سوره قمر(القمر)، آیه ۵۰ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۱
وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ
و فرمان ما یک امر بیش نیست، همچون یک چشم بر هم زدن!
معنی کلمات و عبارات
«أَمْرُنَا»: فرمان ما برای پیدایش چیزی و انجام کاری. «إِلاّ وَاحِدَةٌ»: مگر یک بار. جز یک کلمه (نگا: یس / ). «لَمْحٍ»: نگاه سریع. چشم به هم زدن. طَرفةالعین.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - فرمان هاى خداوند، تحقق پذیر، به مجرد صدور و بدون کمترین فرصت «و ما أمرنا إلاّ وحدة کلمح بالبصر»
۲ - بى نیازى خداوند به زمان، براى خلق اشیاء «و ما أمرنا إلاّ وحدة کلمح بالبصر»
عبارت «کلمح بالبصر» (مانند چشم به هم زدن) ظاهراً اشاره به سرعت تحقق «امر» دارد; یعنى، به گونه اى است که میان فرمان و تحقق شىء هیچ فاصله اى نیست.
۳ - خلقت اشیاء و تحقق بخشیدن به آن، امرى سهل براى خداوند «إنّا کلّ شىء خلقنه بقدر . و ما أمرنا إلاّ وحدة کلمح بالبصر»
برداشت یاد شده بر این احتمال است که عبارت «کلمح بالبصر» اشاره به سهولت داشته باشد.
۴ - تحقق آفرینش اشیا و تقدیر و تنظیم آنها، با صدور یک فرمان از جانب خداوند و بى نیاز از بازنگرى * «إنّا کلّ شىء خلقنه بقدر . و ما أمرنا إلاّ وحدة کلمح بالبصر»
عبارت «و ما أمرنا» مى تواند نظر به آیه قبل داشته باشد; یعنى، خلقت و اندازه گیرى در دو مرحله صورت نمى گیرد; بلکه با یک فرمان هم آفرینش است و هم تقدیر و در این آفرینش و تقدیر تجدید نظر صورت نمى گیرد.
۵ - برپایى قیامت، تنها با صدور یک فرمان از جانب خداوند * «و ما أمرنا إلاّ وحدة کلمح بالبصر»
مراد از «أمرنا»، احتمال دارد فرمان بر پایى قیامت باشد که در آیات پیشین (بل الساعة موعدهم...) مورد هشدار قرار گرفته است.
۶ - نابود ساختن امت هاى کفرپیشه و مجرم، امرى آسان و بى مؤونه براى خداوند «و ما أمرنا إلاّ وحدة کلمح بالبصر»
با توجه به این که در آیات پیشین، سخن از هلاکت جوامع مجرم بود و در آیه بعد نیز همین امر، دنبال شده است; احتمال مى رود که مراد از «أمرنا»، مجازات و هلاکت کفرپیشگان و یا از مصادیق بارز آن باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۵۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۵۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۵۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۵۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۳–۵۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵۰