سوره جن(الجن)، آیه ۲۷ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۳
إِلاَّ مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً
مگر رسولانی که آنان را برگزیده و مراقبینی از پیش رو و پشت سر برای آنها قرار میدهد...
معنی کلمات و عبارات
«إِلاّ مَنِ ارْتَضی مِن رَّسُولٍ»: مگر پیغمبری که از او راضی باشد. خداوند تنها برخی از پیغمبران را بر بعضی از امور غیب مطّلع میسازد، آن هم بدان اندازه که بیانگر معجزات ایشان بوده و به مأموریّت و دعوتشان مربوط باشد (نگا: آلعمران / و . «إِرْتَضی»: (نگا: انبیاء / ، نور / ). «یَسْلُکُ»: داخل میکند. روان میسازد (نگا: جنّ / ). «بَیْنَ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ»: مراد همه جوانب و اطراف است. در وقت نزول غیب، خدا توسّط فرشتگان، پیغمبران را از هر سو میپاید، و از شیاطین و پریان و وسوسههای ایشان مراقبت و مواظبت مینماید (نگا: حجر / شعراء / . «رَصَداً»: جمع راصِد، نگهبانان و مراقبان.
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند هیچ کس را - جز کسانى که از آنان راضى و خشنود باشد (رسولان) - از علم غیب خود آگاه نمى سازد. «إلاّ من ارتضى من رسول»
«من» - در «من رسول» - براى تبیین «من ارتضى» است.
۲ - امکان آگاه شدن رسولان الهى، از علم غیب و امور پنهانى به وسیله وحى و الهام خداوند «فلایظهر على غیبه أحدًا . إلاّ من ارتضى من رسول»
۳ - امکان آگاهى رسولان الهى از زمان برپایى قیامت و نزول عذاب بر کافران، به وسیله وحى و الهام خداوند «قل إن أدرى أقریب ما توعدون ... إلاّ من ارتضى من رسول»
۴ - پیامبران، انسان هاى منتخب و مورد رضاى خداوند «إلاّ من ارتضى من رسول»
۵ - خداوند، براى حفاظت از وحى، نگهبانانى را در اطراف پیامبر(ص) گماشته است. «فإنّه یسلک من بین یدیه و من خلفه رصدًا»
«رصد» اسم جمع «راصد» (مراقب و نگهبان) است و مقصود از آن در این آیه، فرشتگانى است که خداوند بعد از نزول وحى، به آنها دستور داده بود پیامبرش را از هر سو احاطه کنند و آن حضرت از شرّ شیاطین جن و انس و وسوسه هاى آنها و آنچه اصالت وحى را خدشه دار مى کند، محافظت و پاسدارى نمایند; تا پیام الهى بى کم و زیاد و بدون کمترین خدشه اى به بندگان ابلاغ گردد. این خود یکى از دلایل معصوم بودن پیامبر(ص) در امر رسالت و مصونیت وحى از دستبرد است.
۶ - امور غیبى ارائه شده به پیامبران، مصون از دستبرد نااهلان فلایظهر على غیبه أحدًا . إلاّ من ارتضى من رسول فإنّه یسلک من بین یدیه و من خلفه رصدًا
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۸–۲۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۲۶–۲۸ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۲۶–۲۸ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۲۶–۲۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۱–۲۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۷
روایات و احادیث
۷ - «روى أنّ بعضَ أصحاب أبى جعفر(ع) محمّدبن علىّ الباقر(ع) سأله عن قول اللّه تعالى «إلاّ من ارتضى من رسول فإنّه یسلک من بین یدیه و من خلفه رصداً» فقال یوکّل اللّهُ بأنبیائه ملائکةً یُحْصُون أعمالَهم; [منبع: بحارالأنوار، ج ۱۵، ص ۳۶۱.] روایت شده که بعضى از اصحاب امام باقر(ع) از ایشان درباره سخن خداوند متعال: «إلاّ من ارتضى من رسول فإنّه یسلک من بین یدیه و من خلفه رصداً» سؤال کرد، فرمود: خداوند فرشتگانى را بر پیامبران خود گمارده است تا اعمال آنان را شمارش و ضبط کنند».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
احاطه به علم خداثبت عمل انبیارضایت از انبیاعلم غیب رسولان خدامحافظان وحیمصونیت امور غیبینگهبانان محمدوقت عذاب کافرانملائکه ثبت عملعلم غیب انبیاآثار رضایت خداعلم به قیامتبرگزیدگی انبیارضایت خداوقت قیامتنقش ملائکهنقش خدانقش وحی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
- ابلاغ پیامهای خدا ازسوی انبیا، تحت تدبیر و اِشراف الهی+۱ آیه
- خداوند، ناظر و پیگیر ابلاغ پیامهای خویش ازسوی پیامبران به مردم+۱ آیه
- عصمت انبیا در تلقّی وحی+۲ آیه
- عصمت انبیا در تبلیغ و رساندن وحی به مردم+۲ آیه
- خداوند، افاضهکننده علم غیب بر رسولان خویش+۲ آیه
- مصونیّت قران از هرگونه تحریف+۲ آیه
- خواست خدا، جهت فرستادن پیامبران برای هدایت انسانها، مقتضای ربوبیّت او+۱ آیه
- نظارت خدا بر چگونگی ابلاغ پیامهای خویش، به وسیله پیامبران به مردم+۱ آیه
- سلوک و رصد کردن از بین دو دست و از پشت، کنایه از حفاظت کامل
- رضایت خداوند از پیامبران، موجب اگاه ساختن انان بر غیب+۱ آیه
- رسولان الهی، مورد رضای او
- برخورداری انبیای الهی از عصمت، مایه مصونیّت وحی و کتب الهی از هرگونه تحریف+۴ آیه
- عصمت انبیای الهی از خطا در دریافت و ابلاغ وحی و از گناهان+۴ آیه
- اگاهی از علم غیب خداوند، تنها با رضایت و اذن او+۱ آیه
- امکان اگاهی رسولان و پیامبران از علم غیب خدا، به وسیله وحی یا الهام+۱ آیه
- علم انبیا به وظایف رسالت از موارد علم فعلی خدا+۱ آیه
- خداوند، افاضه کننده علم غیب به بعضی انبیا+۲ آیه
- رضایت خداوند از پیامبران، موجب اگاه ساختن انان بر علم غیب+۱ آیه
- وحی، راهی برای دسترسی بشر به غیب+۲ آیه
- امکان فراگیری علم غیب، برای برخی انسانها+۲ آیه
- مصونیّت کتابهای اسمانی، از دستبرد و تحریف در ایام بعثت و حضور پیامبران الهی+۲ آیه
- کمین فرشتگان الهی برای نگهبانی و مراقبت از وحی، جهت مصون ماندن از دستبرد نااهلان+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، دارای مقام عصمت+۱ آیه
- گماشتن نگهبانانی برای محافظت از وحی، در اطراف پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۱ آیه
- ابلاغ کامل رسالت الهی از سوی انبیا به مردم، فلسفه محافظت از وحی+۱ آیه