آیه ۲۷ سوره بقره

سوره بقره(البقرة)، آیه ۲۷ · جزء ۱ · صفحه ۵

الَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِن بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

فاسقان کسانی هستند که پیمان خدا را، پس از محکم ساختن آن، میشکنند؛ و پیوندهایی را که خدا دستور داده برقرار سازند، قطع نموده، و در روی زمین فساد میکنند؛ اینها زیانکارانند.

معنی کلمات و عبارات
«یَنقُضُونَ»: می‌شکنند. «عَهْدَ اللهِ»: پیمان خدا که در (اعراف / مذکور است. «مِیثَاقِ»: اسم آلت است، به معنی: آنچه عهد و پیمان بدان بسته می‌شود. یا مصدر میمی است و به معنی: استوارکردن، بستن. «خَاسِرُونَ»: زیانباران. زیانکاران.
نزول

سال ۲۱ بعثت(دوره مدنی) · این آیه در مدینه بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نازل گردیده است. بازپخش وحی در این سال

شأن نزول

«شیخ طوسی» گوید: عده اى معتقدند که اين آيه درباره کفار اهل کتاب و منافقين از آن گروه نازل گرديده است. چنان که خداوند در طى آيه «إِنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا سَواءٌ عَلَيْهِمْ» و در طى آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا» منافقين را اراده فرموده است.

طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‌۱، ص ۱۱۱. محمدباقر محقق،‌ نمونه بينات در شأن نزول آيات از نظر شیخ طوسی و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص ۹.

در آن زمان چه می‌گذشت (۱۴ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، انسانها را به عهدها و پیمانهایى ملتزم ساخته است. «الذین ینقضون عهد اللّه من بعد میثقه» «عهد» به معناى پیمان است و مراد از عهد اللّه (پیمان خدا) مى تواند وظایف و تکالیفى باشد که خداوند آنها را بر دوش انسانها گذاشته است. همچنین مراد از آن مى تواند تعهداتى باشد که آدمى خویشتن را ملتزم به رعایت آنها کرده و به گونه اى - همانند سوگند به خدا - آنها رابه خداوند مرتبط کرده است. برداشت فوق مبتنى بر احتمال اول است. ۲ - ضرورت پایبندى به عهدها و پیمانهایى که خداوند بر عهده انسانها قرار داده است. «الذین ینقضون عهد اللّه» ۳ - ضرورت وفا کردن به پیمانهایى که آدمى با خدا مى بندد. «الذین ینقضون عهد اللّه من بعد میثقه» برداشت فوق بر این اساس است که: مراد از «عهد اللّه» تعهداتى باشد که انسان با سوگند و مانند آن، رعایت آنها را بر خود لازم کرده است. «میثاق» مصدر و به معناى استحکام بخشیدن است. ضمیر «میثاقه» به «عهد» بر مى گردد; یعنى، بعد از آنکه عهد خویش را محکم کرده و بر وفادارى به آن تأکید کرده اند. ۴ - نقض پیمان، بویژه پس از تأکید بر آن، امرى ناپسند و نکوهیده است. «الذین ینقضون عهد اللّه من بعد میثقه» ۵ - گسستن پیوندهایى که خداوند به برقرارى آنها فرمان داده، امرى ناروا و حرام است. «و یقطعون ما أمر اللّه به أن یوصل» «أن» مصدریه و «أن یوصل» بدل براى ضمیر در «به» است و مرجع ضمیر، «ما امر اللّه» مى باشد; یعنى: الذى امر اللّه بوصله. مراد از «ما امر اللّه» پیوندهایى نظیر: صله رحم، پیوند ولایت میان اهل ایمان و پیوند ولایت بین پیشوایان بر حق و امت اسلامى است. ۶ - فسادگرى در زمین از محرمات الهى است. «و یفسدون فى الأرض» ۷ - کسانى که به پیمانهاى الهى پایبند نباشند و پیوندهایى را که خدا به برقرارى آنها فرمان داده، نادیده بگیرند، فاسق هستند. «إلا الفسقین. الذین ... یقطعون ما أمراللّه به أن یوصل» «الذین»، صفت توضیحى براى «الفاسقین» مى باشد. ۸ - آنان که در زمین فسادانگیز هستند، فاسقند. «إلا الفسقین. الذین ... یفسدون فى الأرض» ۹ - قرآن کسانى را به گمراهى مى کشاند که: عهدهاى الهى را نقض کنند، پیوندهایى که خداوند به برقرارى آنها فرمان داده بگسلند و در زمین به فسادگرى بپردازند. «و ما یضل به إلا الفسقین. الذین ... یفسدون فى الأرض» ۱۰ - فاسقان، مردمى زیانکارند. «أولئک هم الخسرون» ۱۱ - شکستن پیمانهاى الهى، گسستن روابطى که خداوند به برقرارى آنها فرمان داده و فسادگرى در زمین، زیان واقعى انسان را در پى دارد. «الذین ینقضون عهد اللّه ... أولئک هم الخسرون»
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۱۲ - از امام باقر(ع) روایت شده که فرمود: «قال لى أبى على بن الحسین ... إیاک و مصاحبة القاطع لرحمه ... قال اللّه عز و جل «الذین ... یقطعون ما امر اللّه به أن یوصل ... أولئک هم الخاسرون»; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۶۴۱، ح ۷; نورالثقلین، ج ۱، ص ۴۵- ، ح ۶۶.] پدرم، امام سجاد (ع)، به من فرمود: ... از همنشینى با کسى که قطع رحم مى کند بپرهیز ... خداى عز و جل فرمود: «آنان که ... قطع مى کنند آنچه را که خدا امر به وصل آن نموده ... اینانند زیانکاران».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۰)
  • ازاد نبودن فسادگری در جامعه+۳ آیه
  • امِر
  • تهدید مفسدان به فرجامی خسارتبار، از جانب خداوند
  • حرمت شکستن پیمانها و عهدها+۲ آیه
  • حرمت فسادگری، در زمین+۳ آیه
  • وجوب صله رحم و پیوند و ارتباط با خویشاوندان+۵ آیه
  • لزوم وفا به عهد و پیمان الهی+۷ آیه
  • حرمت فسادگری، در زمین+۳ آیه
  • حرام بودن فسق+۲ آیه
  • حرمت قطع پیوندهای خویشاوندی+۱ آیه
  • حرمت کفر به خداوند
  • فاسقان، انسانهایی گمراه و در زمره خاسران+۱ آیه
  • گرفتار شدن کافران به خدا به خسران، در اخرت+۶ آیه
  • کافران به کتابهای اسمانی، در زمره خاسران
  • کافرانِ به انبیا، در زمره خاسران
  • فسادگری در زمین، مایه خسران
  • فسق و خروج از طاعت حق، مایه خسران+۱ آیه
  • قطع و عمل نکردن به فرمانهای الهی، درباره پیوندها، عامل خسران
  • قطع پیوند با پیامبر(صلی الله علیه واله)، از عوامل خسران
  • قطع پیوند با مؤمنان، از عوامل خسران
  • قطع پیوندهای خویشاوندی، مایه خسران
  • کفر و عدم ایمان به انبیای الهی، موجب خسران ادمی
  • کفر به خدا، درپی دارنده خسران+۶ آیه
  • کفر به کتابهای اسمانی، موجب خسران انسان
  • اعراض و نقض عهد از دستورات الهی، عامل خسران+۲ آیه
  • لزوم و وجوب صله رحم، از جمله حقوق خویشاوندان+۳ آیه
  • گسستن روابط و پیوندهای خویشاوندی، از اوصاف فاسقان+۱ آیه
  • گسستن رابطه خویشاوندی، دربردارنده خسران و زیان برای انسانها
  • نکوهش خداوند، از قطع روابط و پیوندهای خویشاوندی+۱ آیه
  • گمراهی موجب قرار گرفتن در زمره زیان کاران+۱ آیه
  • گمراهی، درپی دارنده زیان و ضرر برای گمراهان+۱ آیه
  • عهدشکنی با خدا، باعث گمراهی+۱ آیه
  • افساد در زمین، عامل گمراهی+۱ آیه
  • قطع رحم و ترک صله رحم، از موجبات گمراهی+۱ آیه
  • وجوب پایبندی انسان به عهد و پیمانهای مقرّر بین خود و خداوند+۸ آیه
  • عهدشکنی در پی دارنده خسران و زیان برای انسان
  • عهدشکنی با خدا، موجب گمراهی و ضلالت+۱ آیه
  • وفا نکردن به عهد و پیمانهای الهی، گناه و موجب فسق+۴ آیه
  • ضرورت پایبندی به عهد و پیمانهای خداوندی برعهده انسان+۲ آیه
  • فاسقان، عهدشکنان پیمانهای الهی، پس از تاکید بر ان+۱ آیه
  • فساد در زمین، موجب خسارت و زیان
  • فساد در زمین، موجب گمراهی+۱ آیه
  • حرمت فسادگری در زمین+۵ آیه
  • فسق، باعث گسترش فساد در زمین+۲ آیه
  • ایجاد فساد، میان خویشاوندان و واداشتن ادمیان به قطع رحم، کاری ناروا و مفسده انگیز+۳ آیه
  • زمین، جایگاهی برای فسادانگیزی انسانها+۳ آیه
  • امکان دفع فساد از جامعه، با مجازات دنیایی فاسدان+۱ آیه
  • زیانکاری، پیامد فسق و تبهکاری+۱ آیه
  • فسق و تبهکاری، عامل فسادانگیزی در زمین+۱ آیه
  • فسق و تبهکاری، مایه گسستن پیوندها و روابط خویشاوندی+۲ آیه
  • پیمان شکنی، مایه فسق و تبهکاری+۶ آیه
  • فساد، قبیح از نظر عقل+۴ آیه
  • عهدشکنی کافران موجب قرار گرفتن انان در زمره زیانکاران+۱ آیه
  • قطع پیوند با پیامبر صلی الله علیه و اله، از عوامل خسران+۱ آیه
  • قطع رحم و پیوندهای خویشاوندی، از خصلتهای منافقان
  • وجوب صله رحم و پیوند و ارتباط با خویشاوندان+۱ آیه
  • وجوب وفابه عهد و پیمان الهی+۶ آیه
  • عهدشکنی و نقض پیمانهای الهی، موجب منع هدایتهای الهی
  • فسادگری در زمین، موجب منع هدایت+۱ آیه
  • قطع پیوندهای خویشاوندی، موجب منع هدایتهای الهی+۱ آیه
واژه‌ها