آیه ۳۵ سوره حج

سوره حج(الحج)، آیه ۳۵ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۶

الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ عَلَىٰ مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ

همانها که چون نام خدا برده می‌شود، دلهایشان پر از خوف (پروردگار) می‌گردد؛ و شکیبایان در برابر مصیبتهایی که به آنان می‌رسد؛ و آنها که نماز را برپا می‌دارند، و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم انفاق می‌کنند.

معنی کلمات و عبارات
«وَجِلَتْ»: به خوف و هراس افتاد (نگا: اَنفال / حجر / و).
نزول

سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۳۴ و ۳۵

محمد بن العباس بعد از دو واسطه از عیسى بن داود او از امام کاظم علیه‌السلام نقل نماید و گوید: از امام درباره این قسمت از آیه ۳۴ «وَ بَشِّرِ الْمُخْبِتِینَ» و آیه ۳۵ سؤال کردم، فرمود: درباره ما اهل البیت علیهم‌السلام بخصوص نازل شده است.

البرهان فی تفسیرالقرآن.

در آن زمان چه می‌گذشت (۱۰ رویداد)
نکات آیه
۱ - خشیت و خوف شدید از خداوند، نشانه ایمان راستین «و بشّر المخبتین . الذین إذا ذکر اللّه وجلت قلوبهم» «الذین» در محل نصب و صفت براى «المخبتین» مى باشد. «وجل» (مصدر «وجلت») به معناى ترسیدن است و چنان که در آیه پیش گفته شد، «مخبت» به کسى گفته مى شود که دلى آرام و قلبى مطمئن دارد. مقصود از «مخبتین» در این جا، مؤمنانى هستند که در توحید به جایى رسیده اند که جانشان از هرگونه شائبه شرک به دور بوده و دلشان آرام و قلبشان مطمئن است. آیه فوق در بیان آثار و نشانه هاى این مؤمنان راستین مى باشد. ۲ - ترس و خشیت از خدا، خصلتى ارزشمند در بینش قرآنى «الذین إذا ذکر اللّه وجلت قلوبهم» ۳ - تمجید خداوند از دل هایى که با شنیدن نام او، خشیت و ترس بر آنها عارض مى شود. «الذین إذا ذکر اللّه وجلت قلوبهم» ۴ - مؤمنان راستین، شخصیت هایى صبور در برابر مصیبت ها و ناملایمات زندگى «و بشّر المخبتین ... و الصبرین على ما أصابهم» ۵ - مداومت در اقامه نماز و مواظبت بر انجام درست و کامل آن، یکى دیگر از اوصاف و نشانه هاى مؤمنان راستین «و المقیمى الصلوة» «إقامة» (مصدر «مقیمین») به معناى انجام دادن درست و کامل است. به کارگیرى وصف (مقیمین) بیانگر این نکته است که خواندن نماز، خصلتى است که از مؤمنان جدا نمى شود. بنابراین معناى «المقیمى الصلوة» چنین مى شود: آنان که همواره نماز را درست و کامل به جا مى آورند; نه آن را ترک مى کنند و نه در انجام درست و کامل آن، کوتاهى مىورزند. ۶ - انفاق مال و دستگیرى از نیازمندان، از برنامه هاى زندگى مؤمنان راستین «و بشّر المخبتین ... و ممّا رزقنهم ینفقون» به کارگیرى فعل مضارع (ینفقون) بیانگر این حقیقت است که انفاق و رسیدگى به کار نیازمندان، کار یک روز و یا چند روز مؤمنان راستین نیست; بلکه برنامه اى است که آنان در طول زندگى، خود را موظف به انجام آن مى دانند. ۷ - لزوم رعایت اعتدال و میانه روى در انفاق «و ممّا رزقنهم ینفقون» «من» در «ممّا رزقناهم» تبعیضیه است; یعنى، بخشى از مال خود را انفاق مى کنند. به کارگیرى آن در این جا - که اوصاف مؤمنان راستین بیان مى شود - دربردارنده توصیه اى است از سوى خداوند به آنان که مبادا در انفاق زیاده روى کنند و احیاناً خود و کسانى را که تحت تکفل آنانند به زحمت اندازند. ۸ - اموال و دارایى ها، رزقى از جانب خدا و عطاى او به انسان ها «و ممّا رزقنهم»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۰)
  • اقامه نماز، از نشانههای اخبات در برابر خداوند+۱ آیه
  • انفاق مال و دستگیری از نیازمندان، از اثار اخبات در برابر خداوند+۱ آیه
  • ترس و خشیت شدید از خداوند هنگام یاد خدا، از نشانههای اخبات+۱ آیه
  • صبر بر مشکلات و مصیبتها، از نشانههای اخبات در برابر خداوند+۱ آیه
  • اقامه نماز از اوصاف دیگر مخبتان در برابر خداوند+۱ آیه
  • مخبتان از انفاقکنندگان در راه خدا+۱ آیه
  • ترس و خشیت شدید از خداوند، از نشانههای مخبتان+۱ آیه
  • مخبتان، انسانهایی شکیبا در برابر مشکلات و ناملایمات+۱ آیه
  • امور اقتصادی و معیشتی مردم، دارای جایگاهی مهمّ در حدّ مسایل اعتقادی و عبادی+۱۱ آیه
  • وصول به مقام مخبتین از اثار انفاق مال+۱ آیه
  • انفاق از اموال حلال و مشروع، مورد توصیه و فرمان خدا+۱۲ آیه
  • بشارت الهی به فروتنان انفاقگر+۱ آیه
  • انفاق از روزیهای خدادادی از اوصاف متواضعان (مخبتین)+۱ آیه
  • متواضعان، انفاق کننده بخشی از داراییهای خود+۱ آیه
  • تداوم و استمرار انفاق امری ارزشمند+۴ آیه
  • توجّه به خدادادیبودن داراییها و امکانات، زمینهساز انفاق انسان+۱۱ آیه
  • محدودبودن انفاقِ شایسته به اموال حلال و مشروع+۱۲ آیه
  • محدود نبودن انفاق به امکانات و داراییهای خاص+۱۲ آیه
  • استحباب انفاق به دیگران، از مال خویش+۹ آیه
  • لزوم ترس داشتن از خداوند
  • انفاق از اموال حلال و مشروع، مورد توصیه و فرمان خدا+۱۲ آیه
  • خوف شدید از خدا هنگام یاد او، از نشانه های متواضعان+۱ آیه
  • خوف شدید از خدا هنگام یاد او، از اوصاف مخبتین+۱ آیه
  • مخبتین خایف، مورد بشارت خدا+۱ آیه
  • خوف دلهای متواضعان، هنگام ذکر خدا+۱ آیه
  • توصیه و فرمان خدا به انفاق از اموال حلال و مشروع+۱۲ آیه
  • انفاق مخبتین، از رزق خود+۱ آیه
  • خداوند، فراهم اورنده رزق و روزی انسانها+۱۲ آیه
  • صبر و شکیبایی در برابر حوادث و ناملایمات درپی دارنده بشارت الهی+۳ آیه
  • فرمان خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) مبنی بر دادن بشارت به صابران+۲ آیه
  • فروتنان، شخصیّت هایی صبور در برابر مصیبتها+۱ آیه
  • بهره مندی مخبتین از بشارت الهی در سایه شکیبایی+۱ آیه
  • اخبات و تواضع از عوامل دستیابی به صبر+۱ آیه
  • مصیبتها و بلایا از موارد شکیبایی+۲ آیه
  • شکیبایی در برابر مصایب مورد تشویق و بشارت الهی+۳ آیه
  • انعطاف و تاثیرپذیری قلب، از حوادث خارجی
  • یاد خدا، موجب خشیت قلب مخبتان(فروتنان)+۱ آیه
  • قلب، جایگاه ترس و بیم ادمی+۱ آیه
  • اموال و داراییها، رزقی از جانب خدا و عطای او به انسانها+۱۱ آیه
  • اقامه نماز، موجب مدح خداوند
  • انفاق به دیگران، سزاوار تمجید و ستایش خداوندی+۵ آیه
  • خوف از خداوند، از زمینههای مدح او
  • صبر و بردباری، از عوامل مدح+۱ آیه
  • انفاق به دیگران، سزاوار تمجید و ستایش خداوندی+۵ آیه
  • مدح خداوند از فروتنان بیمناک از خداوند، به علت صبر انان در مصیبت و اقامه نماز و انفاق در راه خدا+۱ آیه
  • صبر در مصیبتها و سختیها، موجب دریافت بشارت الهی+۱ آیه
  • صبر در برابر مصیبتها، نشانه اخبات و فروتنی+۱ آیه
  • اقامه نماز، سبب قرار گرفتن در زمره مخبتان و خاضعان در برابر خدا+۱ آیه
  • مخبتان، از اقامهکنندگان نماز+۱ آیه
  • وجوب ترس داشتن از خداوند
واژه‌ها