سوره قصص(القصص)، آیه ۳ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۵
نَتْلُو عَلَيْكَ مِنْ نَبَإِ مُوسَى وَ فِرْعَوْنَ بِالْحَقِ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
ما از داستان موسی و فرعون بحقّ بر تو میخوانیم، برای گروهی که (طالب حقّند و) ایمان میآورند!
معنی کلمات و عبارات
«نَتْلُو»: تلاوت میکنیم. میخوانیم. در رسمالخطّ قرآنی، الف زائدی در آخر دارد. «نَبَإِ»: خبر. داستان (نگا: مائده / ، انعام / و ). «مِن نَّبَإِ»: حرف (مِنْ) تبعیضیّه است. یعنی گوشهای از این داستان پرماجرا. «بِالْحَقِّ»: راست و درست. عین واقعیّت. یعنی آنچه در اینجا آمده است، نه تنها خالی از هر گونه خرافات است، بلکه بیان واقعی مطالب حقیقی است. «لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ»: تأکیدی است بر این حقیقت که مؤمنان هدف اصلی این آیات بوده و ذکر داستان به خاطر آنان و جهت استفاده ایشان است.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - تلاوت، نحوه نزول قرآن بر پیامبر(ص) «نتلوا علیک من نبإِ موسى»
۲ - بیان درست و به حق سرگذشت موسى(ع) و فرعون، نمودى از روشنگرى هاى قرآن «تلک ءایت الکتب المبین . نتلوا علیک من نبإِ موسى و فرعون بالحقّ»
با توجه به ارتباط این آیه با آیه قبل، مطلب یاد شده به دست مى آید.
۳ - داستان موسى و فرعون، تلاوت شده از سوى خدا بر پیامبر(ص) «نتلوا علیک من نبإِ موسى و فرعون»
۴ - مردم عصر بعثت، اطلاعاتى مخدوش و نادرست از داستان موسى و فرعون داشتند. «نتلوا علیک من نبإِ موسى و فرعون بالحقّ»
قید «بالحقّ» نشان مى دهد که آنچه در میان مردم عصر پیامبر(ص) از ماجراى موسى(ع) و فرعون مطرح بود، با واقعیت انطباق نداشت.
۵ - سوره «قصص» دربردارنده تنها گوشه اى از داستان موسى و فرعون «نتلوا علیک من نبإِ موسى و فرعون»
به کارگیرى «من» تبعیضیه در «من نبإ» بیانگر آن است که آنچه در سوره «قصص» مطرح شده; تنها بخشى از سرگذشت موسى(ع) و فرعون است و نه همه آن.
۶ - داستان موسى و فرعون، از فرازهاى بسیار مفید و شایان توجه تاریخ «نتلوا علیک من نبإِ موسى و فرعون»
واژه «نبأ» در خبرهایى به کار مى رود که دربردارنده فائده اى بزرگ و قابل توجّه باشد.
۷ - داستان موسى و فرعون، دربردارنده درس عبرت براى انسان هاى مؤمن و حق پذیر «نتلوا علیک من نبإِ موسى و فرعون بالحقّ لقوم یؤمنون»
۸ - تنها حق جویان و اهل ایمان، زمینه دار بهره مندى از روشنگرى هاى قرآن «تلک ءایت الکتب المبین . نتلوا علیک... لقوم یؤمنون»
قید «لقوم یؤمنون» مى رساند که دیگران شایستگى بهرهورى از قرآن را ندارند.
۹ - روحیه خیره سرى و عناد، مانع بهرهورى از روشنگرى هاى قرآن «تلک ءایت الکتب المبین . نتلوا علیک... لقوم یؤمنون»
با توجه به این که قرآن، آمده است تا با روشنگرى هایش گمراهان را هدایت کند و بى تردید این روشنگرى ها در بسیارى از آنان اثر کرده است; مراد از عبارت «لقوم یؤمنون» همه کسانى است که در صدد شناخت حق بوده و در مقابل آن تسلیم مى شوند و در مقابل آنان کسانى هستند که در موضع لجاجت و دشمنى قرار دارند و از حق مى گریزند و چه بسا با آن به ستیز مى پردازند.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تبیین قصه فرعونتعالیم سوره قصصحق طلبان و قرآنعبرت پذیری حق طلبانفواید قصه فرعونفواید قصه موسیموانع استفاده از قرآنمحدوده علم مردم مقارن بعثتتبیین قصه موسیعبرت پذیری مؤمنانعبرت از قصه فرعونمؤمنان و قرآنفضایل حق طلبانکیفیت نزول قرآنزمینه استفاده از قرآنعبرت از قصه موسیتلاوت قرآنآثار دشمنیروشنگری قرآنآثار لجاجتقصه فرعونفضایل مؤمنانعوامل عبرتقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
- ایمان، مایه عبرت اموزی و خداشناسی+۱ آیه
- خداوند، تبیینکننده تاریخ موسی(علیه السلام) و فرعون برای مؤمنان، به دور از هرگونه خرافه
- تلاوت ایات مربوط به سرگذشت موسی(علیه السلام) و فرعون، از جانب خداوند بر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- بیان حقیقت داستان موسی(علیه السلام) و فرعون، درس عبرت برای مؤمنان
- بهره مندی موسی(علیه السلام)، از حکمت الهی+۵ آیه
- برخورداری موسی(علیه السلام)، از حکمت الهی، در دوران جوانی+۱ آیه
- احسان و نیکوکاری موسی(علیه السلام)، سبب دستیابی او به حکمت الهی+۱ آیه
- صداقت خداوند، در بیان داستان موسی(علیه السلام) و فرعون
- وارد شدن موسی(علیه السلام) در صبح با ترس و وحشت از فرعونیان، پس از قتل قبطی+۲ آیه
- ماندن موسی(علیه السلام) در مصر تا صبح فردای قتل قبطی+۲ آیه
- مواجه شدن موسی(علیه السلام) در صبح فردای قتل قبطی، با کمک خواهی مرد بنی اسراییلی+۲ آیه
- اعطای دانشی گسترده از سوی خدا به موسی(علیه السلام)، همزمان با رسیدن او به مرحله جوانی و رشد عقلی+۱ آیه
- به اضمحلال کشاندن مستکبران و حاکمیّت یافتن مستضعفان، جلوه ای از قدرت الهی
- قصّه موسی(علیه السلام) و فرعونیان، ایتی بزرگ، شایان عبرت اموزی+۱ آیه
- علم و زدایش ابهام از مقاطع پنهان تاریخ، فلسفه نقل قصّه در قران+۴ آیه
- حقیقت داشتن قصه های قران+۴ آیه
- وحی الهی، تنها منبع قصّه های قران+۷ آیه
- خداوند، بیانگر قصّه موسی(علیه السلام) و فرعون برای مؤمنان
- بهرهمندی موسی علیه السلام از حکمت الهی+۵ آیه
- برخورداری موسی علیه السلام از حکمت الهی در دوران جوانی و کمال عقل+۱ آیه
- احسان و نیکوکاری موسی علیه السلام، سبب دستیابی او به حکمت الهی+۱ آیه
- بیان گذشت موسی علیه السلام و فرعون، عبرتاموز برای مؤمنان