سوره طلاق(الطلاق)، آیه ۸ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۵۹
وَكَأَيِّن مِّن قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهِ فَحَاسَبْنَاهَا حِسَابًا شَدِيدًا وَعَذَّبْنَاهَا عَذَابًا نُّكْرًا
چه بسیار شهرها و آبادیها که اهل آن از فرمان خدا و رسولانش سرپیچی کردند و ما بشدّت به حسابشان رسیدیم و به مجازات کمنظیری گرفتار ساختیم!
معنی کلمات و عبارات
«کَأَیِّن مِّن قَرْیَةٍ»: (نگا: حجّ / و ، محمّد / ). «حَاسَبْنَاهَا»: از آن حساب کشیدهایم. به حسابشان رسیدهایم. «عَتَتْ»: سرکشی کردهاند (نگا: اعراف / و فرقان / ). «نُکْراً»: (نگا: کهف / و ).
نزول
سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۴ رویداد)
- فتح مکهمرتبط با نزول
۸ هجرت · مکه - ماجرای ابوبصیر
19 بعثت · ساحل دریای سرخ - فتح خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه عبدالرحمن بن عوف به دومةالجندل
19 بعثت · دومةالجندل - سریه عبدالله بن رواحه به خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه ابوبکر به فزاره
19 بعثت · فزاره - سریه ابوقتاده به خضره
19 بعثت · خضره - سریه علی به فدک
19 بعثت · فدک - سریه بشیر بن سعد به فدک
19 بعثت · فدک - سریه غالب بن عبدالله به الکدید
19 بعثت · الکدید - غزوه وادیالقری
19 بعثت · وادیالقری - ارسال نامه به پادشاهان و سران
19 بعثت · مدینه - بیعت رضوان
19 بعثت · حدیبیه - بازگشت جعفر از حبشه
19 بعثت · مدینه / خیبر
نکات آیه
۱ - بسیارى از مردم آبادى ها و شهرها در طول تاریخ، از فرمان هاى خداوند و رسولان او، سرباز زدند. «و کأیّن من قریة عتت عن أمر ربّها»
۲ - آبادى ها و شهرهاى بسیارى، در جوامع بشرى از وجود وحى و پیامبران الهى، برخوردار بودند. «و کأیّن من قریة عتت عن أمر ربّها و رسله»
۳ - پیامبران، داراى دستورات مستقل و جدا از فرمان هاى خداوند از راه وحى «أمر ربّها و رسله»
تصریح به فرمان رسولان، در کنار فرمان خداوند، مى تواند اشاره به مطلب یاد شده باشد.
۴ - لزوم اطاعت و فرمانبرى، از فرمان هاى پیامبران «عتت عن أمر ربّها و رسله»
۵ - جوامعى که از فرمان هاى خدا و رسولان او، سرپیچى کردند، مورد محاسبه سخت الهى و عذاب ناشناخته و ناخوشایند (عذاب استیصال) قرار گرفتند. «فحاسبنها حسابًا شدیدًا و عذّبنها عذابًا نکرًا»
«نکر» (مرادف «منکر») به معناى شىء ناخوشایند و ناشناخته است.
۶ - سرپیچى از فرمان هاى خدا و پیامبران، در پى دارنده محاسبه سخت الهى و عذاب ناخوشایند و ناشناخته (عذاب استیصال) «عتت عن أمر ربّها و رسله فحاسبنها حسابًا شدیدًا و عذّبنها عذابًا نکرًا»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
حسابرسی جوامع عصیانگرحسابرسی سختحسابرسی عصیانگرانعذاب جوامع عصیانگروحی در امتها امتهای پیشینعصیان امتهای پیشینانبیای امتهای پیشینتاریخ وحیاهمیت اطاعت از انبیاموجبات عذاب استیصالعصیان از انبیاآثار عصیان از انبیاتعالیم انبیاعذاب استیصالآثار عصیان از خداعصیان از خداتاریخ انبیانقش وحیمراتب عذاباوامر خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۱)
- استکبار متجاوزان در برابر اوامر الهی، درپیدارنده خسارت+۱ آیه
- امادهسازی عذابی سخت در قیامت برای امّتهای سرکش+۱ آیه
- سرگذشت امّتهای گذشته، عبرتاموز و قابل یاداوری+۲ آیه
- سرکشی امّتهای گذشته در برابر فرمانهای خدا و رسولان او، سبب کیفر سخت و نابودی انان+۲ آیه
- نافرمانی بسیاری از انسانها و جوامع از دستورهای پیامبران خود، سبب حسابرسی شدید
- نافرمانی از انبیای الهی سبب گرفتاری به عذاب سخت در اخرت
- توجّه به عذابشدن متمرّدان از اوامر خدا و رسولان او، زمینه تقواپیشگی خردمندان+۲ آیه
- ظهور و سقوط امّتهای فراوان در گذر تاریخ+۴ آیه
- سرگذشت هلاکتبار پیشینیان، عبرتی برای ایندگان+۴ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۱ آیه
- توجّه جوامع بشری به فرجام شوم تکذیبکنندگان و مخالفان انبیا، زمینهساز تقواپیشگی+۳ آیه
- حرام و ناروا بودن طغیانگری+۳ آیه
- حسابرسی خداوند از سرکشان، سخت و جانکاه
- حسابرسی سخت خداوند، از بسیاری از اهل ابادیهای پیشین
- لزوم عبرتگیری خردمندان مؤمن، از عذاب و حسابرسی سخت سرکشان از فرمان خدا و رسولان+۲ آیه
- سرکشی از فرمان خدا و رسولان او، از عوامل حسابرسی سخت
- هشدار الهی به حسابرسی سخت و عذاب قیامت، نسبت به سرکشان از فرمان خدا و رسولان
- فرمان و اذن خدا در امور گوناگون، مقتضای ربوبیّت او
- عذاب و هلاکت امّتهای پیشین، به علّت خسران انان+۱ آیه
- عصیان و تمرّد از فرمانهای خدا، موجب خسران انسان+۱ آیه
- سرپیچی از فرمانهای پیامبران، فرجامی خسران افرین+۱ آیه
- حسابرسی سخت خداوند، از برخی اقوام امّتهای پیشین
- سرکشی از فرمان خدا و رسولان او، از عوامل حسابرسی سخت
- سرپیچی شهرنشینان از فرمان خدا و دعوت پیامبران، موجب محاسبه سخت الهی
- سرپیچی شهرنشینان پیشین از فرامین خدا و پیامبران، درپی دارنده عذاب+۱ آیه
- شهرنشینان رویگردان از تعالیم انبیا، دچار عذاب سخت دنیایی و اخرتی+۱ آیه
- فرجام هلاکت بار شهرنشینان تکذیبگر انبیا، مایه عبرت برای خردمندان+۵ آیه
- لزوم مطالعه درباره شهرهای ویران شده، در پی عذاب الهی، برای عبرت اموزی از فرجام اهالی انها+۶ آیه
- کفرورزی به رسالت انبیا، سبب نزول عذاب و تخریب شهرهای پیشینیان+۳ آیه
- فرجام خسارت بار بسیاری از مردم شهرها و ابادیها، به سبب طغیان گری و سرکشی در برابر پروردگار+۱ آیه
- گرفتار شدن بسیاری از مردم شهرها و ابادیها به عذاب ناشناخته، به سبب طغیان گری و سرکشی در برابر فرمان پروردگار
- فرجام خسارت بار طغیان گران+۱ آیه
- عذاب شدن گناهکاران و نافرمایان از اوامر خدا و رسولان او، زمینه تقواپیشگی خردمندان و مؤمنان+۲ آیه
- عذاب زشت، در انتظار افراد سرکش و گناهکار
- فراهم بودن عذاب شدید خداوند برای سرکشان از فرمان خدا+۱ آیه
- نافرمانی از دستورهای پروردگار، سبب گرفتاری به عذاب سخت الهی در دنیا و اخرت+۲ آیه
- مراعات تقوا در اطاعت از فرمانهای خداوند، نشانه عاقل بودن+۱ آیه
- حسابرسی شدید خداوند از گناهکاران و متمرّدان از فرمانهای الهی و پیامبرانش
- گناهکاران و معصیت کاران، در زمره خاسران+۱ آیه
- عذاب استیصال، کیفر تبهکاران مجرم+۱ آیه
- تاریخ و سرگذشت اقوام پیشین، باعث موعظه انسانها+۲ آیه