سوره حج(الحج)، آیه ۷۶ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۴۱
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ مَا خَلْفَهُمْ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ
آنچه را در پیش روی آنها و پشت سر آنهاست میداند؛ و همه امور بسوی خدا بازمیگردد.
معنی کلمات و عبارات
«یَعْلَمُ مَا بَیْنَ ...»: (نگا: بقره / . «تُرْجَعُ الأمُورُ»: (نگا: بقره / .
نزول
سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۰ رویداد)
- فرض شدن روزه رمضانمرتبط با نزول
15 بعثت · مدینه - کشته شدن کعب بن اشرف
15 بعثت · مدینه - تغییر قبله از بیتالمقدس به کعبه
15 بعثت · مدینه - غزوه بحران
15 بعثت · بحران - غزوه ذی امر
15 بعثت · ذی امر - غزوه قرقرة الکدر
15 بعثت · قرقرة الکدر - اخراج بنیقینقاع از مدینه
15 بعثت · مدینه - سریه نخله
15 بعثت · نخله - غزوه سویق
15 بعثت · قرقرة الکدر / اطراف مدینه - تشریع زکات فطر و نماز عید
15 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - احاطه علمى خدا به گذشته و آینده انسان ها «یعلم ما بین أیدیهم و ما خلفهم»
«بین أیدى» کنایه از گذشته و «خلف» کنایه از آینده است; یعنى، خدا گذشته و آینده مردم را مى داند.
۲ - فرجام همه کارها در اختیار خداوند است. «و إلى اللّه ترجع الأُمور»
۳ - شنوایى، بینایى، دانایى و نیز در دست داشتن زمام همه امور، نشانه هایى از نیرومندى، عزّت و شکست ناپذیرى خداوند است. «إنّ اللّه لقوىّ عزیز ... سمیع بصیر . یعلم ... و إلى اللّه ترجع الأُمور»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۷۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۷–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۷۵–۷۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرجام عملبصیرت خدااحاطه علمی خداشنوایی خدانشانه های عزت خدااختیارات خداعلم غیب خدانشانه های قدرت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
- اگاهی و علم به موجود بین دستان و موجود در پشت، کنایه از احاطه و سیطره علمی+۳ آیه
- برخورداری انبیای الهی از عصمت، مایه مصونیّت وحی و کتب الهی از هرگونه تحریف+۵ آیه
- عصمت انبیای الهی از خطا در دریافت و ابلاغ وحی و از گناهان+۵ آیه
- فرشتگان، مصون از خطا و معصوم از گناه و نافرمانی+۶ آیه
- علم و اگاهی خداوند به اینده فرشتگان+۳ آیه
- علم خدا به عملکرد انسان در اینده و نااگاهی ادمی از اینده کار خود+۲ آیه
- خداوند، دانای مطلق به گذشته، حال و اینده انسانها+۳ آیه
- رسالتها و ابلاغهای پیامبران، در احاطه علم خداوند+۲ آیه
- ملایکه در تمام جهات، تحت مراقبت و سیطره علم خداوند+۴ آیه
- بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد+۱ آیه
- حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد+۱ آیه
- فرشتگان، مصون از خطا و معصوم از گناه+۷ آیه