آیه ۱۷ سوره حدید

سوره حدید(الحديد)، آیه ۱۷ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۹

اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

بدانید خداوند زمین را بعد از مرگ آن زنده می‌کند! ما آیات (خود) را برای شما بیان کردیم، شاید اندیشه کنید!

معنی کلمات و عبارات
«یُحْیِ الأرْضَ ...»: (نگا: روم / و و ).
نزول
نکات آیه
۱ - یاد خدا و تلاوت کلام او (قرآن)، حیات و روشنى بخش دل ها است. «أن تخشع قلوبهم لذکر اللّه ... و اعلموا أنّ اللّه یحىِ الأرض» جمله «اعلموا أن اللّه...» تعلیل براى جمله «ألم یأن... لذکر اللّه» است. در این تعلیل، دل هاى غافل از یاد خدا و بیگانه با کلام او (قرآن)، به زمین مرده و یاد خدا و کلام او (قرآن)، به باران تشبیه شده است. همان طور که خداوند به وسیله باران، زمین مرده را زنده مى کند; یاد خدا و تلاوت کلام او (قرآن) نیز، دل هاى غافل و مرده را حیات مى بخشد و نورانى مى کند. ۲ - دل هاى غافل از یاد خداوند و بیگانه با کلام او (قرآن)، چونان زمین مرده است. «أن تخشع قلوبهم لذکر اللّه ... اعلموا أنّ اللّه یحىِ الأرض بعد موتها» ۳ - تشویق مؤمنان از سوى خداوند، به اهمیت دادن یاد او و نقش کلام او (قرآن) در دل ها «ألم یأن للذین ءامنوا ... اعلموا أنّ اللّه یحىِ الأرض بعد موتها» ۴ - تبدیل زمین هاى مرده به زمین هاى زنده، سرسبز و خرّم، نمود اراده و قدرت خداوند «أنّ اللّه یحىِ الأرض بعد موتها» ۵ - نقش باران، در تبدیل شدن زمین هاى خشک و مرده به زمین هاى زنده، سرسبز و خرّم «أنّ اللّه یحىِ الأرض بعد موتها» ۶ - قرآن، دربردارنده رهنمودها و مواعظ روشن و بدون ابهام براى مؤمنان «قد بیّنا لکم الأیت» ۷ - هدف الهى از بیان روشن و بدون ابهام رهنمودها و مواعظ در قرآن، بهره گیرى و استفاده اهل ایمان از آنها است. «قد بیّنا لکم الأیت» «لام» در «لکم»، براى انتفاع و خطاب در آن متوجه مؤمنان است. ۸ - خداوند، خواهان اندیشه و تدبر کردن مؤمنان در آیات قرآن، رهنمودها و مواعظ آن «قد بیّنا لکم الأیت لعلّکم تعقلون» «عقل» (مصدر «تعقلون») به معناى تدبر کردن است (مصباح المنیر). ۹ - وجود همیشگى مؤمنانى که با تدبر در قرآن، از رهنمودهاى آن بهره مى گیرند. «قد بیّنا لکم الأیت لعلّکم تعقلون» به کارگیرى «لعلّ» - که براى بیان امید است - نشان مى دهد که زمین هرگز از وجود مؤمنانى که از قرآن استفاده کنند، خالى نمى شود.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۰ - «عن عبدالرحمن بن الحجاج عن أبى ابراهیم(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ «یحیى الأرض بعد موتها» قال: لیس یحییها بالمطر و لکن یبعث اللّه رجالاً فیحیون العدل فتحیى الأرض لإحیاء العدل...; [منبع: کافى، ج ۷، ص ۱۷۴، ح ۲; تفسیر برهان، ج ۴، ص ۲۹۱- ، ح ۱.] عبدالرحمان بن حجاج از امام کاظم(ع) درباره سخن خداوند عزّوجلّ «یحیى الأرض بعد موتها» روایت نموده است: این احیاى زمین به بارش باران نیست; بلکه خداوند مردانى را مبعوث مى کند که عدالت را در زمین احیا کنند. پس زمین به احیاى عدالت احیا مى شود...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
  • حیات بخشیدن به زمین مرده، ایه خدا
  • خدا، تبیینکننده ایات خود برای خردورزان
  • تشریح دگرگونیهای زمین، برای اندیشه
  • طبیعت و دگرگونیهای ان، ایات الهی برای صاحبان اندیشه+۲ آیه
  • حیات دوباره و مداوم زمین پس از مرگ ان، ایهای الهی برای خردمندان
  • اندیشه، حکمت نزول ایات الهی+۴ آیه
  • بیان ایات الهی از سوی خدا، زمینه امید به تعقّل مردم+۴ آیه
  • تفکر و اندیشه، راهی برای خداشناسی+۶ آیه
  • اندیشه و تفکّر، دارای ارزش و اهمّیّت و مورد ترغیب خداوند+۹ آیه
  • طبیعت و تحولات ان، شایسته تامّل و اندیشه+۴ آیه
  • تبیین ایات الهی از سوی خداوند، زمینهساز تفکّر+۴ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۱۰ آیه
  • پیدایش حیات زمین، پس از مرگ ان، از ایات خدا+۸ آیه
  • لزوم توجّه و اگاهی به حیات بخشی زمین، به فرمان خداوند
  • خداوند، منشا حیات در زمین+۸ آیه
  • احیای زمین، بعد از موات شدن، به امر خداوند، تمثیلی در جهت تشویق مؤمنان به تحصیل خشوع قلب+۱ آیه
  • اندیشیدن در احیای زمین پس از مرگ ان از سوی خداوند زمینه ساز خشوع+۱ آیه
  • ذکر و یاد خداوند، موجب حیات و روشنی بخش دلها+۱ آیه
  • یاد خدا، زمینه ساز حیات دل+۱ آیه
  • شناخت معارف دینی در پرتو عقل ناب+۷ آیه
  • استعداد و قابلیّت زمین، برای ابادانی و عمران+۸ آیه
  • خداوند، منشا ابادانی زمین+۸ آیه
  • احیای زمین به امر خداوند، تمثیلی در جهت کسب خشوع قلب+۱ آیه
  • قلب غافل از خدا، همچون زمین مرده+۱ آیه
  • مُبیّن/ اسماوصفات+۵ آیه
واژه‌ها