سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۵۹ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۳
إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَاهُ مَثَلًا لِّبَنِي إِسْرَائِيلَ
مسیح فقط بندهای بود که ما نعمت به او بخشیدیم و او را نمونه و الگوئی برای بنی اسرائیل قرار دادیم.
معنی کلمات و عبارات
«أَنْعَمْنَا عَلَیْهِ»: مراد نعمت نبوّت است. «مَثَلاً»: نشانهای از قدرت و عظمت خدا. چرا که تولّدش از مادر، بدون پدر، آیتی از قدرت و نشانه بارزی از عظمت خداوند بود و بنیاسرائیل همچون مَثَل، آن را روایت میکردند. نمونه و الگوی عفّت و پاکی و تقوا، و اسوه خداشناسی و یکتاپرستی.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - عبودیت و بندگى خداوند، بارزترین ویژگى حضرت عیسى(ع) «إن هو إلاّ عبد أنعمنا علیه»
۲ - اعتقاد به الوهیت عیسى(ع)، باورى موهون و خرافى و ناسازگار با شخصیت واقعى آن حضرت «إن هو إلاّ عبد»
۳ - حضرت عیسى(ع)، بهره مند از نعمت هاى ویژه الهى «إن هو إلاّ عبد أنعمنا علیه»
۴ - عبودیت و بندگى خداوند، زمینه ساز دستیابى انسان به موهبت هاى خاص الهى است. «إن هو إلاّ عبد أنعمنا علیه»
از این که خداوند در ابتدا مسأله عبودیت عیسى(ع) و سپس اعطاى نعمت به ایشان را مطرح مى کند، مطلب یاد شده قابل استفاده است.
۵ - نبوت، مرتبتى والا و از نعمت هاى ارجمند خدادادى است. «إن هو إلاّ عبد أنعمنا علیه»
مراد از نعمت در «أنعمنا» ممکن است خصوص نبوت باشد.
۶ - بندگى خدا، بارزترین ویژگى پیامبران الهى «إن هو إلاّ عبد أنعمنا علیه»
با الغاى خصوصیت از مورد آیه شریفه، مطلب بالا به دست مى آید.
۷ - تنها امتیاز عیسى(ع) بر سایر بنى اسرائیل، برخوردارى آن حضرت از نعمت خدادادى نبوت بود. «إن هو إلاّ عبد أنعمنا علیه»
۸ - حضرت عیسى(ع)، نمونه و الگوى الهى براى بنى اسرائیل «و جعلنه مثلاً لبنى إسرءیل»
۹ - بنى اسرائیل، موظف به پیروى از عیسى(ع) در عصر رسالت آن حضرت «و جعلنه مثلاً لبنى إسرءیل»
این که عیسى(ع) الگو و مثلى براى بنى اسرائیل قرار داده شده، نشانگر این حقیقت است که آنان موظف به پیروى از آن حضرت بوده اند.
۱۰ - پیامبران، سرمشق اعتقاد و عمل براى جوامع خویش «و جعلنه مثلاً لبنى إسرءیل»
۱۱ - چگونگى تولد و زندگى عیسى(ع)، پیامدار آموزه هایى چند براى بنى اسرائیل «و جعلنه مثلاً لبنى إسرءیل»
برداشت یاد شده بدین احتمال است که مراد از «مثل» قرار گرفتن عیسى(ع)، نحوه خلقت و آفرینش آن حضرت باشد.
۱۲ - عیسى(ع)، پیامبرى مبعوث شده براى بنى اسرائیل * «و جعلنه مثلاً لبنى إسرءیل»
برداشت یاد شده بدین احتمال است که ذکر «مثلاً لبنى اسرائیل» از این باب باشد که عیسى(ع) تنها براى بنى اسرائیل مبعوث شده باشد.
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اطاعت از عیسیالگو های تربیتیالگوگیری از عیسیعبرت از ولادت عیسیکیفیت ولادت عیسیعقیده به الوهیت عیسیالگوی بنی اسرائیلفضیلت نبوتویژگیهای عیسیعبودیت انبیاتکلیف بنی اسرائیلعبودیت عیسیالگوگیری از انبیانعمت نبوتنبوت عیسیانبیای بنی اسرائیلفضایل عیسیزمینه نعمتویژگیهای انبیاآثار عبودیتمشمولان نعمتعقیده باطلعوامل عبرتنعمتهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
- نزول عیسی(علیه السلام) در اخرالزّمان و ایمان اوردن اهل کتاب به او پیش از وفاتش+۳ آیه
- اتمام حجّت عیسی(علیه السلام) بر بنیاسراییل+۲ آیه
- عیسی(علیه السلام)، تبیینکننده حقّ در مسایل اختلافی بنیاسراییل+۱ آیه
- بیان حق در مسایل اختلافی بنیاسراییل، فلسفه رسالت عیسی(علیه السلام)+۱ آیه
- ظهور احزاب فکری مختلف، در میان بنیاسراییل عصر عیسی(علیه السلام)+۲ آیه
- بروز اختلاف در میان احزاب و گروههای بنیاسراییل دوران عیسی(علیه السلام)+۲ آیه
- عیسی(علیه السلام) الگویی برای بنیاسراییل+۱ آیه
- تقواپیشگی حواریون، مایه اطاعت انان از عیسی(علیه السلام)+۳ آیه
- اتمام حجّت عیسی(علیه السلام) بر بنی اسراییل+۲ آیه
- دعوت بنی اسراییل به توحید ربوبی و پرستش خدا، به وسیله عیسی(علیه السلام)+۶ آیه
- برحذر داشتن بنی اسراییل از مخالفت با خدا، به وسیله عیسی(علیه السلام)، در پی ارایه معجزات+۳ آیه
- عیسی(علیه السلام)، الگویی برای بنی اسراییل+۱ آیه
- عبودیّت و بندگی خداوند، از بارزترین ویژگی عیسی(علیه السلام)+۵ آیه
- بیان حق در مسایل اختلافی بنی اسراییل، علّت رسالت عیسی(علیه السلام)+۱ آیه
- عبودیت و بندگی خدا فلسفه بیان قصّه عیسی(علیه السلام)+۴ آیه
- روحیّه پرخاشگری، لجاجت و حقستیزی، عامل برخوردهای غیر منطقی+۳ آیه
- بیان جایگاه مهم عیسی علیه السلام نزد خداوند و تنزیه ایشان از هرگونه مقایسه با بتها در پاسخ پیامبر صلی الله علیه و اله به مشرکان+۱ آیه
- عبادت و بندگی خداوند، زمینه ثنا و ستایش
- اعطای نبوّت به عیسی علیه السلام از سوی خداوند+۲ آیه
- نبوّت پیامبران، از نعمتهای گرانسنگ و شایسته یاداوری+۱ آیه
- رسالت و نبوت، از نعمتهای الهی برای مردم+۱ آیه
- وجوب اطاعت بنی اسراییل از عیسی علیه السلام+۳ آیه