آیه ۱۳ سوره الرحمن

سوره الرحمن، آیه ۱۳ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۱

معنی کلمات و عبارات
«آلآءِ»: جمع إلْی، نعمتها (نگا: نجم / ). «تُکَذِّبَانِ»: انکار می‌کنید و نادیده می‌گیرید. مخاطب انس و جن، یعنی ثَقَلَیْن است. یعنی سراپای عالم هستی و از جمله وجود خودتان، نعمتهای خداداد است، کدامیک از آنها را می‌توانید انکار بکنید؟! این همه نعمت چرا باید وسیله شناخت صاحب نعمت نشود، و حس شکرگزاری را در شما برنینگیزد؟! تکرار این آیه در مورد، آهنگ جالبی به سوره داده است. خداوند در مقطعهای مختلف پس از بیان برخی از نعمتهای این جهانی و آن جهانی خود و یادآور شدن گوشه‌ای از سعادت بهشتیان و شقاوت دوزخیان، با ذکر مجدد آیه، به انسانها و پریها بیدار باش و هوشیار باش می‌دهد و ایشان را به یاد آفریدگارشان می‌اندازد و شوق طاعت و بندگی را در دلشان افزون می‌کند.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - نعمت هاى الهى در زمین، غیر قابل انکار و تکذیب ناپذیر «فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان» «إلْى» (مفرد «آلاء») به معناى نعمت است. ۲ - هر یک از نعمت هاى زمین، جلوه اى از ربوبیت انکارناپذیر الهى به «جن و انس» و «مرد و زن» «فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان» به کار گرفتن وصف «ربّ»، اشاره به مطلب بالا دارد و تثنیه آمدن «کما» و «تکذّبان»، ممکن است به خاطر توجه خطاب به جن و انس و یا مرد و زن از انسان ها باشد. ۳ - سرزنش تکذیب گران و کافران جن و انس، از سوى خداوند به خاطر نادیده انگاشتن نعمت ها و جلوه هاى ربوبیت حق «فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان» استفهام در«فبأىّ» توبیخى است. ۴ - جن، همانند انسان، بهره مند از نعمت هاى زمین و داراى درک و مسؤولیت «فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان» در صورتى که خطاب در آیه شریفه، متوجه جن و انس باشد، مطلب بالا استفاده مى شود. ۵ - وجود عناصرى کافر و تکذیب گر در میان جن، همانند آدمیان «فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان» در صورتى که آیه شریفه خطاب به جن و انس باشد، مطلب بالا استفاده مى شود. ۶ - توجه به نعمت هاى متنوع و گسترده زمین، زمنیه ساز شناخت پروردگار جهان «فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان» خداوند با این پرسش، در حقیقت انسان ها را به اندیشه و توجه به نعمت ها فرا خوانده است تا از این رهگذر به پروردگار خویش و شناخت او راه یابند. ۷ - خداوند، خواهان توجه و اذعان خلق، به خدایى بودن نعمت هاى زمین «فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان» سرزنش تکذیب گران یا غافلانى که با غفلت خویش، از جلوه هاى ربوبیت خداوند چشم پوشیده اند، در واقع بیانگر این معنا است که آنان به نعمت هاى او توجه کنند و خدایى بودن آن را دریابند.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۱)
  • دانههای برگدار در زمین، از نعمتهای قابل توجّه و شایسته شکرگزاری+۱ آیه
  • نظاممند بودن حرکت خورشید و ماه و حرکت ان در مدارهای خود، دلیلی بر توحید ربوبی+۳ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۳ آیه
  • تکذیب نعمتهای الهی از سوی انسانها و جنّیان، درپیدارنده توبیخ خداوند+۲ آیه
  • سرزنش خداوند از مکذّبان نعمتهای الهی
  • تکذیب نعمتهای الهی از سوی انسانها و جنّیان، درپیدارنده توبیخ خداوند+۲ آیه
  • تکذیب نعمتهای الهی از سوی انسانها و جنّیان، درپیدارنده توبیخ خداوند+۲ آیه
  • زمین، از نعمتهای قابل استفاده برای جنّیان+۳ آیه
  • برخورداری انس و جنّ، از نعمتهای دلخواه الهی، مقتضای ربوبیّت او+۴ آیه
  • دانه های نهفته در پوسته ها، از نعمتهای الهی+۱ آیه
  • دانه های نهفته در پوسته ها، از نعمتهای الهی+۲ آیه
  • ریحان، از نعمتهای الهی+۱ آیه
  • نعمت ریحان جلوه ای از ربوبیّت خداوند+۱ آیه
  • سرزنش خداوند، به تکذیبگران و کافران جنّ و انس، به سبب نادیده انگاشتن نعمت ریحان+۱ آیه
  • توجّه به نعمت ریحان و سایر نعمتها، زمینه ساز خداشناسی+۱ آیه
  • زبان انسان و قدرت او بر گویش، نعمت بزرگ پروردگار+۲ آیه
  • سزاوار نبودن تکذیب نعمت زبان+۲ آیه
  • تدبیر امور زمین، از جانب خداوند+۱ آیه
  • افرینش زمین در راستای منافع و مصالح ادمیان، از نعمتهای خدا+۲ آیه
  • شکوفه های خرما، نعمتی درخور سپاسگزاری، از ناحیه جنّ و انس+۱ آیه
  • محصولات دانه ای کشاورزی و گیاهان خوشبو، از نعمتهای الهی+۲ آیه
  • کشاورزی و محصولات ان، از نعمتهای غیر قابل تکذیب الهی+۳ آیه
  • تکذیب نعمت کشاورزی و محصولات ان، ناپسند و شگفت اور+۳ آیه
  • گیاه ریحان، از نعمتهای خداوند برای انسان+۱ آیه
  • عدم توجّه به نعمت گیاهان خوشبو، شایسته سرزنش+۱ آیه
  • توجّه به نعمت گیاهان خوشبو، زمینهساز شناخت پروردگار و نعمتهای او+۱ آیه
  • گیاهان غلافدار و خوشبو، از نعمتهای الهی+۱ آیه
  • سؤال توبیخی خدا از انسانها، درباره تکذیب و کفران نعمتها+۱ آیه
  • سرزنش تکذیبگران و کافران جنّ و انس، به جهت نادیده انگاشتن نعمتها و جلوههای ربوبیّت حق+۱ آیه
  • توجّه به نعمتهای متنوّع و گسترده الهی، زمینهساز شناخت پروردگار هستی+۱ آیه
  • برخورداری جنّیان، از نعمتهای خداوند+۱ آیه
  • تکذیب نعمتهای الهی از سوی انسانها و جنّیان، درپیدارنده توبیخ خداوند
  • توجّه به ربوبیّت و تدبیر الهی در نظام هستی، مانع تکذیب نعمتهای خدا از سوی جن و انس
  • سؤال توبیخی خدا از انسانها و جنّیان، درباره تکذیب و کفران نعمتها
  • بهرهمندی عموم انسانها و جنّیان، از نعمتهای دنیایی الهی
  • توجه به نعمت تعلیم بیان و تکلّم، زمینه ساز پرهیز انسان از تکذیب معارف الهی+۲ آیه
  • تعلیم بیان از سوی خداوند به انسانها، نعمتی الهی و غیر قابل انکار+۳ آیه
  • تعلیم قران به انسانها، نعمتی غیر قابل تکذیب برای انسانها و جنّیان+۲ آیه
  • خلقت انسان، از نعمتهای غیر قابل تکذیب الهی+۱ آیه
  • خلقت زمین در راستای بهره مندی انسانها، از نعمتهای الهی+۵ آیه
  • درخت و سجدهاش در برابر خداوند، از نعمتهای غیر قابل تکذیب الهی+۱ آیه
  • خلقت زمین در راستای منافع و مصالح ادمیان، از نعمتهای الهی+۵ آیه
  • سجده درخت و ستاره در پیشگاه خداوند، از نعمتهای غیر قابل انکار او+۱ آیه
  • بیان دستور الهی به اقامه وزن به عدالت، از نعمتهای الهی+۲ آیه
  • تعلیم قران به پیامبر صلی الله علیه و اله از جانب خداوند، از نعمتهای انکارناپذیر الهی+۱ آیه
  • گیاه روییده از زمین، از نعمتهای غیر قابل تکذیب خداوند+۲ آیه
  • گیاهان خوشبو، از نعمتهای غیر قابل انکار خداوند+۲ آیه
  • نظام گردش ماه و خورشید، در جهت تامین نیازهای بشر، نعمت غیر قابل انکار خداوند+۱ آیه
  • میوهجات، از نعمتهای الهی، و موجب شکر و سپاس از خداوند+۲ آیه
  • اعطای نعمتهای الهی به انسانها، برخاسته از رحمت او+۱ آیه
  • خداوند، خواهان توجّه و اذعان خلق، به خدایی بودن نعمتهای در اختیار انان
واژه‌ها