آیه ۵۹ سوره قصص

سوره قصص(القصص)، آیه ۵۹ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۹۲

وَمَا كَانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَىٰ حَتَّىٰ يَبْعَثَ فِي أُمِّهَا رَسُولًا يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِنَا وَمَا كُنَّا مُهْلِكِي الْقُرَىٰ إِلَّا وَأَهْلُهَا ظَالِمُونَ

و پروردگار تو هرگز شهرها و آبادیها را هلاک نمی‌کرد تا اینکه در کانون آنها پیامبری مبعوث کند که آیات ما را بر آنان بخواند؛ و ما هرگز آبادیها و شهرها را هلاک نکردیم مگر آنکه اهلش ظالم بودند!

معنی کلمات و عبارات
«الْقُری»: جمع قَرْیَة، شهرها و آبادیهای بزرگ (نگا: انعام / . «أُمِّهَا»: مرکز آن. کانون و پایتخت آن. «یَتْلُو»: الف زائدی در رسم‌الخط قرآنی در آخر دارد. «حَتّی یَبْعَثَ فِی أُمِّها رَسُولاً»: این بخش، اشاره به این واقعیّت است که لزومی ندارد در هر شهر و روستائی پیغمبری مبعوث گردد. همین که در یک کانون بزرگ که مرکز اخبار و محل اندیشمندان و پایتخت بزرگان یک قوم است پیغمبری برانگیخته شود، کافی و بسنده است. «وَ أَهْلُهَا ظَالِمُونَ»: این بخش، بیانگر این مطلب است که ظلم سبب ویرانی است، و ظالمان بدون کیفر و مجازات نمی‌مانند.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - اقدام خداوند به برانگیختن پیامبر در میان اقوام پیشین، قبل از نابود ساختن آنان «و ما کان ربّک مهلک القرى حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً» ۲ - اتمام حجت با مردمان، سنّت الهى در طول تاریخ بشر «و ما کان ربّک مهلک القرى حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً» ۳ - پیامبران الهى، تمام کنندگان حجت خدا بر مردم «و ما کان ربّک مهلک القرى حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً» ۴ - ساحت ربوبى خداوند، مبرا از نازل کردن عذاب استیصال بر مردم، پیش از فرستادن پیامبر به سوى آنان «و ما کان ربّک مهلک القرى حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً» ۵ - گزینش شهرهاى بزرگ و مرکزى از سوى خداوند براى بعثت فرستادگان خود «حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً» «أُمّ القرى» به شهرى گفته مى شود که نسبت به شهرهاى دیگر حالت مرکزیت داشته باشد و مردم آن شهرها براى رفع نیازمندى هاى خود و... به آن جا مراجعه کنند. ۶ - گزینش شهرهاى بزرگ و مرکزى براى تبلیغ دین و ارشاد مردمان، روشى پسندیده و کارآمد «حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً» برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که انتخاب شهرهاى بزرگ و مرکزى براى رسالت پیامبران از سوى خداوند، مى تواند به جهت کارآمدتر بودن این روش باشد; به ویژه این که این مسأله درباره تمامى پیامبران مطرح است. ۷ - رسولان الهى، شخصیت هاى والا و ارجمند در پیشگاه خداوند «حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً» تنوین در «رسولاً» در اصطلاح اهل ادب، تنوین تفخیم و بیانگر عظمت و بزرگى «رسول» است. ۸ - اقدام پیامبران، به قرائت متن کلام خداوند (آیات الهى) بر مردم «و ما کان ربّک مهلک القرى حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً یتلوا علیهم ءایتنا» ۹ - تلاوت آیات الهى بر مردمان، مهم ترین وظیفه پیامبران «حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً یتلوا علیهم ءایتنا» ۱۰ - بعثت پیامبراکرم(ص)، اتمام حجت خدا با مشرکان «و ما کان ربّک مهلک القرى حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً» ۱۱ - مکه، محور و مرکز عمده شهرها و قراى جزیرة العرب در صدراسلام «حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً» ۱۲ - خداوند، مشرکان مکه را به عذاب استیصال تهدید کرد. «و ما کان ربّک مهلک القرى حتّى یبعث فى أُمّها رسولاً» ۱۳ - ظلم و بیدادگرى، عامل نابودى جوامع پیشین با عذاب استیصال «و ما کنّا مهلکى القرى إلاّ و أهلها ظلمون» ۱۴ - جوامع ستم پیشه در معرض عذاب قهر الهى «و ما کنّا مهلکى القرى إلاّ و أهلها ظلمون» ۱۵ - مشرکان مکه، مردمانى ستم پیشه «و ما کنّا مهلکى القرى إلاّ و أهلها ظلمون»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۶)
  • تلاوت ایات خدا بر مردم، یکی از حکمتهای بعثت انبیا+۲ آیه
  • تلاوت ایات الهی برای مردم از سوی انبیا به دلیل اتمام حجّت بر انان
  • اتمام حجّت خدا بر انسانها پیش از عذاب کردن انان در دنیا
  • حقناپذیری انسانها در برابر اتمام حجّت خدا، سبب عذاب انان+۲ آیه
  • اتمام حجّت بر انسانها، از اهداف بعثت انبیا+۱ آیه
  • شرح و بیان ایات خدا بر مردم، ازسوی انبیای الهی+۳ آیه
  • برانگیختهشدن انبیا میان تمام امّتها+۴ آیه
  • عدم گرفتاری انسانها و امّتها به عذاب، پیش از برانگیختهشدن پیامبری میان انان+۳ آیه
  • برانگیختن پیامبران در امّالقری (مرکز شهرها و ابادیها) پیش از نزول عذاب، سنّتی الهی
  • تلاوت ایات و اتمام حجّت خدا بر اهالی شهرها و ابادیها، فلسفه بعثت پیامبران در امّالقری و مرکز ابادیها
  • نابود ساختن اهالی ستمگر شهرها و ابادیها ازسوی خدا، پس از اتمام حجّت و ارسال پیامبر در امّالقری و مراکز ابادیها
  • ربوبیّت الهی، مقتضی برانگیختن پیامبرانی در امّالقری
  • برانگیختهشدن انبیا میان تمام امّتها+۴ آیه
  • تلاوت ایات الهی برای مردم، در تبلیغ پیامبران الهی
  • بعثت پیامبران، برای اتمام حجّت خدا بر مردم+۹ آیه
  • نزول عذاب دنیایی بر امّتهای گناهکار، پس از اتمام حجّت و فرستادن پیامبران بهسوی انان+۶ آیه
  • حاکمیّت قوانین و سنّتهای ثابت الهی بر جوامع بشری، در طول تاریخ+۲ آیه
  • سنّتهای الهی، هماهنگ با اراده انسان+۱ آیه
  • لزوم دادن اولویّت به نقاط مرکزی و محوری در تبلیغ و ارشاد مردم+۱ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۵ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
  • تلاوت ایات الهی برای مردم از سوی انبیا به جهت اتمامحجّت بر انان
  • تلاوت ایات الهی از سوی انبیا، اتمام حجّتی بر مردم، قبل از هلاکت و نابودی انان+۱ آیه
  • هشدار خدا به ظالمان، از هلاکت و عذاب استیصال+۶ آیه
  • ربوبیّت الهی، اقتضاکننده اتمام حجّت بر انسانها و جوامع، قبل از هلاکت و کیفر انان+۴ آیه
  • رسالت پیامبران برای اتمام حجّت خدا برای مردم+۹ آیه
  • فراگیری و جهان شمولی رسالت انبیا+۶ آیه
  • ربوبیّت خداوند منشا رسالت انبیا+۱ آیه
  • اتمام حجّت بر مردم، قبل از کیفر انان، از سنّتهای خداوند+۵ آیه
  • فرستادن پیامبران، سنّت جاری خداوند در میان امّتها+۳ آیه
  • نزول عذاب استیصال پس از اتمام حجّت، سنّت خدا درباره جوامع حق ناپذیر+۲ آیه
  • مجازات و هلاکت جوامع ظالم و گناهکاران، سنّت الهی+۶ آیه
  • توجّه به سنّتهای خدا درباره هلاکت کافران حق ستیز، مانع از مبارزه با پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)
  • ظلم و ستم شهرنشینان، موجب نزول عذاب الهی و خرابی شهرها+۶ آیه
  • گزینش شهرهای بزرگ و مرکزی از سوی خداوند، برای بعثت رسولان خویش
  • گزینش شهرهای بزرگ، برای تبلیغ دین خدا و بیان حجّتهای الهی
  • ویرانی شهرها با عذاب الهی، بعد از اتمام حجّت پیامبران بر شهرنشینان+۴ آیه
  • ویرانی شهرها بعد از انذار حق ناپذیران انها، با نزول عذاب الهی+۴ آیه
  • ویرانی شهرها و هلاکت جوامع پیشین، به سبب ظلم و ستم اهل ان+۹ آیه
  • ماندگاری ابادیها و شهرهای برخی از امّتهای ظالم، تا عصر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • عبرت انگیزی اثار به جامانده از تجاوزگران و ستم پیشگان گذشته+۳ آیه
  • هشدار خدا به ظالمان، از هلاکت و عذاب استیصال+۶ آیه
  • هلاکت و سقوط ظالمان، از سنّتهای خداوند+۳ آیه
  • عدم پذیرش دعوت انبیا، از مصادیق ظلم و درپی دارنده کیفر هلاکت با عذاب استیصال
  • مشرکان مکّه، مردمانی ستم پیشه و ظالم
  • عذاب خداوند بر ظالمان و مجرمان، بر پایه عدل و داد و مطابق با عمل انان+۲ آیه
  • عدالت خداوند، در کیفر نمودن گناهکاران+۴ آیه
  • ظلم امّتهای پیشین، باعث ویرانی سرزمینهای اباد انان+۱۰ آیه
  • ظلم و ستم، عملی قبیح، از نظر عقل و عقلا+۴ آیه
  • هلاکت و نابودی مترفان امّتهای پیشین، پس از اتمامحجّت بر انان+۱ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند
  • نابودی قریهها و مرگ ساکنان انها، تنها به سبب ظلم انان
  • رسالت پیامبران، متکی بر معجزات و دلایل روشن+۱ آیه
  • معجزات پیامبران دارای منشا الهی+۴ آیه
  • تلاوت ایات الهی بر مردمان مکّه، به وسیله محمّد صلی الله علیه و اله
  • مُهلک/ اسماوصفات+۷ آیه
واژه‌ها