آیه ۲۰ سوره زمر

سوره زمر(الزمر)، آیه ۲۰ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۶۰

لَٰكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِّن فَوْقِهَا غُرَفٌ مَّبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَعْدَ اللَّهِ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ الْمِيعَادَ

ولی آنها که تقوای الهی پیشه کردند، غرفه‌هایی در بهشت دارند که بر فراز آنها غرفه‌های دیگری بنا شده و از زیر آنها نهرها جاری است این وعده الهی است، و خداوند در وعده خود تخلّف نمی‌کند!

معنی کلمات و عبارات
«غُرَفٌ»: منازل برافراشته و خانه‌های سر به فلک کشیده. بالاخانه‌ها و کاخها (نگا: فرقان / ). «مَبْنِیَّةٌ»: ساخته شده. ذکر این واژه پس از (غُرَف) مراد حقیقت آن است. یعنی جنبه مجازی ندارد و بلکه واقعاً وجود دارد. «وَعْدَ»: مفعول مطلق فعل محذوف است و برای تأکید مضمون جمله پیشین است. یعنی: وَعَدَهُمُ اللهُ بِذلِکَ وَعْداً. «الْمِیعَادَ»: (نگا: آل‌عمران / انفال / ، رعد / ، سبأ / ).
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱ - عبادت خالصانه خدا، اجتناب از عبادت طاغوت، توبه، پیروى از بهترین سخن و خردورزى، از اوصاف تقواپیشگان «و الذین اجتنبوا الطغوت أن یعبدوها و أنابوا إلى اللّه ... الذین یستمعون القول ... لکن الذین اتّقوا ربّهم» «الذین اتّقوا ربّهم» بیان تفصیلى براى آن دسته از افراد مؤمنى است که در آیات قبل توصیف شده اند; یعنى، «الذین اجتنبوا الطاغوت... الذین یستمعون القول...». ۲ - بناهاى مرتفع و چند طبقه (کاخ ها) در بهشت، پاداش اختصاصى تقواپیشگان «لکن الذین اتّقوا ربّهم لهم غرف من فوقها غرف مبنیّة» «غرفه» (مفرد «غرف») به معناى بناهاى مرتفع و خانه اى بالاى خانه اى دیگر (چند طبقه چون کاخ) است. گفتنى است لام در «لهم» براى اختصاص است. ۳ - ربوبیت الهى، مقتضى تقواپیشگى و پرهیزکارى است. «لکن الذین اتّقوا ربّهم» ۴ - تقواپیشگان، از منظره هاى چشم نواز و لذت بخش بهشت بهره مند خواهند شد. «لهم غرف من فوقها غرف مبنیّة» مرتفع و چند طبقه بودن بناهاى بهشت به همراه جریان نهرها در پایین آنها، مى تواند اشاره به مطلب یاد شده باشد. ۵ - تقوا، عامل اصلى ورود به بهشت و برخوردارى از مواهب آن است.    لکن الذین اتّقوا ربّهم لهم غرف من فوقها غرف مبنیّة اختصاص یافتن بهشت به کسانى که داراى صفت تقوا هستند - در حالى که بهشتیان باید از اوصاف دیگرى نیز برخوردار باشند - مى تواند گویاى برداشت بالا باشد. ۶ - اعطاى پاداش به تقواپیشگان، جلوه اى از ربوبیت الهى «لکن الذین اتّقوا ربّهم لهم غرف من فوقها غرف» ۷ - مشرکان و کافران، محروم از بهشت و موهبت هاى آن «لکن الذین اتّقوا ربّهم لهم غرف» لام اختصاص در «لهم» بیانگر این حقیقت است: کافران و مشرکان - که در قطب مقابل مؤمنان قرار دارند - از نعمت هاى بهشتى محروم اند. ۸ - کاخ ها و بناهاى تقواپیشگان در بهشت، داراى نهرهایى است جارى در پایین آنها. «غرف مبنیّة تجرى من تحتها الأنهر» ۹ - معاد، جسمانى است. «لهم غرف ... تجرى من تحتها الأنهر» ۱۰ - اعطاى کاخ ها و بناهاى رفیع به همراه نهرهاى جارى، وعده تخلف ناپذیر خداوند به تقواپیشگان «لکن الذین اتّقوا ربّهم لهم غرف ... وعد اللّه لایخلف اللّه المیعاد» ۱۱ - وعده هاى خداوند تخلف ناپذیر است. «لایخلف اللّه المیعاد» ۱۲ - خلف وعده و قرارشکنى، عملى زشت و غیرخدا پسندانه «لایخلف اللّه المیعاد» ۱۳ - «بیم و امید»، «بشارت و انذار» و «تهدید و تشویق»، از روش هاى تربیتى قرآن «إنّ الخسرین ... لهم من فوقهم ظلل من النار ... لکن الذین اتّقوا ربّهم لهم غرف ... لایخلف اللّه المیعاد»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
  • بهشت، دارای ابهایی روان در جویبارها+۴ آیه
  • سکونت بهشتیان در غرفههای بهشتی، همراه با جریان نهرها از زیر ان+۱ آیه
  • مسکن بهشتیان، دارای طبقات گوناگون+۱ آیه
  • خداوند، ضامن بهشت برای حافظان عفّت خویش+۵ آیه
  • خداوند ضامن بهشت برای حافظان عفّت خویش+۵ آیه
  • بهشت، دارای نهرهای متعدّد+۴ آیه
  • نهرهای جاری بهشت، از زیر ساختمانهای ان+۱ آیه
  • بشارت بهشت، به پرهیزگاران+۴ آیه
  • تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۴ آیه
  • وعده پاداش خداوند به بندگان+۵ آیه
  • وعده پاداش، از روشهای تربیت انسانها+۵ آیه
  • رعایت تقوای الهی، موجب تربیت و کمال انسان+۲ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۶ آیه
  • بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای متقین+۵ آیه
  • توجّه به ربوبیّت خداوند، زمینهساز گرایش به تقوا و پرهیزکاری+۳ آیه
  • توجّه به ربوبیّت خداوند، زمینه تقوا و ترس از او+۳ آیه
  • عبادت خالصانه خدا و اجتناب از عبادت طاغوت، از اوصاف تقواپیشگان+۱ آیه
  • حکم عقلِ عملی، به قبحِ خلف وعده+۸ آیه
  • جای گرفتن تقواپیشگان، در بنای مرتفع و چند طبقه (کاخها) در بهشت
  • معاد و بازگشت انسانها به سوی خدا، وعدهای حق و تردیدناپذیر+۴ آیه
  • داشتن روح پند پذیری و حق جویی، شرط بهره جستن و تاثیر پذیرفتن از سخنان بحق قران+۱ آیه
  • حکم عقل، به قبح خُلف وعده+۸ آیه
  • تخلّف نکردن خدا، از وعدههای خویش+۷ آیه
  • حقّانیّت وعدههای خدا و تخلّفناپذیری ان+۱۱ آیه
  • اعطای بناهای رفیع به همراه نهرهای جاری در بهشت، وعده حتمی خداوند به تقوا پیشگان
  • مقام الوهیت خداوند، مقتضی تخلف ناپذیری وعدههای او+۷ آیه
  • قصرهای بهشتی، از جنس زبرجد، دُرّ و یاقوت+۱ آیه
واژه‌ها