سوره الرحمن، آیه ۳۵ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۲
يُرْسَلُ عَلَيْكُمَا شُوَاظٌ مِّن نَّارٍ وَنُحَاسٌ فَلَا تَنتَصِرَانِ
شعلههایی از آتش بیدود، و دودهایی متراکم بر شما فرستاده میشود؛ و نمیتوانید از کسی یاری بطلبید!
معنی کلمات و عبارات
«شُوَاظٌ»: آتش بیدود. زبانه و شعله خالص. چه بسا مراد جرقهها و اشعههای کیهانی و شدت حرارت برخورد با اتمسفر زمین و دیگر چیزها باشد که به هنگام سفرهای فضائی بر سر راه سفینهها قرار دارند. «نُحَاسٌ»: دود. شعله آمیخته با دود. آتشِ مِسگونه. مِس مذاب یا خود مِس که فلز مشهوری است. چه بسا مراد گدازهها و گازها و اشعههای مختلف کیهانی باشد. معنی دیگر آیه: آتش و دود شما را در برمیگیرد و در نتیجه نمیتوانید خویشتن را یاری دهید و از حضور و استقرار در دادگاه قیامت خود را رهائی بخشید.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - آتش گداخته و دودهاى متراکم، مانعى جدى در برابر جن و انس براى گریز از صحنه قیامت «لاتنفذون إلاّ بسلطن ... یرسل علیکما شواظ من نار»
خطاب در «علیکما» و «لاتنتصران» متوجه جن و انس است.
۲ - فرو ریختن شراره هاى آتش و دود غلیظ، بر فضاى محشر «یرسل علیکما شواظ من نار و نحاس»
«شواظ» به معناى شراره خالص و بدون دود و «نحاس» به معناى دود خالص و بدون آتش است. نکره آمدن آنها بیانگر شدت و غلظت آن دو مى باشد.
۳ - خلق، ناتوان از یارى رسانى به یکدیگر و عاجز از عکس العمل دفاعى در مقابل سختى هاى محشر «یرسل علیکما ... فلاتنتصران»
۴ - فضاى محشر، سخت داغ، دودآلود و نفس گیر «یرسل علیکما شواظ من نار و نحاس»
۵ - تحقق اراده الهى در قیامت، از طریق اسباب و علل «یرسل علیکما شواظ من نار و نحاس فلاتنتصران»
برداشت یاد شده با توجه به دو مطلب زیر به دست مى آید: الف) آیه شریفه مربوط به قیامت باشد. ب) خداوند «شواظ» و «نحاس» را وسیله منع نفوذ و گریز خلق قرار داده است.
۶ - ظهور و تجلى اقتدار الهى بر خلق، در صحنه قیامت «یرسل علیکما ... فلاتنتصران»
۷ - جن نیز همانند انسان، آسیب پذیر از آتش و عوامل مادى «یرسل علیکما شواظ من نار و نحاس فلاتنتصران»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آتش در قیامتآسیب پذیری جنبی یاوری اخروی انسانبی یاوری اخروی جنتراکم دود در قیامتموانع فرار در قیامتگرما در قیامتنقش آتشدود در قیامتقدرت خدا در قیامتعجز اخروی جنعجز اخروی انسانآسیب پذیری انساننظام علیتتشابه جن با انساناهوال قیامتمجاری اراده خدانقش عوامل طبیعیظهور حقایق در قیامتویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
- ناتوانی جنیّان و انسانها از کمک به یک دیگر در قیامت
- ورود برخی از جنّیان به جهنّم+۷ آیه
- ناتوانی جنّیان از دفع عذاب و یاری یکدیگر، در قیامت+۱ آیه
- دچار شدن جنّیان گناهکار، به انواع عذاب در دوزخ+۹ آیه
- فرو ریختن شراره های اتش و دود خالص و بدون شعله، بر فضای محشر
- فرو ریختن شراره های اتش و دود خالص بر جنّ و انس در قیامت+۱ آیه
- ناتوانی مردم از یاری یکدیگر، در زمان نزول اتش و دود
- اتش گداخته و دودهای متراکم، مانعی جدّی در برابر جنّ و انس برای گریز از صحنه قیامت+۱ آیه
- فضای محشر، بسیار گرم و دودالود
- اتش بسیار گرم و دودهای متراکم، مانع دفاع جنّ و انس از خود، در صحنه قیامت+۱ آیه
- گرمای شدید محشر برای مجرمان، نعمتی الهی برای اجرای عدالت+۱ آیه
- کیفر انس و جن در قیامت، با شعلههای اتش، از مس گداخته
- توجّه به کیفر بیچون و چرای گناهکاران در قیامت، بازدارنده خلق از کفر و تکذیب نعمتهای خداوند+۴ آیه
- بیان عقوبتهای الهی، نعمتی از جانب خداوند، جهت بازایستادن از تکذیب نشانههای الهی+۱ آیه
- تبیین کیفرهای الهی در اخرت، نعمتی عبرت اور برای انسانها+۱ آیه