سوره کهف(الكهف)، آیه ۳۱ · جزء ۱۵ · صفحه ۲۹۷
أُولَٰئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا
آنها کسانی هستند که بهشت جاودان برای آنان است؛ باغهایی از بهشت که نهرها از زیر درختان و قصرهایش جاری است؛ در آنجا با دستبندهایی از طلا آراسته میشوند؛ و لباسهایی (فاخر) به رنگ سبز، از حریر نازک و ضخیم، دربر میکنند؛ در حالی که بر تختها تکیه کردهاند. چه پاداش خوبی، و چه جمع نیکویی!
معنی کلمات و عبارات
«عَدْنٍ»: جای ماندگاری. جاویدانگی. «یُحَلَّوْنَ»: زینت میشوند. آراسته میگردند. فعل مجهول است و از ماده (حلی). «أَسَاوِرَ»: جمع سِوار، دستبند. برخی آن را جمع أَسْوِرَة میدانند که مفرد آن سِوار است. یعنی أَساوِر را جمعالجمع بشمار میآورند. «مِنْ أَساوِرَ مِن ذَهَبٍ»: واژه (مِنْ) نخستین زائد یا ابتدائیّه است، و (مِنْ) دوم بیانیّه میباشد. «ذَهَبٍ»: طلا. زر. «خُضْراً»: جمع أَخْضَر، سبز رنگ. «سُندُسٍ»: حریر لطیف و نازک. «إِسْتَبْرَقٍ»: حریر ضخیم و برّاق. «مُتَّکِئِینَ»: تکیهزنندگان. «أَرَآئِکَ»: جمع أَریکَة، تختها. مبلمانها. «مُرْتَفَقاً»: منزل. مجلس. مقرّ.
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- استقرار در باغ هاى بهشت، از جمله پاداش هاى مؤمنان نیک کردار است. «إنّ الذین ءامنوا و عملوا الصلحت ... أُولئک لهم جنّ-ت عدن»
جمله «أُولئک...» یا خبر یکم براى «إنّ» در صدر آیه قبل است و یا خبر دوم و احتمال سوم آن است که جمله مستأنفه باشد در هر صورت، مشاراِلیه «أُولئک» «الذین امنوا...» در آیه قبل است. «عَدنْ» به معناى اقامت گزیدن و مستقر شدن است.
۲- در بهشت عدن، نهرها، از زیر پاى (کاخ ها و بناهاى رفیع) بهشتیان جریان دارد. «تجرى من تحتهم الأنهر»
مرجع ضمیر «تحتهم» عبارت «الذین امنوا» در آیه قبل است; یعنى، از زیر پاى بهشتیان، نهرها جارى است. روشن است که جریان آب از زیر پاى بهشتیان، تعبیرى براى ترسیم محل اقامت آنان در بهشت و جریان یافتن آب از زیر بناها و یا تکیگاه هاى آنان است.
۳- دست بندهاى زرین طلا، از جمله زینت هاى بهشتیان در بهشت است. «یحلّون فیها من أساور من ذهب»
«سوار» به معناى «دست بند» است. جمع آن «اسورة» و جمع الجمع آن «أساورة» است.
۴- پوشاک هایى به رنگ سبز، فراهم آمده از حریر و در کمال ظرافت و لطافت، لباس رسمى بهشتیان است. «یلبسون ثیابًا خضرًا من سندس»
«سندس» به «پارچه دیباى نازک» گفته مى شود نکره بودن واژهاى «ثیاباً» و «خضراً» و «سندس» دال بر تفخیم است، از همین رو، در برداشت، قید «کمال ظرافت و لطافت» آمده است. و نیز بدان جهت که اهل بهشت، هرگونه لباس که بخواهند، فراهم است، از این لباس، به عنوان لباس ویژه و رسمى یاد گردیده است.
۵- تن پوش هایى فاخر و ضخیم، فراهم آمده از حریر سبز، از جمله لباس هاى ویژه اهل بهشت است. «و یلبسون ثیابًا خضرًا من سندس و إستبرق»
کلمه «إستبرق» معرب «إستبر» فارسى است. و به معناى «دیباى ضخیم» است.
۶- تخت هاى افراشته شده در حجله ها، تکیگاه بهشتیان است. «متّکئین فیها على الأرائک»
«أریکه» به تختى گفته مى شود که در حجله قرار مى دهند (قاموس) و به گفته راغب به حجله اى اطلاق مى شود که بر روى تخت به پا مى شود.
۷- بهشتیان، به هنگام تکیه زدن بر تخت هاى خود، لباس هاى فاخر دیبا بر تن دارند. «و یلبسون ثیابًا خضرًا من سندس و إستبرق متّکئین فیها على الأرائک»
۸- معاد و حیات آدمى در سراى آخرت، جسمانى و مادّى است. «یحلّون ... و یلبسون ... متّکئین فیها على الأرائک»
سخن از لباس و انواع آن و ترسیم حجله ها و تخت ها و نیز نهرهاى جارى از زیر درختان، جملگى، گویاى جسمانى بودن معاد و وجود حیات مادّى در سراى آخرت است.
۹- بهشت، مکانى بس آسایش آفرین، و نعمت هاى آن، پاداشى بس نیک براى مؤمنان است. «نعم الثّواب و حسنت مرتفقًا»
«مرتفق» اسم مکان به معناى «متکا» (تکیگاه) است و چون هنگام استراحت، نوعاً، مرفق خود را روى زمین مى گذارند، به محل استراحت و لمیدن «مرتفق» گفته شده است.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
زیبایی لباس بهشتیانزیبایی لباس حریر بهشتیاننهرهای بهشت عدنکاخهای بهشت عدننعمتهای بهشت عدنرنگ لباس بهشتیانضخامت لباس بهشتیانلباس رسمی بهشتیانویژگیهای لباس بهشتیانتختهای بهشتیاندستبندهای طلایی بهشتیانرنگ سبزلباس حریر بهشتیانویژگیهای حیات اخرویتکیه گاه بهشتیانزینتهای بهشتیانآسایش در بهشتنعمتهای بهشتیانپاداش اخروی صالحانویژگیهای نعمتهای بهشتصالحان در بهشتپاداش اخروی مؤمنانمؤمنان در بهشتباغهای بهشتویژگیهای بهشتمعاد جسمانی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۱)
- بهشت، دارای باغهای گوناگون+۸ آیه
- بهشت، دارای ابهایی روان در جویبارها+۳ آیه
- لباسهای بهشت از جنس دیباج نازک و ضخیم سبزرنگ+۳ آیه
- بهشت، دارای باغهای گوناگون+۹ آیه
- برخورداری اهل بهشت، از برترین جایگاه و نیکوترین اسایشگاه
- اراستگی بهشتیان، با دستبندهایی از طلا+۲ آیه
- زینت بهشتیان با لباسهای ابریشمیِ سبز رنگِ ضخیم و نازک+۲ آیه
- مؤمنان صالح، بهرهمند از بهشت الهی+۴ آیه
- بهشت، پاداش خداوند به بندگان، در مقابل اعمالانان+۲ آیه
- تختهای بهشت، تکیهگاهی برای اهل ان+۶ آیه
- تختهای متعدّد برای بهشتیان+۳ آیه
- تختهای بهشت تکیهگاهی نیکو
- لباسهای بهشت از جنس دیباج نازک و ضخیم سبز رنگ+۳ آیه
- ایمان، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۶ آیه
- عمل صالح، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۶ آیه
- عدن و پایداری، یکی از نامها و اوصاف بهشت موعود+۴ آیه
- بهشت، دارای نهرهای متعدّد+۳ آیه
- نهرهای جاری بهشت، از زیر درختان ان+۳ آیه
- پاداشهای الهی، بسی ارزشمند و نیکو
- ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۷ آیه
- عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۶ آیه
- ترس از طغیانگری و کفر پدر و مادر، عامل کشتهشدن فرزند نوجوان انها به دست خضر(علیه السلام)
- تزیین بهشتیان با لباسهای حریر+۵ آیه
- النگوهایی از طلا، ابزار زینت بهشتیان+۲ آیه
- حریر ضخیم، از انواع لباسهای بهشتیان+۴ آیه
- حریرهای نازک، از انواع لباسهای بهشتیان در بهشت+۴ آیه
- اراسته شدن مؤمنان شایستهکار، به لباسهای حریر سبزرنگ
- لباس حریر، پاداش مؤمنان شایستهکار در بهشت+۲ آیه
- زینت بهشتیان با لباسهای ابریشمی سبزرنگ ضخیم و نازک+۲ آیه
- اراستگی مؤمنان دارای عمل صالح در بهشت، با دست بندهایی از طلا+۲ آیه
- اراستگی نیکوکاران، به دست بندهایی از طلا در بهشت+۴ آیه
- مؤمنان، بهره مند از رفاه و اسایش در بهشت+۸ آیه
- رفاه مؤمنان در بهشت، دربردارنده ابعاد گسترده مادّی و معنوی+۲ آیه
- لباسهای بهشتیان، به رنگ سبز+۱ آیه
- رنگ سبز، مؤثّر در زیبایی و نشاط اوری+۱ آیه
- لباسهای بهشتیان، به رنگ سبز و از جنس ابریشم
- لباس حریر سبز رنگ، پاداش مؤمنان دارای عمل صالح+۱ آیه
- زیورالات از ابزارهای زیبایی و مورد استفاده انسان در زیبایی خود+۴ آیه
- طلا، از اشیای مورد استفاده برای زیبایی+۳ آیه
- لباسهای فاخر (بافته شده از پرنیان و حریر)، از جمله عوامل زیبایی ظاهری انسان در بهشت+۴ آیه
- تزیین بهشتیان، با دستبندهای طلایی زیبا+۲ آیه
- اراستگی و زیبایی بهشتیان، با پوشیدن دستبندهای زر و لباسهای سبز از دیبای نازک و دیبای ستبر
- طلا، فلزی زیبا و وسیله ای برای تزیین انسان+۲ آیه
- پوشاک سبز رنگ فراهم شده از حریر و با بافتی ظریف و لطیف، لباس بهشتیان+۱ آیه
- تن پوشهای فاخر و زیبا، فراهم امده از حریر سبز، از لباسهای ویژه اهل بهشت+۴ آیه
- تن پوشهای فاخر دیبا، از لباسهای بهشتیان، هنگام تکیه زدن بر تختهای خود+۲ آیه
- دست بندهای زرّین و طلایی، از زینتهای بهشتیان+۲ آیه
- دست بندهای زرّین در بهشت، پاداشی برای بهشتیان+۲ آیه
- طلا، از ابزار زینت و تجمّل+۶ آیه
- علاقه و تمایل طبیعی همه انسانها، به زیورالات طلا+۳ آیه
- لباس بهشتیان، بافته شده از طلا+۳ آیه
- پوشاکهایی به رنگ سبز فراهم امده از حریر، لباس مؤمنان نیککردار در بهشت+۱ آیه
- تنپوشهایی فاخر و ضخیم، فراهم امده از حریر سبز، از جمله لباسهای ویژه اهل بهشت
- لباس بهشتیان به رنگ سبز+۱ آیه
- تختهای مزّین و افراشته شده در حجلهها، تکیهگاه بهشتیان+۴ آیه
- تختهای مزیّن و برافراشته شده در حجلهها، متکّای مؤمنان در بهشت+۱ آیه
- ایمان، سبب برخورداری مؤمنان از پشتیهای فاخر بهشتی+۱ آیه
- عمل صالح، از عوامل برخورداری مؤمنان از متکّاهای بهشتی+۱ آیه
- مؤمنان، بهرهمند از اسایش در بهشت+۸ آیه
- تختهای مزین و برافراشته شده در حجلهها، متکّای مؤمنان در بهشت+۱ آیه
- ایمان و عمل صالح، عامل برخورداری مؤمنان، از متکّاهای بهشتی+۱ آیه