سوره قمر(القمر)، آیه ۷ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۹
خُشَّعاً أَبْصَارُهُمْ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ كَأَنَّهُمْ جَرَادٌ مُنْتَشِرٌ
آنان در حالی که چشمهایشان از شدّت وحشت به زیر افتاده، همچون ملخهای پراکنده از قبرها خارج میشوند،
معنی کلمات و عبارات
«خُشَّعاً»: جمع خاشِع، ذلیل و خوار. فرو افتاده و به زیر انداخته شده. حال ضمیر (و) در فعل (یَخْرُجُونَ) است. «أَبْصَارُ»: فاعل (خُشَّعاً) است (نگا: قلم / ). «الأجْدَاثِ»: جمع جَدَث، قبرها. گورها. «جَرَادٌ»: ملخ. «مُنتَشِرٌ»: پخش و پراکنده.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - آثار ذلت و نگرانى، نمایان در چشم کافران، به هنگام خروج از قبرها در رستاخیز «خشّعًا أبصرهم یخرجون من الأجداث»
۲ - تکذیب گران هواپرست، گرفتار ذلت و خوارى در رستاخیز «و کذّبوا و اتّبعوا أهواءهم ... خشّعًا أبصرهم یخرجون من الأجداث»
۳ - معاد آدمیان در رستاخیز، معادى جسمانى است. «یخرجون من الأجداث»
آنچه در قبرها نهان شده، جسم آدمیان است. پس خروج از قبر، بیرون آمدن اجسام ایشان است.
۴ - منظره رستاخیز آدمیان، همچون منظره ملخ هاى پراکنده بر پهنه زمین «یخرجون من الأجداث کأنّهم جراد منتشر»
۵ - نگرانى و سردرگمى آدمیان، در لحظه هاى آغازین رستاخیز و خروج از قبرها «یخرجون من الأجداث کأنّهم جراد منتشر»
تشبیه به «جراد منتشر»، بیانگر سردرگمى و حرکت هاى نامنظم و حیرت زده آدمیان، پس از خروج از قبرها در روز رستاخیز است.
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تشبیه انسان ها در قیامتخروج از قبرذلت اخروی هواپرستانسرگردانی اخروی انسانهواپرستان در قیامتتشبیه به مل های پراکندهنگرانی اخروی کافراننگرانی اخروی انسان هاحشر اخروی کافرانذلت اخروی کافرانانسان ها در قیامتمعاد جسمانیکافران در قیامتتشبیهات قرآنویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۰)
- انذار کافران از سختیهای قیامت+۲ آیه
- منظره رستاخیز ادمیان، مانند ملخهای پراکنده+۱ آیه
- معاد و رستاخیز ادمیان، مانند ملخهای پراکنده+۱ آیه
- هشدار کافران به عذاب سخت، از سوی خداوند+۶ آیه
- به زیر افکنده شدن چشمهای کافران در قیامت، به هنگام خروج از قبرها+۱ آیه
- منظره حشر انسانها در قیامت، همچون ملخهای پراکنده بر پهنه زمین+۱ آیه
- روز حشر، بس سخت و وحشتافرین برای کافران+۲ آیه
- اثار خشوع ذلیلانه، نمایان در چشم کافران، به هنگام خروج از قبرها در رستاخیز+۳ آیه
- تکذیب ایات قران، موجب گرفتاری به ذلّت و خواری در اخرت+۱ آیه
- تشبیه حقایق غیبی (معاد) به امور حسی، راهی برای اگاهی بشر از ان+۵ آیه
- خروج هر کسی در قیامت، از قبر خودش+۴ آیه
- نگرانی و سردرگمی ادمیان در لحظه های اغازین رستاخیز و خروج از قبرها
- موظّف بودن پیامبر(صلی الله علیه واله) به اعراض از کافران لجوج، تا روز و لحظه خروج شان از قبرها در رستاخیز+۲ آیه
- اعتراف کافران به سختی روز قیامت، پس از خروج از قبورشان+۱ آیه
- خروج مردگان از قبورشان در قیامت، در پی دعوت منادی حشر+۲ آیه
- خروج مردگان از قبور و حرکت شتابان انان به سوی پروردگار، در قیامت+۳ آیه
- خروج همه مردگان از قبورشان، در قیامت+۵ آیه
- خروج مردگان از قبور، همانند خروج ملخها از جایگاهشان
- اثار ذلّت و نگرانی، نمایان در چشم کافران، هنگام خروج از قبرها در رستاخیز+۴ آیه
- ظهور و بروز نشانه های ذلّت در سیمای کافران، هنگام حشر در قیامت+۲ آیه
- معاد، امری جسمانی و روحانی+۸ آیه
- بیهدف بودن ملخها در حرکتهای خویش
- سرگردانی و بیهدفی هواپرستان تکذیبگر عصر پیامبر صلی الله علیه و اله در قیامت+۲ آیه
- خواری و ذلّت هواپرستان تکذیبگر عصر پیامبر صلی الله علیه و اله در قیامت+۲ آیه
- پراکنده شدن هواپرستان عصر پیامبر صلی الله علیه و اله در عرصه محشر همانند ملخها پس از خروج از قبرهایشان+۲ آیه
- قیامت امری ناشناخته و هولانگیز برای هواپرستان تکذیبگر عصر پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- چشمان هواپرستان در قیامت نمایانگر ترس و خواری ایشان از وحشت ان روز+۲ آیه
- پراکندگی هواپرستان تکذیبگر در صحنه محشر همانند ملخها پس از خروج از قبرها+۲ آیه
- چشمان هواپرستان در قیامت نمایانگر ترس و خواری انان از وحشت ان روز+۲ آیه
- هواپرستی در دنیا درپیدارنده دشواری در قیامت+۳ آیه