سوره قمر(القمر)، آیه ۵۴ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۱
معنی کلمات و عبارات
«نَهَرٍ»: نهر. رودبار. جویبار. مفرد است و مراد جمع، همچون واژه (طفل) در (حج / نور / ). فراخی جا و مکان و وفور نعمت.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - استقرار حتمى تقواپیشگان، در باغ هاى پر درخت و کنار نهرهاى بهشت «إنّ المتّقین فى جنّ-ت و نهر»
«جنّة» (مفرد «جنّات») به باغ پوشیده شده از درختان گفته مى شود.
۲ - تقوا، جوهره ارزش هاى معنوى انسان «إنّ المتّقین فى جنّ-ت و نهر»
از این که مؤمنان به جاى هر وصف دیگرى متصف به صفت «المتقین» شده اند، مطلب بالا استفاده مى شود.
۳ - باغ ها و نهرهاى بهشتى، پاداش عملکرد خود متقین «و کلّ شىء فعلوه ... إنّ المتّقین فى جنّ-ت و نهر»
از ارتباط این آیه با آیات پیشین - که در زمینه نقش مؤثر عمل در پاداش و کیفر انسان بود، مطلب بالا استفاده مى شود.
۴ - انسان در حیات اخروى، داراى تمایلات و لذت هاى مادى «إنّ المتّقین فى جنّ-ت و نهر»
از این که خداوند وعده به «جنّات» و «نهر» داده است، استفاده مى شود که انسان در آخرت نیز از مظاهر طبیعى لذت خواهد برد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۵۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۵۴–۵۵ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۵۴–۵۵ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۵۴–۵۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۳–۵۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۵۴–۵۵
روایات و احادیث
۵ - «عن ابن عباس قال: قال: رسول اللّه(ص) النهر الفضاء و السعة لیس بنهر جار; [منبع: الدرّالمنثور، ج ۷، ص ۶۸۷.] از ابن عباس روایت شده که رسول خدا(ص) فرمود: مراد از نهر [در این آیه] فضا و وسعت است [و] نهر جارى مراد نیست».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تمایلات اخروی انسان هالذایذ اخروی انسان هامراد از نهرهای بهشتلذایذ مادی اخرویویژگیهای حیات اخرویارزش تقواپاداش متقیننهرهای بهشتباغهای بهشتفضایل متقینمتقین در بهشتملاک ارزشها
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- بهشت، دارای باغهای گوناگون+۶ آیه
- بهشت، دارای ابهایی روان در جویبارها+۳ آیه
- بهشت، دارای باغهای گوناگون+۶ آیه
- برخورداری متّقین، از بهشت+۳ آیه
- برخورداری متقین، از جایگاهی والا نزد خداوند توانا در بهشت+۱ آیه
- برخورداری بهشتیان، از مقام صدق، در جوار پروردگار مقتدر+۱ آیه
- صدق، یکی از اسامی و اوصاف بهشتهای موعود+۱ آیه
- تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۶ آیه
- تقوا، عامل تقرّب به خداوند+۵ آیه
- تقواپیشگان، مقرّب در پیشگاه پروردگار خویش+۴ آیه
- تقوا، زمینهساز تقرّب جستن به خدا+۵ آیه
- بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای متقین+۵ آیه
- تقرّب در پیشگاه خداوند، از ویژگیهای متّقین+۵ آیه
- بهره مندی پرهیزکاران از بهشت برین، از جلوه های قدرت خداوند+۱ آیه