آیه ۴۵ سوره زخرف

سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۴۵ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۲

وَاسْأَلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رُّسُلِنَا أَجَعَلْنَا مِن دُونِ الرَّحْمَٰنِ آلِهَةً يُعْبَدُونَ

از رسولانی که پیش از تو فرستادیم بپرس: آیا غیر از خداوند رحمان معبودانی برای پرستش قرار دادیم؟!

معنی کلمات و عبارات
«إِسْأَلْ مَنْ أَرْسَلْنَا ...»: از پیغمبرانی که پیش از تو فرستاده‌ایم بپرس. مراد پرسش از پیروان راستین پیغمبران و علماء فرزانه و پرهیزگار ادیان الهی است که در سوره آل‌عمران، آیه‌های و بدیشان اشاره شده است. یا این که مراد مطالعه کتابهای آسمانی پیشین و دقّت در شرائع پیغمبران راستین ایزد متعال است (نگا: المنتخب، المختصر). هدف آیه از مراجعه به پیروان مورد اطمینان پیعمبران پیشین یا بررسی کتابهای آسمانی، نفی مذهب شرک‌آلود مشرکان است؛ نه آرامش روح پیغمبر. چرا که پیغمبر در مسأله توحید چنان غرق بود و از شرک بیزار که نیازی به سؤال نداشت. برخی گفته‌اند که سؤال‌کننده شخص پیغمبر است و سؤال‌شدگان خود انبیای پیشین هستند. این موضوع در شب معراج تحقّق یافت، و یا تماس روحانی پیغمبر با ارواح سایر انبیاء در اوقات معمولی منظور است! مگر مشرکان معراج را قبول داشتند؟ و یا این که خود پیغمبر را فرستاده خدا می‌دانستند تا به تماس روحانی او قانع شوند؟!
نزول
نکات آیه
۱ - تمامى پیامبران و ادیان آسمانى، مبلغ توحید و مخالف شرک و چندگانه پرستى بوده اند. «وسئل من أرسلنا من قبلک من رسلنا ... ءالهة یعبدون» ۲ - دعوت پیامبر(ص)، استمرار خط توحیدى پیامبران پیشین است. «و سئل من أرسلنا من قبلک من رسلنا أجعلنا من دون الرحمن ءالهة یعبدون» آیه شریفه در مقام بیان این نکته است که دعوت توحیدى پیامبر(ص)، امرى بى سابقه نیست، بلکه پیامبران و ادیان آسمانى گذشته نیز همین پیام را تبلیغ مى کردند. ۳ - «توحید» محور مشترک مسلمانان با پیروان دیگر ادیان آسمانى است. «و سئل من أرسلنا ... ءالهة یعبدون» برداشت یاد شده بدین احتمال است که مراد از «و سئل من أرسلنا» پرسش از امت هاى پیامبران گذشته باشد. در این صورت استفاده مى شود که پیروان ادیان آسمانى گذشته، خویشتن را یکتاپرست مى دانند و در نتیجه مى توان گفت توحید قدر مشترک تمامى ادیان است. ۴ - موقعیت ممتاز و برجسته اهل کتاب در جامعه عرب عصر بعثت «و سئل من أرسلنا من قبلک من رسلنا» حَکَم قرار دادن اهل کتاب درباره شرک و توحید، نشانى از موقعیت برجسته آنان دارد. ۵ - هم آوایى و هماهنگى ادیان آسمانى در دعوت به توحید، از نشانه هاى صدق مکتب توحیدى اسلام «و سئل من أرسلنا» ۶ - خداوندِ داراى رحمت گسترده و مطلق، تنها موجود شایسته پرستش است. «أجعلنا من دون الرحمن ءالهة یعبدون»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۴)
  • بهانهجوییها و رفتار تحقیرامیز و مستبدّانه فرعون، در برابر دعوت موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • خداوند، مبعوثکننده پیامبران+۵ آیه
  • مبعوثشدن پیامبرانی پیش از محمّد(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
  • توحید، روح دعوت همه پیامبران الهی+۲ آیه
  • توحید عبادی، اساس تعالیم انبیا+۱ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱ آیه
  • انحصار الوهیّت و معبود به حق، در ذات خدای یگانه+۳ آیه
  • گواهی پیامبران، بر الوهیّت خدای یکتا
  • خدای واحد، اساس دعوت همه انبیا در میان امتها و انسانهای مشرک+۷ آیه
  • کفرورزی مشرکان، به خدای یکتا+۶ آیه
  • شهادت انبیای گذشته بر توحید
  • پیامبران، مبرّا از شرک و از موحّدان+۲ آیه
  • خداوند، دارای رحمتی عام و گسترده+۲ آیه
  • دعوت انسانها به توحید و بندگی خدا از اهداف بنیادین رسالت انبیا+۵ آیه
  • رسالت گروهی از انبیا قبل از دوران محمّد(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
  • رسالت پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) در تداوم رسالت پیامبران پیشین+۴ آیه
  • خداوند، منشا رسالت انبیا+۶ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به پرسش از پیامبران گذشته، در مورد یگانگی خداوند
  • ماموریّت پیامبر(صلی الله علیه واله) برای سؤال از مؤمنان اهل کتاب، درباره رسالت پیامبران انان
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور پرسش از پیامبران گذشته، در مورد یگانگی خداوند
  • ماموریّت پیامبر(صلی الله علیه واله) برای سؤال از مؤمنان اهل کتاب، درباره رسالت پیامبران انان
  • ماموریّت پیامبر(صلی الله علیه واله) برای سؤال تقریری از مؤمنان اهل کتاب، درباره توحید با عنوان محور، در تمامی ادیان اسمانی
  • شرک، پدیده ای کهن و دارای پیشینه در تاریخ بشر+۴ آیه
  • مبارزه با شرک و چندگانه پرستی، محتوای رسالت تمامی پیامبران+۵ آیه
  • تعدّد معبودان باطل مشرکان+۱ آیه
  • رحمانیّت، از صفات لازم برای شایستگی پیدا کردن، جهت عبادت
  • پیمان شکنی فرعون، موجب غرق شدن انان به امر خداوند+۲ آیه
  • کفر مشرکان به توحید و خدای یگانه+۶ آیه
  • شهادت انبیای پیشین بر توحید
  • رسالت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، در تداوم رسالت انبیای پیشین+۵ آیه
  • استفاده پیامبر صلی الله علیه و اله از سؤال و جواب در القا و تبلیغ تعالیم خود+۱ آیه
  • سؤال پیامبر صلی الله علیه و اله از اهلکتاب، برای اقرار گرفتن از انها درباره محوریّت توحید، با عنوان نقطه مشترک در ادیان اسمانی
  • مُرسِل/ اسما و صفات+۶ آیه
  • استمرار نبوّت و برانگیخته شدن پیامبرانی تا مبعوث شدن محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
واژه‌ها