آیه ۳۷ سوره دخان

سوره دخان(الدخان)، آیه ۳۷ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۷

أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ أَهْلَكْنَاهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ

آیا آنان بهترند یا قوم «تبّع» و کسانی که پیش از آنها بودند؟! ما آنان را هلاک کردیم، چرا که مجرم بودند!

معنی کلمات و عبارات
«تُبَّعٍ»: تُبّع حِمْیَری، یکی از شاهان یمن و مرد صالحی بوده است. داستان قوم او برای اهل مکّه روشن و شناخته بود (نگا: المصحف المیسّر). قوم تُبّع جمعیّتی بودند با قدرت و نیروی فراوان و حکومت پهناور و گسترده. تُبّع یک لقب عمومی برای ملوک و شاهان یمن بوده است (نگا: تفسیر نمونه). «قَوْمُ تُبَّعٍ»: (نگا: / ).
نزول
نکات آیه
۱- سرنوشت قوم «تبّع» و اقوام قبل از آن، پیامدار عبرت و هشدار براى مشرکان مکه «أهم خیر أم قوم تبّع و الذین من قبلهم» ۲- هلاکت قوم «تبّع» و اقوام پیش از آن، به اراده و خواست خداوند «أهم خیر أم قوم تبّع و الذین من قبلهم أهلکنهم» ۳- ایمن ماندن «تبّع»، از عذاب هلاکت بار نازل شده بر قومش * «أهم خیر أم قوم تبّع ... أهلکنهم» از این که خداوند هلاکت را به قوم «تبّع» نسبت داده است - و نه خود وى - مطلب یاد شده قابل برداشت است. ۴- آگاهى اهل مکه، از سرگذشت هلاکت بار قوم تبّع «أهم خیر أم قوم تبّع» از این که قرآن، قبلاً سخنى از قوم «تبّع» به میان نیاورده و در این جا به ذکر نام آن براى عبرت آموزى مشرکان مکه اکتفا کرده است، مطلب بالا قابل استفاده است. ۵- جرم پیشگى، عامل هلاکت قوم «تبّع» و اقوام هلاک شده قبل از آن «أهم خیر أم قوم تبّع و الذین من قبلهم أهلکنهم إنّهم کانوا مجرمین» ۶- هلاکت و نابودى جوامع، ناشى از عملکرد خود آنان است. «أهلکنهم إنّهم کانوا مجرمین» ۷- جرم پیشگى مردمان و حق ناپذیرى ایشان، زمینه ساز عقوبت آنان در دنیا «أهلکنهم إنّهم کانوا مجرمین» ۸- انکار معاد، جرمى مستحق هلاکت «إن هى إلاّ موتتنا ...إنّهم کانوا مجرمین» این آیه، همگونى مشرکان با اقوام هلاک شده پیشین در مجرم بودن را اثبات مى کند و آنچه در آیات پیشین به عنوان نقطه منفى یاد شده، انکار معاد است.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۹- «عن النبى(ص) إنّه قال: لاتسبّوا تُبّعاً فإنّه کان قد أسلم...; [منبع: مجمع البیان، ج ۹، ص ۱۰۰.] از رسول خدا(ص) روایت شده است که فرمود: تُبّع را دشنام ندهید; زیرا او تسلیم [امر خدا] شده بود...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
  • گناه و رفتار زشت، سبب نابودی امّتهای گذشته+۴ آیه
  • ظهور و سقوط امّتهای فراوان در گذر تاریخ+۷ آیه
  • سرگذشت هلاکتبار پیشینیان، عبرتی برای ایندگان+۴ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱ آیه
  • حرمت گناه و نافرمانی از خدا+۹ آیه
  • لزوم اجتناب از همه گناهان+۹ آیه
  • بهره مندی قوم تُبّع و اقوام پیشین از خیر (فراوانی نعمت و اموال)، بیش از بهره مندی مشرکان مکّه+۱ آیه
  • بهره مندی مشرکان مکّه از خیر (فراوانی نعمت و اموال)، کمتر از بهره مندی قوم تبّع و اقوام پیش از انان+۱ آیه
  • اگاهی خداوند به خیر بندگان
  • برتری مشرکان قریش (از نظر قدرت مادی) بر قوم تبّع و اقوام هلاک شده، مورد پرسش انکاری خدا
  • برتری مشرکان قریش (از نظر قدرت مادّی) بر قوم تبّع و اقوام هلاک شده، مورد پرسش انکاری خدا
  • نیرومندتر بودن منکران معاد و مشرکان صدر اسلام یا اقوام هلاکت شده، پرسش خدا از منکران معاد، برای اقرار انان به قدرت او بر هلاکت انان+۱ آیه
  • عذاب و هلاکت قوم تبّع و اقوام پیش از ان، به دلیل مجرم بودن انان
  • برخورداری قوم تبّع، از امکانات بالای مادّی
  • مانع نبودن امکانات قوم تبّع، از فرجام هلاکت بار و عذاب انان به وسیله خداوند
  • قوم تبّع، از نزدیک ترین اقوام پیشین به مشرکان صدر اسلام و از اخرین اقوام هلاکت شده پیشین+۳ آیه
  • عذاب و هلاکت قوم تبّع، به وسیله خداوند+۱ آیه
  • گناه و جرم پیشگی، از عوامل عذاب قوم تبّع و هلاکت انان به وسیله خداوند
  • اگاهی مشرکان قریش، از فرجام هلاکت بار قوم تبّع
  • فرجام هلاکت بار قوم تبّع، هشداری به مشرکان قریش
  • اراده و خواست الهی، سبب فرجام هلاکت بار قوم تبّع
  • قوم تبّع، مردمی جرم پیشه و گناهکار
  • گناه، از عوامل گرفتاری به عذاب خدا+۹ آیه
  • هلاکت و نابودی اقوام گذشته، بر اثر الوده گشتن انان به گناه+۴ آیه
  • لزوم اجتناب از همه گناهان+۹ آیه
  • حرمت گناه و نافرمانی از خداوند+۹ آیه
  • عذاب و جهنّم، کیفر گناهکاران+۹ آیه
  • عذاب استیصال، کیفر تبهکاران مجرم+۱ آیه
  • گرفتاری امّتهای پیشین، به کیفر گناهان خویش+۴ آیه
  • قوم تبّع، از جمله اقوام گنهکار
  • مرگ قوم تبّع با عذاب الهی، به سبب گناهکاری انان
  • مُهلک/ اسماوصفات+۲ آیه
واژه‌ها