آیه ۵۷ سوره زخرف

سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۵۷ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۳

معنی کلمات و عبارات
«ضُرِبَ ... مَثَلاً»: مشرکان به هنگام شنیدن (إنَّکُمْ وَ مَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ) آیه سوره انبیاء، مسخره‌کنان و خنده‌زنان گفتند: عیسی پسر مریم نیز پرستیده شده است، و به حکم این آیه باید به دوزخ برود، چه بهتر که ما و بتهای ما نیز با عیسی باشیم! مگر نه این است که در طول تاریخ، افراد پاکی چون «عیسی» و «عُزَیر» و حتّی فرشتگان پرستش شده‌اند؟ ما حاضریم در آخرت با چنین پاکان و معصومانی باشیم! البتّه کفّار چنین گفتاری را به عنوان استهزاء و مجاب و مغلوب کردن حضرت محمّد مطرح می‌کردند. پیدا است که معبودهائی وارد دوزخ می‌گردند که راضی باشند از طرف دیگران عبادت و پرستش شوند. «یَصِدُّونَ»: می‌خندند. سر و صدا به راه می‌اندازند. رویگردان می‌شوند. معنی دیگر آیه: وقتی که خدا فرزند مریم را به عنوان مثلی ذکر می‌نماید و می‌گوید: عیسی که بدون پدر آفریده شده است چرا باید باعث جار و جنجال باشد و داستان او همچون داستان آدم است که بدون پدر و مادر آفریده شد، قوم تو آن را نمی‌پذیرند و رویگردان می‌شوند.
نزول
نکات آیه
۱ - مجادله مشرکان مکه درباره عیسى(ع)، اقدامى در جهت تخطئه آیات قرآن «و لمّا ضرب ابن مریم مثلاً» تأمل در آیات بعد، نشان مى دهد که مَثَل مذکور در این آیه، از ناحیه مشرکان و براى توجیه روى آورى آنان به پرستش بت ها و انکار مورد عذاب واقع شدن معبودهاى شرک بوده است; چنان که در آیه بعد مى فرماید: «ما ضربوه إلاّ جدلاً...». ۲ - تأکید قرآن بر بندگى و عبودیت عیسى(ع) در برابر خداوند، مورد تمسخر و استهزاى مشرکان «و لمّا ضرب ابن مریم مثلاً إذا قومک منه یصدّون» برداشت یاد شده بنابراین نکته است که مراد از «لمّا ضرب ابن مریم مثلاً» تکیه قرآن بر بندگى عیسى باشد; به قرینه این که در آیات بعد (إن هو إلاّ عبد) بر این مسأله تکیه شده است. ۳ - موضع گیرى استهزاآمیز مشرکان مکه، نسبت به بیان قرآن درباره تولد و زندگى عیسى بن مریم(ع) «و لمّا ضرب ابن مریم مثلاً إذا قومک منه یصدّون» «صدید» (مصدر «یصدّون») به معناى خندیدن و فریاد کشیدن و سر و صدا راه انداختن است. این امور معمولاً به هنگام استهزا، تحقق پیدا مى کند. ۴ - عیسى(ع)، فرزند مریم است و نه خدا. «و لمّا ضرب ابن مریم» ۵ - هوچى گرى و تبلیغات منفى، از ابزارهاى مقابله مشرکان مکه با پیامبراکرم(ص) «و لمّا ضرب ... إذا قومک منه یصدّون» ۶ - یادکرد داستان عیسى(ع) در قرآن، اقدامى هدایتگرانه و مثلى درس آموز «و لمّا ضرب ابن مریم مثلاً» با توجه به کاربرد واژه «مَثَل» - که داستان عیسى(ع) را به عنوان نمونه و سمبل ذکر کرده است - برداشت بالا به دست مى آید. ۷ - عیسى بن مریم(ع)، شخصیتى شناخته شده و نامى آشنا در مکه عصر بعثت «و لمّا ضرب ابن مریم» ۸ - موضع گیرى عجولانه و مسخره آمیز در برابر مسائل، امرى نکوهیده و ناپسند «و لمّا ضرب ابن مریم مثلاً إذا قومک منه یصدّون» با توجه به واژه «إذا» استفاده مى شود که مشرکان بدون تأمل و تعقل در برابر داستان عیسى(ع)، موضع گیرى مى کردند و خداوند این را مورد سرزنش قرار داده است.
تفسیر (۶)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۰)
  • نزول عیسی(علیه السلام) در اخرالزّمان و ایمان اوردن اهل کتاب به او پیش از وفاتش+۳ آیه
  • موضعگیری استهزاامیز مشرکان مکّه، به بیان قران درباره تولّد و زندگی عیسی(علیه السلام)
  • عیسی(علیه السلام) الگویی برای بنیاسراییل+۱ آیه
  • عیسی(علیه السلام)، پسر حقیقی مریم(علیها السلام)+۱ آیه
  • مجادله مشرکان مکّه با پیامبر(صلی الله علیه واله)، در مقایسه معبودهای خویش با عیسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • معبودان باطل، بهتر از عیسی(علیه السلام)، در پندار مشرکان مکّه+۱ آیه
  • پندار مشرکان مکه در خیر بودن معبودان خود، برخاسته از جدل و خصومت انان+۱ آیه
  • پندار مشرکان مکّه، درباره خیر و برتری معبودهای خویش بر عیسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • خیر و برتری عیسی(علیه السلام)نسبت به بتهای مشرکان و بت پرستان در پیشگاه پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد جدال انان با حضرت+۱ آیه
  • دشمنی مشرکان با پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)، عامل جدال انان درباره برتری عیسی(علیه السلام) بر بتها+۱ آیه
  • اصرار مشرکان بر دشمنی با محمّد(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • اصرار مشرکان، بر دشمنی خویش با پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • برتری خدایان موهوم یا الوهیّت عیسی(علیه السلام)، پرسش تقریری مشرکان حق ناپذیر از پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • شرکورزی مسیحیان، با اعتقاد به خدایی مسیح(علیه السلام)+۲ آیه
  • دعوت بنی اسراییل به توحید ربوبی و پرستش خدا، به وسیله عیسی(علیه السلام)+۶ آیه
  • برحذر داشتن بنی اسراییل از مخالفت با خدا، به وسیله عیسی(علیه السلام)، در پی ارایه معجزات+۲ آیه
  • عیسی(علیه السلام)، نشانه واضحی بر وقوع قیامت و احیای مردگان+۱ آیه
  • عیسی(علیه السلام)، الگویی برای بنی اسراییل+۱ آیه
  • عبودیّت و بندگی خداوند، از بارزترین ویژگی عیسی(علیه السلام)+۴ آیه
  • نزول عیسی(علیه السلام) در استانه برپایی قیامت+۱ آیه
  • موضعگیری استهزاامیز مشرکان مکّه، به بیان قران، درباره عیسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • موضع گیری استهزاامیز مشرکان مکّه، به بیان قران ،درباره تولّد و زندگی عیسی(علیه السلام)
  • عبودیت و بندگی خدا فلسفه بیان قصّه عیسی(علیه السلام)+۴ آیه
  • تعصّب و لجاجت مشرکان صدر اسلام در شرک خود با تمسّک به روش نصارا در برخورد با عیسی علیه السلام+۱ آیه
  • روحیّه پرخاشگری، لجاجت و حقستیزی، عامل برخوردهای غیر منطقی+۳ آیه
  • بیان جایگاه مهم عیسی علیه السلام نزد خداوند و تنزیه ایشان از هرگونه مقایسه با بتها در پاسخ پیامبر صلی الله علیه و اله به مشرکان+۱ آیه
  • مجادله مشرکان با پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقایسه معبودهای خویش با عیسی علیه السلام+۱ آیه
  • سؤال و پرسش مشرکان از پیامبر صلی الله علیه و اله، درباره بررسی و مقایسه میان معبودان و حضرت عیسی علیه السلام+۱ آیه
  • عیسی علیه السلام، پسر حقیقی مریم علیها السلام و نعمتی عطا شد از جانب خداوند+۱ آیه
  • رسالت و نبوت، از نعمتهای الهی برای مردم+۲ آیه
واژه‌ها