سوره دخان(الدخان)، آیه ۲۹ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۷
فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنظَرِينَ
نه آسمان بر آنان گریست و نه زمین، و نه به آنها مهلتی داده شد!
معنی کلمات و عبارات
«فَمَا بَکَتْ عَلَیْهِمْ ...»: عربها هنگامی که میخواهند اهمّیّت مقام مردهای را نشان دهند، میگویند: آسمان و زمین بر او گریه کردند. خورشید کسوف کرد و ماه خسوف. آذرخش آسمان و باد وزان بر او گریستند و ... یا این که در اینجا مضاف محذوف است که (اهل) است. یعنی: به سبب حقارت فرعون و فرعونیان، در آسمان و زمین کسی برای ایشان دلسوزی نکرد و قطره اشکی نریخت. «مُنظَرِینَ»: مهلت دادهشدگان (نگا: اعراف / ، حجر / و ).
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- هلاکت و نابودى فرعونیان مستکبر، بدون کمترین بازتاب در نظام جهان «فما بکت علیهم السماء و الأرض»
تعبیر «فما بکت علیهم» کنایه است از این که فرعونیان مستکبر - که خویش را مقتدر و عزیز مى شمردند - با ذلت و غربت، هلاک شدند; بدون آن که کمترین خلأى در جهان احساس شود.
۲- هلاکت و نابودى فرعونیان، سریع و ناگهانى و بدون کمترین فرصت و مجال تدبیر و بازنگرى «و ما کانوا منظرین»
۳- مرگ خفّت بار فرعونیان، هشدارى به مستکبران و خود بزرگ بینان تاریخ «فما بکت علیهم السماء و الأرض »
۴- اجابت نشدن مهلت خواهى مجرمان، پس از فرارسیدن عذاب استیصال* «و ما کانوا منظرین»
جمله «و ما کانوا منظرین» مى تواند بیانگر این معنا باشد که فرعونیان، پس از اتمام حجت و حق ستیزى هاى مکرر، زمینه توبه و بازگشت را از دست داده و مهلت خواهى کسانى چون ایشان اجابت نمى شود.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۳ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۵۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۹ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۹ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۲–۲۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۹
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار ذلت فرعونیانآثار مرگ فرعونیانآثار هلاکت فرعونیانرد استمهال مجرمانعذاب استیصال مجرمانهلاکت ناگهانی فرعونیانهشدار به مستکبران