آیه ۲۱ سوره رعد

سوره رعد(الرعد)، آیه ۲۱ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۵۲

وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الْحِسَابِ

و آنها که پیوندهایی را که خدا دستور به برقراری آن داده، برقرار میدارند؛ و از پروردگارشان می‌ترسند؛ و از بدی حساب (روز قیامت) بیم دارند...

معنی کلمات و عبارات
«یَصِلُونَ»: برقرار می‌دارند. پیوند می‌دهند. «سُوءَ الْحِسَابِ»: (نگا: رعد / ).
نزول

سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱۴ رویداد)
نکات آیه
۱- خداوند به برقرار کردن پیوندهایى فرمان داده و رعایت آنها را بر آدمیان واجب کرده است. «والذین یصلون ما أمر الله به أن یوصل» «أن» مصدریه و «أن یوصل» بدل براى ضمیر در «به» است. مراد از «ما أمرالله ...» پیوندهایى نظیر صله رحم، پیوند ولایت میان اهل ایمان، پیوند ولایت میان پیشوایان بر حق و امت اسلامى و... است. ۲- برقرار کردن پیوندهایى که خداوند بدانها فرمان داده ، از نشانه هاى خردمندان است. «إنما یتذکّر أُولُوا الألبب ... الذین یصلون ما أمر الله به أن یوصل» ۳- لزوم توجه به عظمت خدا و هراسیدن از او «و یخشون ربهم» ۴- باور به ربوبیت خداوند و توجه به آن ، زمینه ساز خشیّت آدمى از اوست. «یخشون ربهم» ۵- انسانها در قیامت مورد حسابرسى قرار مى گیرند. «و یخافون سوء الحساب» ۶- گنه کاران در قیامت با حسابى سخت و ناگوار مواجه مى شوند. «و یخافون سوء الحساب» اضافه «سوء» به «الحساب» اضافه صفت به موصوف است. ۷- انسانها باید از مواجه شدن با حساب سخت و ناگوار قیامت ، خائف و هراسان باشند. «و یخافون سوء الحساب» ۸- خشیت از خدا و هراس از حساب سخت و ناگوار قیامت ، از نشانه هاى خردمندان است. «إنما یتذکّر أُولُوا الألبب ... الذین ... یخشون ربهم و یخافون سوء الحساب» ۹- قطع پیوندهایى که خداوند به برقرار کردن آنها امر کرده ، موجب مواجه شدن با حساب سخت و ناگوار قیامت خواهد شد. «والذین یصلون ... و یخشون ربهم و یخافون سوء الحساب» ۱۰- شکستن پیمانها و پایبند نبودن به عهدها ، در پى دارنده حساب سخت و ناگوار قیامت است. «الذین یوفون بعهد الله و لاینقضون المیثق ... و یخافون سوء الحساب»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۱- «سئل أبوعبدالله(ع) عن قوله تعالى: «الذین یصلون ما أمر الله به أن یوصل» قال: هو صلة الإمام فى کل سنة بما قل أو کثر ثم قال أبوعبدالله(ع):و ما ارید بذلک إلاّ تزکیتکم  ; [منبع: تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۲۰۹، ح ۳۴ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۹۵، ح ۹۰.] از امام صادق(ع) درباره سخن خداى تعالى: «الذین یصلون ما أمر الله به أن یوصل» سؤال شد، آن حضرت فرمود: آن، عطیّه دادن به امام است در هر سال با چیزى، کم باشد یا زیاد، سپس امام صادق(ع) فرمود: من با گرفتن این عطیّه فقط مى خواهم شما را پاک کنم». ۱۲- «عن أبى عبدالله(ع) قال: إن الله عزوجل فرض للفقراء فى أموال الأغنیاء فریضة ... و مما فرض الله عزوجل أیضاً فى المال من غیر الزکاة قوله عزوجل: «الذین یصلون ما أمر الله به أن یوصل»... ; [منبع: کافى، ج ۳، ص ۴۹۸، ح ۸ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۹۴،ح،۸۵.] از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: همانا خداوند عزوجل براى فقرا در اموال اغنیا حقوقى را واجب کرده است ... و از جمله چیزهایى که خداوند غیر از زکات در ثروت واجب نموده، سخن خداوند است که فرموده: الذین یصلون ما أمر الله به أن یوصل...». ۱۳- «عن أبى عبدالله(ع) فى قوله: «و یخافون سوء الحساب» قال: الإستقصاء والمداقة و قال: یحسب علیهم السیئات و لایحسب لهم الحسنات  ; [منبع: تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۲۱۰، ح ۳۹ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۹۶، ح ۹۷.] از امام صادق(ع) درباره سخن خدا: «و یخافون سوء الحساب» روایت شده است که فرمود: [سوءالحساب ]حسابرسى دقیق و دقت در بررسى اعمال است و [همچنین] فرمود: کارهاى بد آنان علیه ایشان محاسبه مى شود و کارهاى نیکشان به سود آنان به حساب نمى آید».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۱)
  • ترس از حسابرسی دقیق قیامت از نشانههای اولواالالباب+۱ آیه
  • اولواالالباب، دارای صفت ترس و خشیّت دربرابر عظمت پروردگار+۱ آیه
  • رعایت فرمانهای خداوند در پیوندها و روابط، از صفات اولواالالباب+۱ آیه
  • تضمین بهشت، برای برقرارکنندگان پیوندهای الهی+۱ آیه
  • تضمین بهشت برای خداترسان و بیمناکان، از بدی حساب+۱۰ آیه
  • راهیابی خایفان از قیامت، به بهشت الهی+۵ آیه
  • برقراری پیوندهای الهی، باعث تضمین بهشت+۱ آیه
  • تضمین بهشت برای خداترسان و بیمناکان+۱۰ آیه
  • برقراری پیوندهای الهی، باعث تضمین بهشت+۱ آیه
  • تضمین بهشت، برای خداترسان و بیمناکان، از بدی حساب+۲ آیه
  • خوف از قیامت، از موجبات راهیابی به بهشت+۵ آیه
  • صله رحم، عامل بهرهمندی از بهشت عدن الهی+۱ آیه
  • ترس از خدا، عامل بهرهمندی از بهشت الهی+۸ آیه
  • خوف از قیامت، موجب بهرهمندی از پاداش بهشت+۶ آیه
  • صله رحم، عامل بهرهمندی از بهشت عدن الهی+۱ آیه
  • برخورداری اولواالالباب، از تربیت خاصّ الهی+۴ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۱۳ آیه
  • هراس از سختی حساب، ارزشمند در پیشگاه خداوند+۲ آیه
  • ترس از حسابرسی سخت اخرت، درپیدارنده فرجام نیک+۱ آیه
  • هراس خردمندان، از حسابرسی سخت قیامت+۱ آیه
  • پایبند نبودن به پیمانها، درپیدارنده حساب سخت+۱ آیه
  • قطع پیوندها، موجب مواجه شدن با حساب سخت
  • لزوم ترس داشتن از خداوند+۶ آیه
  • شایسته بودن ترس از (فراهم کردن موجبات گرفتاری به سختیهای) قیامت+۵ آیه
  • وجوب صله رحم و پیوند و ارتباط با خویشاوندان+۳ آیه
  • توجّه به ربوبیّت خداوند، مایه خداترسی+۶ آیه
  • خالی بودن دلهای ظالمان از هر چیزی در قیامت، بر اثر ترس و وحشت+۱ آیه
  • خوف عاقلان از پروردگار+۱ آیه
  • خوف عاقلان، از حسابرسی سخت در قیامت+۱ آیه
  • سرای باقی، پاداش عاقلان خایف از عظمت و هیبت خدا و قیامت+۲ آیه
  • خوف از حسابرسی قیامت، سبب نیک فرجامی+۱ آیه
  • خوف از خدا، از اوصاف صاحبان خرد+۱ آیه
  • خوف عاقلان از خدا، مایه پندپذیری انان+۱ آیه
  • خوف و خشیت از خدا، عامل نیک فرجامی+۱ آیه
  • بهشت همراه با سلام فرشتگان، پاداش خایفان از خدا در پی صبر انان+۱ آیه
  • خایفان از پروردگار، بهره مند از پاداش بهشت عدن، همراه با پدران، همسران و فرزندان صالح خود+۱ آیه
  • بهره مند شدن از سرای باقی، پاداش خداترسان+۱ آیه
  • حسابرسی سخت در قیامت، سبب ترس خردمندان+۱ آیه
  • صله رحم، از جمله حقوق خویشاوندی و از اوصاف خردمندان پندپذیر+۱ آیه
  • لزوم و وجوب صله رحم، از جمله حقوق خویشاوندان+۳ آیه
  • داشتن روابط با خویشاوندان، از اوصاف عاقلان و متفکّران پندپذیر+۱ آیه
  • پایبند نبودن به پیمانها، درپی دارنده حساب سخت+۱ آیه
  • قطع پیوندها، موجب مواجهه با حسابرسی سخت
  • عبرت اموزی خایفان خردمند+۱ آیه
  • نیک فرجامی، ثمره وفای به عهد انسان+۱ آیه
  • خوف از خداوند، از زمینههای مدح او+۴ آیه
  • صله رحم و ایجاد روابط با خویشاوندان از ویژگیهای اولواالالباب در معاشرت خود با انان+۱ آیه
  • معاشرت و روابط با خویشاوندان مورد توصیه خداوند+۱ آیه
  • پرداخت و رعایت حقوق خویشاوندان، مورد توصیه خداوند در معاشرت با انان+۲ آیه
  • وجوب ترس داشتن از خداوند+۶ آیه
  • هدیه به امام، از مصادیق برقرار کردن پیوند مورد فرمان خداوند
واژه‌ها