سوره سجده(السجدة)، آیه ۶ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۵
ذٰلِكَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهَادَةِ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ
او خداوندی است که از پنهان و آشکار با خبر است، و شکستناپذیر و مهربان است!
معنی کلمات و عبارات
«الْغَیْبِ»: آنچه از مردم نهان است. «الشَّهَادَةِ»: آنچه بر مردم عیان است.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، به همه حقایق پنهان و آشکار جهان، آگاه است. «ذلک علم الغیب و الشهدة»
مشارالیه «ذلک» خداوندى است که از او در آیات پیش با چندین صفت یاد شده است.
۲ - خداوندِ خالق عالم و مدبر امور آن، آگاه به غیب و شهود است. «اللّه الذى خلق السموت و الأرض ... یدبّر الأمر ... ذلک علم الغیب و الشهدة»
۳ - غیب و شهود و نهان و آشکار، در پیشگاه خداوند مساوى است. «علم الغیب و الشهدة»
۴ - نظام و قوانین حاکم بر هستى، عالمانه است. «یدبّر الأمر من السماء إلى الأرض ... ذلک علم الغیب و الشهدة»
بیان عالم بودن خداوند، پس از ذکر تدبیر عالم، بیان کننده این نکته است که تدبیر، براساس علم و آگاهى انجام پذیرفته است.
۵ - اداره هر مجموعه، به آگاهى از آن، نیاز دارد. «یدبّر الأمر ... علم الغیب و الشهدة»
۶ - خداوند، عزیز (شکست ناپذیر) و رحیم (داراى رحمت گسترده) است. «ذلک ... العزیز الرحیم»
۷ - اداره و تدبیر امور جهان، برخاسته از علم و عزت و رحمت الهى است. «یدبّر الأمر ... ذلک علم الغیب و الشهدة العزیز الرحیم»
۸ - عزت و شکست ناپذیرى خدا، آمیخته با رحمت او است. «العزیز الرحیم»
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۹ - «عن أبى عبداللّه(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ: «عالم الغیب و الشهادة». فقال: الغیب، ما لم یکن و الشهادة، ما قد کان; [منبع: معانى الأخبار، ص ۱۴۶، ح ۱; نورالثقلین، ج ۳، ص ۵۵۱، ح ۱۰۹.] از امام صادق(ع) درباره این سخن خداوند عزّوجلّ: «عالم الغیب و الشهادة» روایت شده که گفت: غیب چیزى است که هنوز واقع نشده و شهادت، چیزى است که محقق گشته است».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
عالم الغیب و الشهادهمراد از شهودمراد از غیبعلم در مدیریتمنشأ تدبیر آفرینششرایط مدیریتآثار عزت خداخالق آفرینشنظام آفرینشویژگیهای عزت خداتدبیر آفرینشآثار علم خداعزیزآثار رحمت خداتدبیر خدارحیمرحمت خداعلم غیب خداخالقیت خداعلم خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- خداوند، دارای رحمتی خاصّ و ویژه در اخرت+۱۰ آیه
- خداوند، دارای رحمت ویژه و خاص، نسبت به مؤمنان+۱۰ آیه
- شهادت+۸ آیه
- سامان دادن اسمانها و افرینش ستارگان، برای تزیین و محافظت اسمان، جلوه ای از عزّت خداوند+۶ آیه
- عزّت و شکست ناپذیری خدا، امیخته با رحمت و مهربانی+۹ آیه
- اداره و تدبیر امور جهان، برخاسته از اثار علم خدا+۷ آیه
- علم غیب به تمام موجودات، در انحصار خدا+۷ آیه
- خداوند، دارای علم غیب و اگاه به موارد ان+۸ آیه
- افرینش اسمانها و زمین، در قلمرو علم خدا+۲ آیه
- افرینش انسان از گِل، در حیطه علم گسترده خدا+۱ آیه
- تداوم نسل انسان با ابی پست (منی)، در قلمرو علم خدا+۱ آیه
- همه مخلوقات و اشیا، در قلمرو علم و اگاهی خدا+۱۱ آیه
- علیم / اسماوصفات+۱۲ آیه
- خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۱۲ آیه