سوره هود، آیه ۱۰۲ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۳
وَ كَذٰلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَ هِيَ ظَالِمَةٌ إِنَ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ
و اینچنین است مجازات پروردگار تو، هنگامی که شهرها و آبادیهای ظالم را مجازات میکند! (آری،) مجازات او، دردناک و شدید است!
معنی کلمات و عبارات
«أَخْذُ»: عقاب. عذاب. هلاک کردن. «الْقُرَی»: واژه (الْقُرَی) متنازع مصدر (اَخْذُ) و فعل (أَخَذَ) است.
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- جوشش آبهاى سیل آسا ، بارش بارانهاى طوفان زا ، زیر و زبر شدن آبادیها ، فرو ریختن سنگهاى عذاب و ایجاد صیحه و غرشهاى تخریب گر ، نمونه هایى است از عقوبتهاى الهى و عذابهاى استیصال. «و کذلک أخذ ربک»
«ذلک» اشاره به عذابهایى است که در این سوره بیان شده است; از قبیل طوفان نوح ، زیر و زبر شدن آبادیهاى قوم لوط و ... .
۲- امتهاى ستم پیشه (جوامع کفرپیشه و مشرک) در خطر گرفتار شدن به عقوبتهاى الهى و عذابهاى استیصال هستند. «و کذلک أخذ ربک إذا أخذ القرى و هى ظلمة»
۳- عذابهاى الهى آن گاه بر شهرها و آبادیها فرو مى ریزد که عموم افرادش ستم پیشه بوده و آثار کفر و شرک در همه جا مشهود باشد. «و کذلک أخذ ربک إذا أخذ القرى و هى ظلمة»
نسبت دادن ظلم به آبادیها (و هى ظالمة) نسبتى مجازى است و هدف از آن رساندن این معناست که: همه و یا اکثر قریب به اتفاق اهل آن آبادیها ، ستمکار بودند; به گونه اى که گویا ستم کارى در هر کوى و برزن نمایان بود.
۴- نزول عذاب بر ستم پیشگان (کافران و مشرکان) پرتوى از ربوبیت خدا در جهت تدبیر امور انسانهاست. «و کذلک أخذ ربک إذا أخذ القرى و هى ظلمة»
۵- خداوند ، مشرکان و کفرپیشگان عصر بعثت را به عذابهاى شدید دنیوى تهدید کرد. «و کذلک أخذ ربک إذا أخذ القرى و هى ظلمة إن أخذه ألیم شدید»
برداشت فوق، از مخاطب قرار دادن پیامبر(ص) در «کذلک أخذ ربک» استفاده مى شود.
۶- عذابهاى الهى ، دردناک و شدید است. «إن أخذه ألیم شدید»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰۰–۱۰۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰۰–۱۰۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰۰–۱۰۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰۰–۱۰۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۰۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۰۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۰۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۰۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۹۶–۱۰۳ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۰۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ظلم اکثریتعذاب با ویرانی شهرهاعذاب با بارانعذاب با طوفانتهدید کافران صدراسلامانذار از عذاب دنیویعذاب با سجیلتهدید مشرکان صدراسلامویژگیهای عذابهای خداعذاب با صیحه آسمانیمدبر انسان هاکیفر ظالمانکیفر مشرکانعذاب ظالمانعذاب شدیدعذاب استیصالعذاب مشرکانابزار عذابعذاب دردناکعذاب کافرانآثار ظلمکیفر کافرانکیفرهای خداآثار شرکعذابهای خدااهل عذابتهدیدهای خدانشانه های ربوبیت خداآثار کفرمراتب عذابموجبات عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
- ترس از عذاب اخرت، سبب پنداموزی و عبرت از نابودی ستمگران+۱ آیه
- هشدار خدا درباره بیتوجهی مردم به اخرت+۱ آیه
- کیفر ستمگران، مایه عبرت برای بیمناکان از عذاب اخرت+۱ آیه
- گرفتاری جوامع ستمپیشه به عذاب سخت، ایهخدا+۳ آیه
- نزول عذاب بر اقوام ستمپیشه به فرمان خداوند+۱ آیه
- خداوند، منشا تحوّلات تاریخ بشری+۴ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۴ آیه
- هشدار خدا به ظالمان، از هلاکت و عذاب استیصال+۸ آیه
- کیفر و هلاکت ستمگران و گناه کاران، مقتضای ربوبیّت خداوند+۳ آیه
- خوف از اخرت، سبب پذیرش پندهای الهی+۲ آیه
- خوف از عذاب اخرت، سبب پنداموزی و عبرت از نابودی ستمگران+۱ آیه
- مجازات و هلاکت جوامع ظالم و گناهکاران، سنّت الهی+۵ آیه
- شرک به خدا، مصداق ظلم و ستمگری+۲ آیه
- تهدید شدن مشرکان به عذاب، با صیحه اسمانی+۳ آیه
- مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۴ آیه
- ظلم و ستم شهرنشینان، موجب نزول عذاب الهی و خرابی شهرها+۷ آیه
- بی فایده بودن استمداد شهرنشینان بت پرست از بتهای شان، هنگام نزول عذاب الهی+۱ آیه
- هلاکت شهرنشینان ستمگر و ظالم توام با تخریب شهرهای شان با عذاب سخت از سنتهای الهی+۲ آیه
- ویرانی شهرها و هلاکت جوامع پیشین، به سبب ظلم و ستم اهل ان+۸ آیه
- تهدید مشرکان، به عذاب با صیحه اسمانی+۳ آیه
- هلاکت مردم مدین با صیحه مرگ بار اسمانی، بر اثر ظلم به خویشتن+۳ آیه
- عبرت انگیزی اثار به جامانده از تجاوزگران و ستم پیشگان گذشته+۷ آیه
- هشدار خدا به ظالمان، از هلاکت و عذاب استیصال+۸ آیه
- عذاب ستمگران متجاوز، سخت و دردناک
- کیفر ستم پیشگان، سنّت تغییرناپذیر خداوند+۳ آیه
- امّتهای ظالم و ستم پیشه، در خطر هلاکت و نابودی+۲ آیه
- ظلم و ستم فرعون به خویشتن، موجب هلاکت و عذاب وی+۴ آیه
- ستمگری فرعونیان، موجب هلاکت انان+۲ آیه
- مهلت خداوند به ستمگران و عدم هلاکت فوری انان+۲ آیه
- هلاکت جوامع، نتیجه ظلم انان+۷ آیه
- عذاب استیصال اقوام گذشته، پیامد ظلم به خودشان+۵ آیه
- کیفر ظالمان در دنیا، مایه پند و عبرت+۷ آیه
- عذاب جوامع ستمکار و نیرومند، ایه خدا و مایه عبرت و تذکّر+۱ آیه
- کیفر ستمگران، مایه عبرت اموزی بیمناکان از عذاب اخرت+۱ آیه
- گرفتاری جوامع ستم پیشه گذشته به عذاب+۵ آیه
- ظلم امّتهای پیشین، باعث ویرانی سرزمینهای اباد انان+۱۳ آیه
- شهرهای اباد، در امّتهای پیشین+۸ آیه
- ظلم و ستم فرعون به خویشتن، موجب هلاکت و عذاب وی+۴ آیه
- کیفر فرعون و عذاب او، مقتضای ربوبیّت خداوند+۲ آیه
- تقدیر اجل، برای عذاب ظالمان و گناهکاران+۳ آیه
- ظلم قوم لوط، زمینه ساز نزول عذاب الهی بر انان و موجب هلاکت شان+۲ آیه
- فرجام قوم لوط (عذاب و هلاک انان)، دارای نشانه ای برای بیمناکان از عذاب اخرت+۱ آیه