲۵ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۵
إِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِي جَعَلْنَاهُ لِلنَّاسِ سَوَاءً الْعَاكِفُ فِيهِ وَ الْبَادِ وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ
کسانی که کافر شدند، و مؤمنان را از راه خدا بازداشتند، و (همچنین) از مسجد الحرام، که آن را برای همه مردم، برابر قرار دادیم، چه کسانی که در آنجا زندگی میکنند یا از نقاط دور وارد میشوند (، مستحقّ عذابی دردناکند)؛ و هر کس بخواهد در این سرزمین از راه حق منحرف گردد و دست به ستم زند، ما از عذابی دردناک به او میچشانیم!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۰ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۳۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۳۷ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۵ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۵ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۵–۳۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۵
روایات و احادیث
۱۶ - «عن على(ع) انّ رسول اللّه صلى اللّه علیه و آله نهى أهل مکّة أن یؤاجروا دورهم، و أن یعلّقوا علیها أبواباً، و قال: «سواء العاکف فیه و الباد»; از حضرت على(ع) روایت شده است که رسول خدا(ص) اهل مکّه را از اجاره دادن خانه ها و گذاشتن درب براى آنها نهى کرد و فرمود: «سواء العاکف فیه و الباد»». [منبع: قرب الاسناد، ص ۱۰۸، ح ۳۷۲; تفسیر برهان، ج ۳، ص ۸۴، ح ۸.] ۱۷ - «عن أبى الصباح الکنانى قال: سألت أباعبداللّه(ع) عن قول اللّه عزّوجلّ: «و من یرد فیه بالحاد بظلم نذقه من عذاب ألیم» فقال: کلّ ظلم یظلمه الرجل نفسه بمکّة من سرقه أو ظلم أحد أو شىء من الظلم فإنّى أراه ألحاداً; ابى الصباح کنانى گفت: از امام صادق(ع) درباره سخن خداوند عزّوجلّ «و من یرد فیه بالحاد بظلم نذقه من عذاب ألیم» سؤال کردم فرمود: هر ظلمى که شخص در مکّه بر خویش کند; خواه دزدى باشد، یا ستم به دیگرى و یا هرگونه ستمى، من آن را الحاد و انحراف مى بینم». [منبع: کافى، ج ۴، ص ۲۲۷، ح ۳; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۸۳- ، ح ۶۰.] ۱۸ - «عن أبى عبداللّه(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ «و من یرد فیه بإلحاد بظلم» فقال: من عبد فیه غیر اللّه عزّوجلّ أو تولّى فیه غیر أولیاء اللّه فهو ملحد بظلم...; از امام صادق(ع) درباره سخن خداوند عزّوجلّ «و من یرد فیه بالحاد بظلم» روایت شده است که فرمود: کسى که در مکّه، غیر از خداى عزّوجلّ را پرستش کند، یا ولایت غیر اولیاى خدا را بپذیرد، «الحاد به ظلم» کرده است». [منبع: کافى، ج ۸، ص ۳۳۷، ح ۵۳۳; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۸۳، ح ۵۷.]
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۷)
- ممنوعیّت هر گونه انحراف از حق و تجاوز به حقوق دیگران در محیط مسجدالحرام
- انحراف از حق و تجاوز به حقوق دیگران در محیط مسجدالحرام، گناهی بس بزرگ و در بردارنده کیفر دنیایی
- کراهت اجاره خانههای مکّه
- مسجدالحرام، دارای حرمت ویژه و شایسته احترام+۷ آیه
- توانایی انسان بر اراده کردن الحاد و انحراف
- کافران (و کوششهای بدخواهانه انان) از موانع گسترش اسلام+۷ آیه
- مسجدالحرام، محیطی امن برای همگان حتّی پیش از ظهور اسلام
- لغو هرگونه امتیاز گروهی و طایفهای، در حج+۲ آیه
- حرمتِ بازداشتن مردم، از حج خانه خدا
- ممانعت از اجرای اعمال حج، موجب ابتلا به عذابی دردناک
- ممانعت کفرپیشگان عصر بعثت، از اجرای مناسک حج خانه خدا
- حرمت هر نوع الحاد، در مسجدالحرام
- حرمت بازداشتن مردم، از ورود به مسجدالحرام+۱ آیه
- انحراف از حق و تجاوز به حقوق دیگران در محیط مسجدالحرام، گناهی بس بزرگ و درپیدارنده عذاب دردناک
- حق مساوی ساکنان حرم (مکّه) و واردشوندگان به ان، در استفاده از حرم
- تساوی ساکنان حرم (مکّه) و واردشوندگان از راههای دور، در استفاده از مسجدالحرام
- حاجیان ساکن مکّه و خارج از ان، دارای حق مساوی، در استفاده از مسجدالحرام
- ممانعت از ورود حاجیان به مکّه، تجاوز به حق انان
- تمامی مؤمنان ساکن مکّه و خارج از ان، دارای حق مساوی، نسبت به مسجدالحرام
- کراهت اجاره دادن خانه های مکّه و اجاره گرفتن در مقابل انها
- حرمت سلب امنیّت مسجدالحرام+۲ آیه
- حرمت جلوگیری از انجام دادن حج+۱ آیه
- روا نبودن تملّک، خرید و فروش و اجاره خانه های مکّه
- حرمت هر نوع الحاد، در مسجدالحرام
- حرمت بازداشتن مردم، از ورود به مسجدالحرام+۳ آیه
- تساوی زایران و مجاوران، در بهره برداری از مسجدالحرام
- حرام و ناروا بودن ممانعت از راه خدا+۶ آیه
- مساوی بودن افراد مقیم و بادیه نشین، در استفاده از خانه های مکّه
- عدم جواز مالکیّت خانه های مکّه
- عدم جواز اجاره دادن خانه های مکه
- زیارت کعبه، حقّی برای عموم مردم+۱ آیه
- جلوگیری از زیارت کعبه و مسجد الحرام، موجب عذاب دردناک الهی+۱ آیه
- کافران، بازدارنده مسلمانان از زیارت کعبه و مسجد الحرام+۱ آیه
- زیارت کعبه دارای سابقه ای طولانی+۲ آیه
- دین اسلام، از موارد راه خدا+۷ آیه
- برخورداری ساکنان مکّه و غیر ان، از حق مساوی نسبت به مسجدالحرام و زیارت خانه خدا
- عذاب دردناک، کیفر گمراهان از راه حق
- تلاش و کوشش کافران، برای گمراه کردن و بازداشتن مردم از راه خدا+۵ آیه
- گرفتاری ظالمان به عذابی دردناک، در قیامت
- ممانعت از عبادت در مسجدالحرام، درپی دارنده عذاب دردناک
- دردناک بودن، از اوصاف عذاب+۱ آیه
- اراده انحراف از حق در سرزمین مکّه، سبب عذاب دردناک
- کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۳ آیه
- بازداشتن انسانها از راه خدا، سبب عذاب الهی
- استحقاق مشرکان مکّه برای عذاب خدا به دلیل بازداشتن مردم از مسجدالحرام+۱ آیه
- حج و زیارت مسجدالحرام، مراسمی رایج در میان عرب، در عصر جاهلیّت
- مسجدالحرام، نامی شناخته شده و متداول، در میان مردم عرب جاهلیّت+۵ آیه
- سعی و تلاش پیگیر کفرپیشگان، برای جلوگیری از گسترش اسلام+۷ آیه
- تلاش و سعی مستمّر کافران، برای بازداشتن مسلمانان از ورود به مسجدالحرام+۱ آیه
- تلاش و مبارزه کافران با مسلمانان برای بازداشتن انان از اسلام+۷ آیه
- ممانعت کفرپیشگان عصر بعثت از اجرای مناسک حج به وسیله مؤمنان
- ممانعت کافران از اجرای اعمال حج، موجب ابتلای انان به عذابی دردناک
- تساوی زایران و مجاوران، در بهره برداری از مسجدالحرام
- حرمت هر نوع الحاد، در مسجدالحرام
- ممنوعیّت هر گونه الحاد و تجاوز در مسجدالحرام
- الحاد و تجاوز در مسجدالحرام از سوی مشرکان مکه به سبب ظلم انان
- مسجد الحرام، مکانی امن برای همه مردم+۱ آیه
- زیارت مسجد الحرام، دارای سابقه طولانی و رایج در میان مردم جزیره العرب
- زیارت مسجدالحرام، حقّی برای عموم مردم
- مسجدالحرام، از ان عموم مردم
- تمامی مسلمانان (مکّی و افاقی) نسبت به مسجد الحرام، دارای حق مساوی
- جلوگیری مشرکان از ورود مسلمانان صدر اسلام به مسجد الحرام+۲ آیه
- جلوگیری از ورود حاجیان به مسجدالحرام، نمونه اشکار بازداشتن مردم از راه خدا
- حرمت بازداشتن مردم، از ورود به مسجدالحرام+۳ آیه
- ممنوعیّت اجاره گرفتن برای خانههای مکّه، از زایران خانه خدا
- روا نبودن تملّک و خرید و فروش خانههای مکه
- مساوی بودن افراد مقیم و بادیه نشین، در استفاده از خانههای مکه