سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۳۵ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۲
وَزُخْرُفًا وَإِن كُلُّ ذَٰلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةُ عِندَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ
و انواع زیورها؛ ولی تمام اینها بهره زندگی دنیاست، و آخرت نزد پروردگارت از آن پرهیزگاران است!
معنی کلمات و عبارات
«زُخْرُفاً»: زر و زیور. زینتآلات و وسائل تجملی. بعضی (زُخْرُفاً) را عطف بر (سُقُفاً) دانسته، و اشاره به وسائل زینتی مستقلّی میدانند که در اختیار این گونه افراد گذارده میشود. و برخی عطف بر (مِن فِضَّةٍ) دانسته و در اصل (مِن زُخْرُفٍ) بوده، سپس منصوب به نزع خافض شده است. در این صورت مفهوم جمله چنین میشود: سقفها و درها و تختهای خانههای آنان را بعضی از طلا و بعضی از نقره ترتیب میدادیم. «لَمَّا»: بجز. مگر. این واژه به معنی (إِلاّ) است.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - طلا و نقره، نماد تجمل و اشرافى گرى در دوره هاى تاریخ «سقفًا من فضّة ... و زخرفًا»
عده اى از لغویان «زخرف» را طلا دانسته اند. از ذکر طلا و نقره به عنوان نمادهاى زیور و تجمل، مطلب بالا استفاده مى شود.
۲ - زندگى مجلل و با شکوه دنیا، حقیر و ناچیز در برابر نعمت هاى اخروى «لبیوتهم سقفًا من فضّة ... و إن کلّ ذلک لمّا متع الحیوة الدنیا»
۳ - حیات اخروى، در پیشگاه خداوند، امرى بس ارزشمند و مخصوص تقواپیشگان است. «و الأخرة عند ربّک للمتّقین»
۴ - اهمیت نقش تقوا، در دستیابى انسان به ارزش هاى اخروى «و الأخرة عند ربّک للمتّقین»
۵ - حضور در جوار قرب ربوبى، غیرقابل قیاس با والاترین نعمت هاى دنیوى «و إن کلّ ذلک ... و الأخرة عند ربّک للمتّقین»
از «عند ربّک»، حضور در جوار قرب ربوبى استفاده شده است.
۶ - مؤمنان تقواپیشه، بهره مند از فیض حضور الهى در سراى جاودان* «عند ربّک للمتّقین»
۷ - افق دید کافران، محدود به زندگى کوتاه دنیا است. «لجعلنا لمن یکفر بالرحمن ... لمّا متع الحیوة الدنیا و الأخرة عند ربّک للمتّقین»
خداوند در این آیه، توانایى خویش را بر ایجاد یک زندگى آکنده از تجمل براى کافران، بیان کرده و سپس حضور در جوار ربوبى را مطرح نموده است. از این مطلب استفاده مى شود که کافران تنها در محدوده تنگ زندگى دنیا مى اندیشند.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۶–۴۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۶–۵۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۵ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۱–۳۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۳۳–۳۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ارزش تقرب به خدازمینه ارزشها ی اخرویمادیگرایی کافراننشانه های اشرافیتنشانه های تجملنقش نقرهاهمیت نعمت های اخرویمتقین در آخرتنقش طلاارزش نعمت های دنیویمؤمنان در آخرتارزش زندگی اخرویتقرب متقینتقرب مؤمنانبی ارزشی امکانات مادیدنیاطلبی کافرانفضایل متقینبینش کافرانآثار تقوا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
- ارزش کم دنیا در برابر ارزش والای اخرت+۳ آیه
- اخرت نیکو، جایگاه تعیین شده برای تقواپیشگان
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند
- رعایت تقوای الهی، موجب تربیت و کمال انسان+۲ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۶ آیه
- جلوگیری از گرایش عمومی انسانها به کفر، علّت عدم تزیین منازل کافران به طلا و نقره، از جانب خداوند+۲ آیه
- تقواپیشگان، برخوردار از سرای نیکو در اخرت+۲ آیه
- متقین، برخوردار از خیر و سعادت اخرت+۴ آیه
- دنیاطلبی، از موانع تقوا+۲ آیه
- قدرت خداوند بر ساختن خانه هایی دارای دربها و تختهایی زیبا و زر و زیور برای کافران+۲ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضی دادن پاداش اخرتی به متّقین
- امکانات و بهره مندیهای دنیایی، متاعی ناچیز و کم ارزش+۳ آیه
- ارزشمندی طلا، در نظر کافران+۲ آیه
- کم ارزش بودن طلا برای تقواپیشگان، در برابر بهشت با نعمتهای ان+۲ آیه
- طلا و نقره، نماد تجمّل و اشرافیگری، در صدر اسلام+۳ آیه
- توانایی خداوند بر ساختن خانه هایی طلایی، برای کافران+۲ آیه
- پیشگیری از گرایش عمومی انسانها به کفر، موجب عدم اعطای خانه طلایی به کافران+۲ آیه
- طلا، از ابزار زینت و تجمّل+۸ آیه
- علاقه و تمایل طبیعی همه انسانها، به زیورالات طلا+۳ آیه
- طلا، کالایی برای زندگی دنیایی و زوال پذیر+۱ آیه
- خداوند، توانا بر مرفّه ساختن کافران، تا حدّ ساختن خانه هایی با دربهای گوناگون و زینتی+۲ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند
- برخورداری کافران، از نعمتهای الهی در دنیا، به صورت موقّت و گذرا+۳ آیه
- نا چیزی ارزش نقره در مقایسه با ارزشهای دیگر نزد خدا+۳ آیه