سوره قمر(القمر)، آیه ۸ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۹
مُهْطِعِينَ إِلَى الدَّاعِ يَقُولُ الْكَافِرُونَ هٰذَا يَوْمٌ عَسِرٌ
در حالی که (بر اثر وحشت و اضطراب) بسوی این دعوت کننده گردن میکشند؛ کافران میگویند: «امروز روز سخت و دردناکی است!»
معنی کلمات و عبارات
«مُهْطِعِینَ»: جمع مُهْطِع، شتابان و دوان. یعنی باشتاب به سوی اسرافیل میروند و در دادگاه الهی برای حساب و کتاب حاضر میشوند. یا این که به معنی گردن کشنده و خیره نگاه کننده بوده، بدین معنی که انسانها چون صدای وحشتناک و شیپور جمع شدن را میشنوند، فوراً گردن بلند میکنند و به سوی اسرافیل خیره خیره مینگرند و میدوند (نگا: ابراهیم / ). «عَسِرٌ»: سخت و دشوار. پر خوف و هراس (نگا: فرقان / ، مدثر / . «الدَّاعی»: (نگا: قمر / .
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - شتاب آدمیان در خروج از قبرها، براى اجابت منادى رستاخیز «یخرجون من الأجداث ... مهطعین إلى الداع»
۲ - آدمیان در روز رستاخیز، دلواپس و گردن کشیده براى درک موقعیت خویش «مهطعین إلى الداع»
در لفظ «مهطعین» حرکت سریع و کشیدن سر به طرف بالا - از روى نگرانى - نهفته است (قاموس المحیط).
۳ - قیامت، روزى دشوار براى کافران «یقول الکفرون هذا یوم عسر»
۴ - پى بردن کافران به دشوارى شرایط و فرجام خویش، از نخستین لحظه هاى رستاخیز «یقول الکفرون هذا یوم عسر»
۵ - مؤمنان، ایمن از دشوارى هاى قیامت «یقول الکفرون هذا یوم عسر»
با توجه به مفهوم آیه شریفه و این که تنها کافران مى گویند: «هذا یوم عسر»، استفاده مى شود که مؤمنان چنین برداشتى ندارند.
۶ - سرخوشى و هواپرستى کافران در دنیا، درپى دارنده دشوارى هاى دیرپاى قیامت «و اتّبعوا أهواءهم ... یقول الکفرون هذا یوم عسر»
«عسر» (صفت مشبهه) دال بر ثبات و دوام وصف است.
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تداوم سختیهای اخروی کافرانعجله در خروج از قبرعوامل سختیهای اخروی کافرانمصونیت از سختیهای قیامتاجابت منادی قیامتآثار سرمستی کافرانآثار هواپرستی کافرانتنبه اخروی کافرانمصونیت اخروی مؤمناننگرانی اخروی انسان هاعجله انسانسختیهای اخروی کافرانسختیهای قیامتفرجام شوم کافرانکافران در قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
- کافران، رویگردان از هر نوع ایهای از ایات الهی+۹ آیه
- کافران، تکذیبکننده ایههای خدا+۵ آیه
- پیروی انسانها از اسرافیل در قیامت+۲ آیه
- پیروی انسانها در قیامت از فراخوانی اسرافیل+۲ آیه
- انذار کافران از سختیهای قیامت+۲ آیه
- هشدار کافران به عذاب سخت، از سوی خداوند+۸ آیه
- به زیر افکنده شدن چشمهای کافران در قیامت، به هنگام خروج از قبرها+۱ آیه
- منظره حشر انسانها در قیامت، همچون ملخهای پراکنده بر پهنه زمین+۱ آیه
- روز حشر، بس سخت و وحشتافرین برای کافران+۲ آیه
- اثار خشوع ذلیلانه، نمایان در چشم کافران، به هنگام خروج از قبرها در رستاخیز+۴ آیه
- موظّف بودن پیامبر(صلی الله علیه واله) به اعراض از کافران لجوج، تا روز و لحظه خروج شان از قبرها در رستاخیز+۲ آیه
- اعتراف کافران به سختی روز قیامت، پس از خروج از قبورشان+۱ آیه
- خروج مردگان از قبور و حرکت شتابان انان به سوی پروردگار، در قیامت+۳ آیه
- اثار ذلّت و نگرانی، نمایان در چشم کافران، هنگام خروج از قبرها در رستاخیز+۴ آیه
- کافران، تکذیب کننده ایات خداوند+۵ آیه
- ظهور و بروز نشانه های ذلّت در سیمای کافران، هنگام حشر در قیامت+۲ آیه
- سختی و گرفتاری کافران، در قیامت+۳ آیه
- کافران، مردمی هواپرست و فاقد منطق روشن+۱ آیه
- قیامت، روزی سخت و ناگوار برای کافران+۴ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به واگذاشتن کافران هدایتناپذیر، به حال خود+۲ آیه
- کافران، رویگردان از هر نوع معجزه الهی+۹ آیه
- خروج کفّار از قبرها در قیامت و حضورشان در محشر، همانند ملخهای پراکنده+۱ آیه
- اجابت سریع منادی محشر از سوی هواپرستان تکذیبگر عصر پیامبر صلی الله علیه و اله، در قیامت+۲ آیه
- کفّار مکّه انسانهایی هواپرست+۲ آیه
- هواپرستی در دنیا درپیدارنده دشواری در قیامت+۳ آیه