آیه ۳۱ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۳۱ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۲

قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أَمَّن يَمْلِكُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَمَن يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَن يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ

بگو: «چه کسی شما را از آسمان و زمین روزی می‌دهد؟ یا چه کسی مالک (و خالق) گوش و چشمهاست؟ و چه کسی زنده را از مرده، و مرده را از زنده بیرون می‌آورد؟ و چه کسی امور (جهان) را تدبیر می‌کند؟» بزودی (در پاسخ) می‌گویند: «خدا»، بگو: «پس چرا تقوا پیشه نمی‌کنید (و از خدا نمی‌ترسید)؟!

معنی کلمات و عبارات
«مَن یُخْرِجُ الْحَیَّ ...»: (نگا: آل‌عمران / ، انعام / ). «یُدَبِّرُ الْأَمْرَ»: (نگا: یونس / . «أَفَلا تَتَّقُونَ»: آیا از خشم و عذاب خدا نمی‌پرهیزید.
نزول
نکات آیه
۱ - روزى بخش انسانها، کسى جز خدا نیست. «قل من یرزقکم من السماء و الأرض ... فسیقولون اللّه» ۲ - آسمان و زمین، دو منبع روزى براى انسانها «قل من یرزقکم من السماء و الأرض» ۳ - تأمین بىوقفه رزق و روزى انسانها از سوى خدا، جلوه اى از ربوبیت بى همتاى اوست. «قل من یرزقکم من السماء و الأرض» این آیه شریفه - به قرینه آیه بعد - در مقام رد پندار ربوبیت غیر خدا و توجّه دادن شرک پیشگان به ربوبیت بى همتاى خداست. گفتنى است که به کارگیرى فعل مضارع (یرزقکم) بیانگر استمرار روزى و بىوقفه بودن آن است. ۴ - شرک پیشگان عصر بعثت با وجود اعتقادشان به رازقیت و روزى بخشى خدا، ربوبیت بى شریک او را باور نداشتند. «قل من یرزقکم من السماء و الأرض ... فسیقولون اللّه» ضمیر فاعلى در «سیقولون» به مشرکان بر مى گردد. ۵ - شنوایى و بینایى و دیگر حواس انسان، تحت مالکیت و فرمان خداست. «أمن یملک السمع و الأبصر» کلمه «یملک» مى تواند از مصدر «مِلک» (مالک بودن) و نیز مى تواند از «مُلک» (فرمانروایى) باشد. ۶ - شنوایى و بینایى، از مهمترین و کارآمدترین قواى موجود در انسان «أمن یملک السمع و الأبصر» گزینش دو قوه «شنوایى» و «بینایى»، از میان دیگر قوا، مفید برداشت فوق است. ۷ - شنوایى و بینایى و دیگر حواس، از جلوه هاى ربوبیت خدا بر انسانها «أمن یملک السمع و الأبصر» ۸ - شرک پیشگان عصر بعثت، در عین اینکه به مالکیت و حاکمیت خدا بر قوا و حواس آدمى اعتقاد داشتند، منکر ربوبیت او بودند. «أمن یملک السمع و الأبصر... فسیقولون اللّه» ۹ - شرک پیشگان عرب جاهلى با وجود اینکه خدا را پدید آورنده جانداران از موجودات بى جان و موجودات بى جان را از جانداران مى دانستند، منکر ربوبیت و پروردگارى او بودند. «و من یخرج الحى من المیت و یخرج المیت من الحى ... فسیقولون اللّه» ۱۰ - پیدایش مستمر و بىوقفه موجودات جاندار از پدیده هاى بى جان و موجودات بى جان از پدیده هاى جاندار، از نشانه هاى ربوبیت خدا «و من یخرج الحى من المیت و یخرج المیت من الحى ... فسیقولون اللّه» ۱۱ - خداست که پیوسته موجود زنده را از جسم مرده و مرده را از جسم زنده پدید مى آورد. «و من یخرج الحى من المیت و یخرج المیت من الحى ... فسیقولون اللّه» به کارگیرى فعل مضارع در «یخرج الحى» و «یخرج المیت» بیانگر استمرار پیدایش مرگ و حیات است. ۱۲ - مشرکان عرب جاهلى با وجود اعتقادشان به اینکه تدبیر امور جهان در دست خداست، منکر ربوبیت و پروردگارى بى همتاى او بودند. «و من یدبر الأمر فسیقولون اللّه» ۱۳ - وحدت تدبیر در جهان آفرینش، نشانه وحدت ربوبیت و بى اساس بودن اندیشه شرک است. «و من یدبر الأمر فسیقولون اللّه» وحدت تدبیر از وحدت مدبر - که جمله «و من یدبر الأمر» بر آن دلالت دارد - استفاده مى شود. ۱۴ - جهان آفرینش، پیوسته نیازمند تدبیر خداست. «و من یدبر الأمر فسیقولون اللّه» به کارگیرى فعل مضارع (یدبر) - که بیانگر استمرار است - مفید برداشت فوق مى باشد. ۱۵ - تدبیر امور جهان آفرینش، تنها در دست خداست. «و من یدبر الأمر فسیقولون اللّه» «ال» در «الأمر» عوض از مضاف الیه محذوف است و به قرینه مقام - که در بیان ربوبیت خدا بر جهان و انسانهاست - تقدیر آن «و من یدبر أمر الخلق» مى باشد. ۱۶ - شرک پیشگى و انکار ربوبیت خدا - على رغم اعتقاد به رازقیت، حاکمیت، حیات بخشى و تدبیر بىوقفه خدا نسبت به امور جهان - نشانه اى از وجود روحیه بى پروایى در انسان است. «قل من یرزقکم ... فسیقولون اللّه فقل أفلاتتقون» ۱۷ - اعتقاد به رازقیت، حاکمیت، حیات بخشى و تدبیر مطلق خدا نسبت به امور جهان، مقتضى تقواپیشگى است. «قل من یرزقکم ... فسیقولون اللّه فقل أفلاتتقون»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۸)
  • خدا، تدبیرکننده امور اسمانها+۲ آیه
  • تامین روزی انسان از فواید اسمان+۵ آیه
  • ایجاد موجود زنده از مرده، از نشانههای خدا+۳ آیه
  • تامین روزی انسانها از سوی خدا، ایه الهی+۸ آیه
  • برخورداری انسان از حسّ شنوایی وبینایی، ایه خدا+۸ آیه
  • احتجاج پیامبر(صلی الله علیه واله) در برابر مشرکان به رازقیّت، قدرت، مالکیّت و تدبیر مطلق خدا+۲ آیه
  • احتجاج پیامبر(صلی الله علیه واله) برضدّ مشرکان، به قدرت خدا بر احیا و اماته و تدبیر امور هستی، برای اثبات توحید، و نفی شرک+۱ آیه
  • اعتراف مشرکان به رازقیّت خداوند
  • قوّه بصیرت انسان، از ایات الهی+۸ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱۰ آیه
  • تعلیم روش احتجاج به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۵ آیه
  • بیتقوایی، زمینهساز انحراف از مسیر حق و افتادن در دام ایین شرک و بتپرستی+۱ آیه
  • مشرکان عصر بعثت، مردمی بیتقوا
  • یاداوری و توجّه به نعمتهای خداوند، بستر تقواپیشگی
  • اعتقاد به تدبیر مطلق خدا نسبت به امور جهان، مقتضی تقواپیشگی انسان
  • اعتقاد به حاکمیّت خداوند، مستلزم تقواپیشگی انسان
  • اعتقاد به حیاتبخشی خداوند، مقتضی تقواپیشگی انسان
  • اعتقاد به رازقیّت خدا، مستلزم تقواپیشگی انسان
  • انحصار رزق انسانها به خدای یکتا+۷ آیه
  • تدبیر امور انسانها، از سوی پروردگار یگانه+۱ آیه
  • خدای یکتا، تنها پروردگار هستی و مدبّر امور+۳ آیه
  • تامین روزی انسانها از سوی خدای یگانه، نشانهای از ربوبیّت بیهمتای وی+۳ آیه
  • تدبیر انسان در مراحل مختلف از سوی خدا، دلیل توحید ربوبی+۴ آیه
  • پیدایش مستمرّ موجودات جاندار از پدیدههای بیجان و موجودات بیجان از پدیدههای زنده، از دلایل توحید ربوبی+۲ آیه
  • بهرهمندی انسان از قوای ادراکی و ابزار شناخت، نشانه و دلیل ربوبیّت خدای یگانه+۲ آیه
  • اعتقاد مردم به وجود خداوند، در عصر جاهلیّت+۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به بیان حرمت و زشتی اعمال و رسوم جاهلیّت
  • خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۶ آیه
  • جهان افرینش، نیازمند تدبیر پیوسته و مستمرّ خداوند+۲ آیه
  • خلقت جهان افرینش، براساس حق، به فرمان خداوند+۲ آیه
  • افرینش چشم برای انسان، از ایات الهی+۸ آیه
  • توانمندی بر افرینش و اعطای قوای ادراکی همانند چشم، از نشانههای خداوند+۳ آیه
  • اهمّیّت ویژه بینایی چشم انسان، در مقایسه با برخی نعمتهای الهی+۷ آیه
  • بینایی چشم و دیگر حواس انسان، تحت مالکیّت خداوند+۱ آیه
  • اعتقاد به مالکیّت خداوند بر بینایی چشم، موجب تقواپیشگی انسان
  • رازقیّت، حاکمیّت، حیاتبخشی و میراندن زندگان، جلوههایی از حقّانیّت ربوبیّت خدا+۱ آیه
  • قیامت، روز ظهور ولایت به حق خداوند+۲ آیه
  • ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۷ آیه
  • لزوم تقوا پیشگی و اجتناب از مخالفت با دستورهای خداوند+۳ آیه
  • خداوند، پدیداورنده حیات+۴ آیه
  • خداوند، پدیداورنده حیات، از دل موجودات بیجان و مرده+۴ آیه
  • خداوند، تدبیر کننده امور هستی+۲ آیه
  • تدبیر امور جهان، اقتضای ربوبیّت خدا+۲ آیه
  • تامین روزی انسان، از اثار ربوبیّت خداوند+۱ آیه
  • خلقت موجود زنده از مرده، به وسیله خداوند+۳ آیه
  • خلقت میّت از موجود زنده، به امر خداوند+۳ آیه
  • توجّه به خلقت مرده از موجود زنده، زمینه تقواپیشگی
  • الوهیّت خداوند، مقتضای تامین رزق انسان+۴ آیه
  • انحصار رزق انسانها به خدای یکتا+۸ آیه
  • اعتراف مشرکان به روزی رسانی خداوند، نسبت به ایشان
  • رعایت تقوای الهی، زمینه برخورداری از رزق+۱ آیه
  • اسمان، از منابع تامین کننده رزق و روزی انسانها+۸ آیه
  • زمین، از منابع تامین کننده رزق و روزی انسان+۶ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور پرسش از مشرکان، درباره منشا روزی شان، جهت هدایت انان به توحید ربوبی+۱ آیه
  • خداوند، تامین کننده رزق انسانها از اسمان+۶ آیه
  • خداوند، تامین کننده رزق انسانها از زمین+۵ آیه
  • خداوند، فراهم اورنده رزق و روزی انسانها+۱۰ آیه
  • نقش الوهیّت خداوند، در روزی رسانی به بندگان+۴ آیه
  • فروفرستادن رزق از اسمان، نشان معبود حقیقی+۴ آیه
  • تدبیر امور زمین، از جانب خداوند+۲ آیه
  • تامین روزی انسان، از فواید زمین+۶ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور پرسش نکوهشی از مشرکان، به دلیل بی تقوایی و پروا نکردن از خدا+۲ آیه
  • سؤال تقریری خدا از مشرکان درباره منشا روزی رسانی به انان+۴ آیه
  • پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) مامور سؤال از مشرکان، برای اقرار به روزی بخشی خدا+۱ آیه
  • پرسش تقریری پیامبر(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره منشا اصلی حیات و مرگ انسانها
  • سؤال تقریری پیامبر(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره تدبیر خداوند بر جهان هستی+۱ آیه
  • پرسش تقریری پیامبر(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره مالک اصلی گوش و چشم انان
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور پرسش نکوهشی از مشرکان، به دلیل بی تقوایی و پروا نکردن از خدا+۲ آیه
  • شناخت یکتایی خداوند و ربوبیت وی، از اهداف اصلی سؤال محمّد(صلی الله علیه واله) از مشرکان+۳ آیه
  • بی تقوایی، زمینه ساز انحراف و فرو افتادن در دام شرک+۴ آیه
  • مشرکان، مردمانی فاقد تقوا+۲ آیه
  • خداوند، عطاکننده ابزار شناخت به انسان+۸ آیه
  • بینایی، از ابزارهای شناخت حسّی و راهی برای درک عقلی انسان+۸ آیه
  • قوّه شنوایی، از ابزار شناخت حسّی و راهی برای ادراکات عقلی انسان+۷ آیه
  • میسّر بودن شناخت رازقیّت خدا، برای انسانها+۴ آیه
  • شرک، از عوامل ضلالت+۲ آیه
  • احتجاج با مشرکان، راهی برای بیدار ساختن فطرت توحیدی مشرکان+۴ آیه
  • گوش، دستگاهی بدیع و بیمانند، در نظام خلقت+۳ آیه
  • احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر مشرکان، درباره توحید ربوبی به رازقیّت، قدرت، مالکیّت و تدبیر مطلق خدا+۲ آیه
  • احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله بر ضدّ مشرکان، به قدرت خدا بر احیا و اماته و تدبیر امور هستی، برای اثبات توحید، و نفی شرک+۱ آیه
  • تعلیم روش احتجاج به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، از جانب خداوند+۲ آیه
  • شناخت درست خداوند (اعتقاد به رازقیّت، حیاتبخشی، تدبیر مطلق جهان متعلّق به خدا) و اجتناب از هر گونه شرک و پی بردن به حقّانیّت پروردگار، از اهداف سؤال پیامبر صلی الله علیه و اله از مشرکان+۲ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله بیان کننده ربوبّیت انحصاری خداوند، در قالب پرسش از مشرکان+۳ آیه
  • بهرهگیری پیامبر صلی الله علیه و اله از پرسش، برای اثبات انحصاری تدبیر خداوند برجهان و نفی شرک+۲ آیه
  • احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله برربوبیّت خداوند به مالکیّت واقعی خدا، برقوّه شنوایی و بینایی، در قالب پرسش از مشرکان+۲ آیه
  • رازقیّت انحصاری خداوند در قالب پرسش، احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله برای ربوبیّت انحصاری خدا در مقابل مشرکان+۲ آیه
  • وظیفه پیامبر صلی الله علیه و اله در توجه دادن مردم به فطرت توحیدی و بیدار کردن ان+۳ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور برانگیختن داوری وجدان مشرکان بر چگونگی فرجام انان در صورت نزول عذاب الهی+۲ آیه
  • مُخْرج/ اسما و صفات+۵ آیه
  • مُدبّر/ اسما و صفات+۲ آیه
  • پدید امدن زندگان از مردگان به دست خداوند قانون مستمرّ طبیعت+۳ آیه
  • تفکر در پدید امدن موجود زنده از مرده توسط خداوند، زمینه ساز تقوا پیشگی
  • الوهیت خداوند، منشا خروج موجودات زنده از مرده+۴ آیه
  • پدید امدن مرده از زنده به قدرت خداوند+۳ آیه
  • پیدایش مرده از دل زندگان از سوی خدا، قانونی مستمر در طبیعت+۳ آیه
  • تقوا پیشگی از اثار تفکر در پدید امدن موجود مرده از زنده
  • خروج مردگان از موجودات زنده، مقتضای الوهیت خداوند+۴ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور پرسش نکوهشی از مشرکان، به دلیل بی تقوایی و پروا نکردن از خدا+۲ آیه
واژه‌ها