سوره قصص(القصص)، آیه ۵ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۵
وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ
ما میخواهیم بر مستضعفان زمین منّت نهیم و آنان را پیشوایان و وارثان روی زمین قرار دهیم!
معنی کلمات و عبارات
«نَمُنَّ»: تفضّل کنیم و نعمت بخشیم. مشمول مواهب خود نمائیم (نگا: آلعمران / نساء / ، انعام / ، طه / ). «أَئِمَّةً»: جمع امام، پیشوایان. سردستگان (نگا: انبیاء / ، توبه / ). «الْوَارِثِینَ»: به ارث برندگان. مراد به دست گیرندگان و دریافت کنندگان حکومت و قدرت است (نگا: شعراء / ).
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - حاکمیت اراده خداوند بر تحولات تاریخ «و نرید أن نمنّ على الذین استضعفوا فى الأرض... و نجعلهم الورثین»
۲ - تعلق اراده الهى بر تغییر تحولات مصر به نفع بنى اسرائیل و رهانیدن آنان از استضعاف فرعون «و نرید أن نمنّ على الذین استضعفوا فى الأرض»
۳ - نجات از حکومت بسیار خشن و بى رحم فرعون، امتنانى بزرگ و نعمتى گران سنگ از سوى خدا به بنى اسرائیل بود. «و نرید أن نمنّ على الذین استضعفوا فى الأرض»
«نمنّ» از ریشه «منّة» مشتق شده است و «منّة» به نعمت سنگین گفته مى شود (مفردات راغب).
۴ - قرار دادن بنى اسرائیل در مسند امامت و پیشوایى خلق، نمود دیگر از امتنان الهى بر آنان «أن نمنّ على الذین استضعفوا فى الأرض و نجعلهم أ(۱)مة»
۵ - تعلق اراده الهى بر تداوم یافتن امامت و پیشوایى خلق، در نسل بنى اسرائیل «و نجعلهم الورثین»
ظاهراً «وراثت» در این آیه، مربوط به امامت و پیشوایى است; یعنى، «الوارثین للإمامة». بنابراین ضمیر «هم» در «نجلهم» از باب استخدام بوده و به نسل بنى اسرائیل باز مى گردد; یعنى، «و نجعل نسلهم الوارثین للإمامة»
۶ - در دست داشتن امامت و پیشوایى جامعه، از نعمت هاى بزرگ الهى است. «و نرید أن نمنّ ... و نجعلهم أ(۲)مة»
۷ - اراده خداوند بر جهت گیرى تحولات تاریخ به نفع مستضعفان «و نرید أن نمنّ على الذین استضعفوا فى الأرض»
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
رهبری بنی اسرائیلمنشأ تداوم رهبری بنی اسرائیلنعمت رهبریحمایت از مستضعفاننجات از حکومت فرعونمنت بر بنی اسرائیلمنشأ نجات بنی اسرائیلامتنان خدانعمتهای بنی اسرائیلمنشأ تحولات تاریخحاکمیت اراده خدااراده خداآثار اراده خداتاریخ بنی اسرائیلنعمتهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۶)
- تعلّق اراده الهی برای تحقق حاکمیت مستضعفان و ازادی انان از ستم مستکبران+۱ آیه
- تعلّق اراده الهی برای تحقق حاکمیت سیاسی بنیاسراییل و نجات انان از فرعونیان+۲ آیه
- تعلّق اراده الهی به ازادی مستضعفان
- استضعاف بنیاسراییل، از سوی فرعون+۲ آیه
- تعلّق اراده الهی بر پیروزی نهایی مستضعفان
- اعلان حمایت خدا از مستضعفان زمین با وعده پیروزی نهایی و به حکومت رسیدن انان
- قرار دادن مستضعفان بنیاسراییل در مسند امامت و حکومت، نمادی از عنایت و اراده خاصّ الهی به انان+۲ آیه
- تعلّق اراده الهی بر رهایی مستضعفان بنیاسراییل از سلطه فرعونیان+۲ آیه
- قرار دادن مستضعفان بنیاسراییل در مسند امامت و وراثت زمین، نمادی از امتنان الهی بر انان+۲ آیه
- تحقّق رهایی بنیاسراییل از استضعافِ حاکم بر سرزمین مصر، به خواست خداوند+۲ آیه
- خداوند، اعطاکننده منصب امامت+۴ آیه
- امامت، منصبی الهی+۴ آیه
- وعده الهی مبنی بر به امامت رساندن مستضعفان بنیاسراییل+۱ آیه
- وعده خداوند مبنی بر به امامت رساندن خاندان پیامبر(صلی الله علیه واله) در زمین
- تعلّق اراده الهی برای تحقق حاکمیت بنیاسراییل و نجات انان از فرعونیان+۲ آیه
- به استضعاف کشیده شدن بنیاسراییل، از سوی فرعون+۲ آیه
- تحقّق نجات بنیاسراییل از استضعاف در سرزمین مصر، با اراده و خواست خداوند+۲ آیه
- تعلّق اراده الهی بر اختصاص نقطهای از زمین (ارض مقدس) به بنیاسراییل زمان موسی(علیه السلام)برای اسکان+۱ آیه
- اراده خداوند به برخورداری بنیاسراییل، از امکانات برجایمانده از فرعونیان+۱ آیه
- بنیاسراییل، وارث سرزمین مصر پس از نابودی فرعونیان+۶ آیه
- پیروزی بنیاسراییل و حاکمیّت بر سرزمین فرعونیان، پس از نابودی انان+۳ آیه
- اراده الهی نسبت به پیروزی بنیاسراییل بر فرعون و فرعونیان و حاکمیّت بر سرزمین انان+۱ آیه
- اراده الهی، منشا حاکمیّت بنیاسراییل بر سرزمین فرعونیان، پس از هلاکت انان+۱ آیه
- پیشوایی بنیاسراییل در انجام دادن کارهای خیر، نعمتی بزرگ از سوی خداوند بر انان
- نجات بنیاسراییل از استضعاف در سرزمین مصر، با اراده و خواست خداوند+۲ آیه
- برخورداری بنیاسراییل از انواع نعمتها و روزیهای پاکیزه، بعد از نابودی فرعون+۴ آیه
- وعده هلاکت فرعونیان و حاکمیّت یافتن بنیاسراییل بر سرزمین انان، از وعدههای نیکوی خداوند به بنیاسراییل+۲ آیه
- وعده خداوند، به پیروزی و حاکمیّت مستضعفان بر زمین
- وعده خداوند به پیروزی و حاکمیت مستضعفان بر زمین
- خداوند، منشا تحوّلات تاریخ بشری+۷ آیه
- بنیاسراییل، وارثان تمدّن و امکانات گسترده فرعونیان در مصر+۷ آیه
- تعلّق اراده الهی بر حاکمیّت مستضعفان
- قرار دادن مستضعفان در مسند امامت و حاکمیّت، نمودی از نعمت و امتنان الهی بر انان+۱ آیه
- خبر غیبی خدا، درباره حاکمیّت مستضعفان شیعه، در اینده
- امامت و حکومت بنی اسراییل، منّتی بزرگ از سوی خدا بر انان+۱ آیه
- نجات بنی اسراییل از حکومت ظالم فرعونیان، منّتی بزرگ بر انان+۳ آیه
- خلافت مستضعفان در زمین، مورد اراده خداوند
- خداوند، منشا خلافت در زمین+۲ آیه
- خوف و هراس دایمی فرعون و سپاهیانش، از بنی اسراییل+۱ آیه
- خوف و هراس دایمی هامان و سپاهیانش، از بنی اسراییل+۱ آیه
- دفاع خداوند از حقوق مستضعفان بنی اسراییل، در برابر ظلم فرعون+۲ آیه
- نابودی ستمگران و حاکمیّت مستضعفان، از سنّتهای الهی+۲ آیه
- شکست فرعون با تحقق اراده خدا، به دست مستضعفان بنی اسراییل+۲ آیه
- اراده خداوند بر پیروزی بنی اسراییل و شکست فرعونیان+۱ آیه
- خوف و هراس فرعون و سپاهیانش، از تمکّن بنی اسراییل در زمین+۱ آیه
- تقدیر و اراده الهی بر شکست فرعون و پیروزی بنی اسراییل+۲ آیه
- وعده خداوند به مستضعفان، مبنی بر به قدرت رساندن انان در زمین+۱ آیه
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۷ آیه
- نابودی ملّتی و جایگزینی مردمی جدید به جای انان، از جلوه های قدرت خدا+۷ آیه
- به اضمحلال کشاندن مستکبران و حاکمیّت یافتن مستضعفان، جلوه ای از قدرت الهی+۴ آیه
- مُرید/ اسما و صفات
- حاکمیّت بنیاسراییل و بهرهمندی انان از امکانات بر جای مانده از فرعونیان، به مشیّت خدا+۱ آیه
- حاکمیّت مستضعفان و ازادی انان از ستم مستکبران، منوط به مشیّت خدا+۲ آیه
- منّان/ اسماوصفات+۱ آیه
- قرار دادن بنی اسراییل در مسند امامت و پیشوایی خلق، نمودی از امتنان الهی بر انان+۱ آیه
- بیرون اوردن بنی اسراییل از محرومیت و فقر و قرار دادن امکانات دنیایی در اختیار انان، نمودی از امتنان الهی بر انها+۱ آیه
- نجات از حکومت بسیار خشن و بیرحم فرعون، امتنانی بزرگ و نعمتی گرانسنگ از سوی خدا بر بنیاسراییل+۱ آیه
- مستضعفان، مورد امتنان خداوند، با اعطای حاکمیّت و وراثت زمین به انان
- در دست داشتن امامت و پیشوایی جامعه، از نعمتهای بزرگ الهی برای مستضعفان روی زمین
- وعده خدا به امامت و حاکمیّت مستضعفان بر زمین
- وعده الهی، مبنی بر به امامت رساندن مستضعفان بنیاسراییل+۱ آیه
- وعده خداوند، مبنی بر به امامت رساندن خاندان پیامبر در زمین
- حاکمیّت بنیاسراییل (بعد از هلاکت فرعونیان) بر سرزمین انان از وعدههای نیکوی خداوند به انها+۲ آیه
- خلافت و وراثت مستضعفان در زمین، مورد وعده خداوند
- تعلّق اراده الهی بر فرو پاشی حکومت فرعون و هامان و سپاه انها+۱ آیه
- شکست، نتیجه نهایی مکر و توطیه هامان نسبت به موسی علیه السلام و مؤمنان همراه او و در برابر ایات حق خداوند+۱ آیه