سوره کهف(الكهف)، آیه ۹۱ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۰۳
كَذَٰلِكَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا
(آری) اینچنین بود (کار ذو القرنین)! و ما بخوبی از امکاناتی که نزد او بود آگاه بودیم!
معنی کلمات و عبارات
«کَذَالِکَ»: همان گونه رفتار کرد. یعنی: مؤمنان مشرِق زمین را رها کرد و کافران آنجا را به قتل رساند، همان گونه که در حق مردمان مغرب زمین چنین کرده بود. یا این که: این چنین بود کار ذوالقرنین. «خُبْراً»: علم و آگهی (نگا: کهف / ).
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- خداوند، بر تمامى امکانات و نیروهاى موجود در اختیار ذوالقرنین احاطه کامل داشت. «و قد أحطنا بما لدیه خبرًا»
۲- بازگویى سفر ذوالقرنین به شرق و غرب، نمودى از احاطه علمى خداوند بر زوایاى زندگى او بود. «کذلک و قد أحطنا بما لدیه خبرًا»
واژه «کذلک» (این چنین بود) در این موارد، براى تشبیه چیزى به خود آن به کار مى رود که گویاى مبالغه در بى مانند بودن است ; یعنى، براى آن، نظیرى جز خودش وجود ندارد. جمله حالیه «و قد أحطنا...» دلالت دارد که آنچه گفته شد، برخاسته از احاطه علمى خداوند بوده است.
۳- امکانات و نیروى ذوالقرنین، بسیار زیاد و با عظمت بوده است. «قد أحطنا بما لدیه خبرًا»
تعبیر موجود در آیه (احاطه خداوند بر همه آنچه در نزد ذوالقرنین وجود داشت) حاکى از عظمت امکاناتى است که در اختیار ذوالقرنین بود.
۴- شیوه ذوالقرنین در برخورد با مردم شرق و غرب، یک سان بوده است. * «وجدها تطلع على قوم ... کذلک»
«کذلک» مى تواند صفت براى «قوم» در آیه قبل باشد و اشاره به «قوماً» در آیات قبل; یعنى، ذوالقرنین، همانگونه که قوم ساکن مغرب را یافت و در باره آنان تصمیم گرفت، در باره شرقى ها نیز همان سان رفتار کرد.
۵- عملکرد ذوالقرنین، تحت مراقبت و راهنمایى خداوند بود. «کذلک و قد أحطنا بما لدیه خبرًا»
بیان این که خداوند بر آنچه به ذوالقرنین ارتباط داشت، کاملاً آگاه بود، کنایه از این است که او، بى دستور خداوند، کارى نمى کرد.
تفسیر (۱۲)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۰–۱۰۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۳–۱۰۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۳–۱۰۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۳–۱۰۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۳–۱۰۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۹۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۹۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۹۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۹۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۹۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۸۹–۹۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۹۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
روش برخورد ذوالقرنینعظمت امکانات ذوالقرنینعظمت قدرت ذوالقرنینمردم مشرق سرزمین ذوالقرنینتبیین قصه ذوالقرنینهدایت ذوالقرنینمسافرت ذوالقرنیننشانه های احاطه خدامردم مغرب سرزمین ذوالقرنینامکانات ذوالقرنینفضایل ذوالقرنیناحاطه خداهدایتهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶)
- حمایت ذوالقرنین از محرومان، در ایّام حکومتش+۵ آیه
- احاطه کامل خداوند، بر امکانات و نیروهای در اختیار ذوالقرنین+۱ آیه
- حکومت ذوالقرنین، تحت نظارت مستقیم خداوند+۱ آیه
- عملکرد ذوالقرنین، تحت علم و راهنمایی الهی
- بازگویی سفر ذوالقرنین به شرق و غرب، نمودی از احاطه علمی خدا بر زوایای زندگی او+۸ آیه
- محیط/ اسما و صفات+۶ آیه