آیه ۷ سوره شوری

سوره شوری(الشورى)، آیه ۷ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۸۳

وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِّتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيهِ فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَفَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ

و این گونه قرآنی عربی [= فصیح و گویا] را بر تو وحی کردیم تا «امّ‌القری» [= مکّه‌] و مردم پیرامون آن را انذار کنی و آنها را از روزی که همه خلایق در آن روز جمع می‌شوند و شکّ و تردید در آن نیست بترسانی؛ گروهی در بهشتند و گروهی در آتش سوزان!

معنی کلمات و عبارات
«قُرْآناً عَرَبِیّاً»: (نگا: یوسف / طه / زمر / ، فصّلت / . «أُمَّ الْقُری»: مکّه (نگا: انعام / ). مراد این نیست که اسلام دین جهانی نیست. بلکه بیان (امّ القری) ذکر خاصّ است که در موارد دیگر رسالت جهانی اسلام به طور عام بیان شده است (نگا: فرقان / . «یَوْمَ الْجَمْعِ»: روز گردهمآئی که قیامت است (نگا: هود / تغابن / واقعه / ). «فَرِیقٌ»: دسته. جماعت (نگا: بقره / و و آل‌عمران / ).
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - قرآن از سوى خداوند، در قالب زبان عربى بر پیامبر(ص) وحى شده است. «و کذلک أوحینا إلیک قرءانًا عربیًّا» ۲ - فصاحت و شیوایى والا و بى مانند قرآن «أوحینا إلیک قرءانًا عربیًّا» «عربى» به سخنى گفته مى شود که فصیح و شیوا باشد.(مفردات راغب). ۳ - مبلغان، نیازمند فصاحت و شیوایى در تبلیغ مفاهیم دینى «أوحینا إلیک قرءانًا عربیًّا» بنابراین که مراد از «عربیّاً» فصاحت و رسایى قرآن باشد و قرآن نیز کتاب هدایت و تبلیغ معارف دین است، مطلب بالا استفاده مى شود. ۴ - هدف آغازین بعثت پیامبر(ص)، انذار مردم مکه و نواحى آن بوده است. «لتنذر أُمّ القرى و من حولها» برداشت یاد شده بر این اساس است که مراد از «حولها» فقط حاشیه مکه باشد و با توجه به این که دعوت پیامبر(ص) همگانى بوده - و نه مخصوص مردم مکه و اطراف آن - در این برداشت قید آغازین افزوده شده است. ۵ - انذار مردم نسبت به فرجام کفر، داراى اهمیتى خاص در تبلیغ دین «لتنذر أُمّ القرى» ۶ - رسالت پیامبر اسلام، جهانى بوده و اختصاص به مردم مکه ندارد. «أوحینا إلیک ... لتنذر أُمّ القرى و من حولها» مراد از «من حولها»، مى تواند تمامى انسان هاى روى زمین باشد و این تعبیر نشانگر آن است که خداوند، مکه را به عنوان مرکز به حساب آورده است. ۷ - دعوت پیامبر(ص)، تدریجى و داراى مراحل متعدد «لتنذر أُمّ القرى و من حولها» بنابراین که مراد از «من حولها» تنها اطراف مکه باشد و دعوت پیامبر(ص) نیز بدون تردید همگانى بوده است، مى توان استفاده کرد که این ناظر به یکى از مراحل دعوت آن حضرت مى باشد. ۸ - نخستین وظیفه مبلغان دینى، پرداختن به هدایت و اصلاح جامعه خویش «لتنذر أُمّ القرى و من حولها» از این که انذار «أُمّ القرى» به عنوان اولین وظیفه پیامبر در آیه مطرح شده، مطلب یاد شده قابل برداشت است. ۹ - «أُمّ القرى» از نام هاى شهر مکه «لتنذر أُمّ القرى» ۱۰ - مکه، مرکز جهان اسلام «لتنذر أُمّ القرى و من حولها» از این که مکه به عنوان «أُمّ القرى» یاد شده است، مى توان استفاده کرد که خداوند مکه را به عنوان مرکز جهان اسلام قرار داده است. ۱۱ - مکه، داراى قداست و مرتبه اى والا در میان شهرها و آبادى ها «لتنذر أُمّ القرى و من حولها» از این که مکه به عنوان أُمّ القرى یاد شده است، برداشت بالا به دست مى آید. ۱۲ - لزوم اولویت دادن به نقاط مرکزى و محورى در تبلیغ و انذار «لتنذر أُمّ القرى» ۱۳ - نقش اساسى عربى بودن زبان قرآن در انجام رسالت پیامبر(ص)، در میان مردم جزیرة العرب «أوحینا إلیک قرءانًا عربیًّا لتنذر أُمّ القرى» برداشت یاد شده بنابراین نکته است که «لتنذر» تعلیل براى نزول قرآن با وصف عربى باشد; یعنى، ما به این خاطر قرآن را به زبان عربى نازل کردیم تا انذار امکان پذیر شود. ۱۴ - فصاحت قرآن، عاملى مؤثر در اسلام مردم مکه و نواحى آن «أوحینا إلیک قرءانًا عربیًّا لتنذر أُمّ القرى» برداشت یاد شده بر این پایه است که «عربیّاً» به معناى فصاحت و روشنى قرآن بوده و «لتنذر» تعلیل براى نزول قرآن با وصف فصاحت باشد. ۱۵ - انذار مردم مکه (أُمّ القرى) و اطراف آن، از اهداف نزول قرآن است. «أوحینا إلیک ... لتنذر أُمّ القرى» ۱۶ - انذار از قیامت، از اهداف مهم وحى الهى «کذلک أوحینا إلیک ... و تنذر یوم الجمع» ۱۷ - «یوم الجمع» از نام هاى قیامت است. «و تنذر یوم الجمع» ۱۸ - تجمع همگانى انسان ها در روز قیامت «و تنذر یوم الجمع» ۱۹ - یاد قیامت و بیم از آن، داراى نقش مؤثر در اصلاح و خود سازى انسان «و تنذر یوم الجمع» از این که خداوند پیامبر(ص) را مأمور به انذار از قیامت مى کند، مطلب بالا استفاده مى شود. ۲۰ - انذار، روش مشترک تمامى پیامبران الهى «کذلک ... لتنذر أُمّ القرى و من حولها و تنذر یوم الجمع» بنابراین که «کذلک» اشاره به وحى الهى به پیامبران پیشین باشد - که در آیه سوم از آنان یاد شده است - استفاده مى شود که انذار از شیوه هاى تبلیغى سایر انبیا بوده است . ۲۱ - قیامت، واقعیتى حتمى و غیر قابل تردید «تنذر یوم الجمع لا ریب فیه» ۲۲ - تقسیم انسان ها در قیامت، به دو گروه بهشتى و دوزخى «فریق فى الجنّة و فریق فى السعیر» ۲۳ - در قیامت جز ورود به جهنم و یا بهشت، سرنوشت دیگرى در انتظار انسان نخواهد بود. «فریق فى الجنّة و فریق فى السعیر» ۲۴ - جهنم، داراى آتشى ملتهب و پر شراره «و فریق فى السعیر» ۲۵ - موضع گیرى انسان ها در برابر وحى، تعیین کننده سرنوشت آنان در قیامت «کذلک أوحینا ... فریق فى الجنّة و فریق فى السعیر» ۲۶ - «سعیر» از نام هاى دوزخ «و فریق فى السعیر»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۲۷ - «عن محمدبن على الرضا(ع)،(جواد) قال: ...و مکة من أمّهات القرى و ذلک قول اللّه عزّوجلّ: «لتنذر أُمّ القرى و من حولها»; [منبع: علل الشرایع، ج ۱، ص ۱۲۴، ب ۱۰۵، ح ۱; نورالثقلین، ج ۴، ص ۵۵۷، ح ۱۰.] از امام جواد(ع) روایت شده که فرمود: ...مکه یکى از «أمّ القرا»ها است و این است سخن خداى عزّوجلّ: لتنذر أُمّ القرى و من حولها».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۰)
  • مکّه، پایگاه و مرکز اسلام+۱ آیه
  • انابه محمّد(صلی الله علیه واله) فقط به درگاه خدا+۱ آیه
  • قران، وسیله انذار و هشدار به انسانها+۸ آیه
  • قران، کتابی برای انذار و هشدار دادن به مردم حجاز+۳ آیه
  • انذار انسانها از قیامت، از وظایف پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) انذاردهنده مردم به وسیله قران+۹ آیه
  • هشدار و انذاردادن به انسانها، تکلیف الهی بر عهده پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور بیم دادن مردم مکّه از عذاب قیامت
  • انذار مردم مکّه از اهداف نزول قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله) به مشرکان صدر اسلام+۴ آیه
  • اولویّت دادن مردم مکّه در انذار، وظیفه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • لزوم اولویّت دادن به نقاط مرکزی، در انذار و تبلیغ+۱ آیه
  • باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده
  • باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده
  • لزوم دادن اولویّت به نقاط مرکزی و محوری در تبلیغ و ارشاد مردم+۲ آیه
  • ظلم، از موجبات گرفتاری به اتش دوزخ+۱ آیه
  • سعیر، از نامهای جهنّم
  • انذار مردم نسبت به حشر، فرمان خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • روز حشر، حتمی و به دور از شک و تردید+۲ آیه
  • حشر و حاضر شدن تمام انسانها نزد پروردگار، هنگام رستاخیز+۳ آیه
  • وجوب انذار مردم، از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
  • ورود به بهشت، جلوه ای از رحمت الهی بر انان+۲ آیه
  • سعیر
  • ظهور و بروز خسران و زیانکاری ظالمان، در قیامت
  • نابود شدن دوستیها و پیوندهای ظالمان با یکدیگر، در قیامت+۱ آیه
  • ظلم، موجب محرومیّت از رحمت الهی+۲ آیه
  • ظلم کنندگان، محروم از هرگونه یار و یاور، در قیامت+۲ آیه
  • مکّه، شهری اباد، در عصر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • قران، کتابی نازل شده بر پیامبر(صلی الله علیه واله) به زبان عربی+۲ آیه
  • وحی، از نام های قران+۱ آیه
  • قیامت، روز گرد امدن و اجتماع+۱ آیه
  • انذار انسانها، از وظایف و رسالتهای پیامبر صلی الله علیه و اله+۴ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله انذاردهنده مردم به وسیله قران+۹ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور انذار مردم مکّه و اطراف ان، از عذاب قیامت+۲ آیه
  • انذار مشرکان صدر اسلام از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله، به وسیله قران+۶ آیه
  • «تُنذِرَ»+۳ آیه
  • مردم مکّه و اطراف ان، مشمول رسالت حضرت محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • انذار مردم در محلّ سکونت پیامبر صلی الله علیه و اله (مکّه) و اطراف ان، از اهداف نزول قران بر ان حضرت+۱ آیه
  • محلّ سکونت پیامبر صلی الله علیه و اله (مکّه) دارای اولویّت، نسبت به سایر نقاط، برای اجرای رسالت و انذار و تبلیغ ان حضرت+۱ آیه
  • انابه محمّد صلی الله علیه و اله، به درگاه خداوند+۱ آیه
  • پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، مردی از نژاد عرب+۳ آیه
  • مکه، دارای قداست و مرتبهای والا، در میان شهرها و ابادیها+۱ آیه
  • امّ القری، از نامهای شهر مکه+۱ آیه
  • نقش محوری مکّه، در پایگاه و مرکزیّت اسلام+۱ آیه
  • نقش محوری مکّه برای سایر نقاط جهان، در بسط و گسترش اسلام+۱ آیه
  • وجوب انذار مردم، از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله+۱۰ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله دریافت کننده وحی الهی+۴ آیه
  • خداوند، مبدا و منشا وحی+۱ آیه
  • انذار انسانها به وسیله وحی+۴ آیه
  • فرا رسیدن قیامت، امری یقینی و خالی از هرگونه تردید و شک+۲ آیه
واژه‌ها