آیه ۶ سوره غاشیه

سوره غاشیه(الغاشية)، آیه ۶ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۲

معنی کلمات و عبارات
«ضَرِیعٍ»: گیاه‌خارداری که شبرق نامیده می‌شود. خشکیده آن را ضَریع می‌گویند. گویا ناگوارترین و تهوّع‌آورترین گیاه است و هیچ حیوانی آن را نمی‌چرد، جز شتر که تا تَر است آن را می‌خورد و چون خشکید از آن کناره‌گیری می‌کند. اگر در جاهائی طعام دوزخیان منحصر به زقّوم (نگا: صافّات / ، دخان / ، واقعه / ) و در موردی محدود به غِسْلین (نگا: حاقّه / ) شده است، بدان خاطر است که دوزخیان مختلفند و عذاب هم دارای انواع و اقسام است، و هر یک از آنها برای گروهی از ایشان است. یا این که این الفاظ، تعبیرها و تمثیلهائی از غذای دوزخیان است.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - دوزخیان، گرفتار گرسنگى و نیازمند غذا خواهند شد. «لیس لهم طعام» ۲ - تنها خوراک موجود براى برخى از دوزخیان، گیاه خاردار و بى ارزش و بدبوى جهنم است. «لیس لهم طعام إلاّ من ضریع» «ضریع» (از ریشه «مضارعة» به معناى «مشابهة») خارى است که شتر آن را، از خارهاى مشابه تشخیص نمى دهد و خوردن آن به او صدمه مى زند و سودى نمى رساند (مجمع البیان). برخى آن را خار ساقه و تنه درخت خرما و برخى دیگر، گیاه بدبویى دانسته اند که بر اثر موج دریا بیرون مى افتد. این کلمه به معناى پوشش نازک روى استخوان نیز استعمال شده است. (قاموس) ۳ - بى غذایى و تن در دادن دوزخیان به خوردن خار بى ارزش و صدمه زننده، از شکنجه ها و عذاب هاى جهنّم است. «لیس لهم طعام إلاّ من ضریع»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۴ - «قال رسول اللّه(ص): الضریع شئ یکون فى النار یشبه الشَّوْکَ أمرّ من الصَّبِر و أنتن من الجیفة و أشدّ حرّاً من النار; [منبع: مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۷۲۶; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۵۶۵، ح ۱۴.] رسول خدا(ص) فرمود: ضریع چیزى است در آتش [جهنم] که به بوته خاردار شباهت دارد و تلخ تر از صَبِر (عصاره گیاهى تلخ) و متعفّن تر از مردار و داغ تر از آتش است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
  • هشدار کافران به عذاب سخت، از سوی خداوند+۵ آیه
  • گرسنگی شدید و همیشگی جهنّمیان+۵ آیه
  • گیاه خاردار و بسیار تلخ و متعفنتر از مردار و داغتر از اتش (ضریع)، تنها غذای جهنّم+۱ آیه
  • نجات نیافتن جهنّمیان از لاغری و گرسنگی، با خوردن گیاه بدبو و خاردار+۲ آیه
  • چاق نشدن جهنّمیان از طعام ضریع، در جهنّم+۱ آیه
  • گیاه خاردار و بسیار تلخ و متعفّن تر از مردار و داغ تر از اتش (ضریع) تنها غذا برای جهنّمیان و عذابی برای انان+۱ آیه
  • گرفتار شدن جهنمیان به گرسنگی و نیازمند شدن به غذا+۶ آیه
  • گرسنگی همیشگی برای جهنّمیان+۶ آیه
  • خوردن گیاه بد بو و خاردار از سوی جهنّمیان در پی گرسنگی خود+۲ آیه
  • گرسنگی و بی غذایی، از شکنجه ها و عذابهای جهنّم+۱ آیه
  • گرسنگی دایمی کافران، در جهنّم+۳ آیه
  • گیاه خاردار جهنّم، فاقد اثر انرژیزایی و غذایی+۱ آیه
  • گیاه خاردار، تلخ و بدبوی جهنّم، تنها خوراک موجود، برای برخی از دوزخیان+۱ آیه
  • گیاه خاردار جهنّم، بیتاثیر در رفع گرسنگی و چاق کردن+۲ آیه
  • «ضریع» گیاه خاردار و دارای مزه بسیار تلخ غذای جهنمیان
واژه‌ها