سوره لیل(الليل)، آیه ۶ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۵
معنی کلمات و عبارات
«الْحُسْنَی»: پاداش خوب خدا که در این جهان بهره مؤمنان میگردد (نگا: زمر / ، نحل / ) و پاداش بهتر خدا که در آن جهان نصیب مسلمانان میشود (نگا: آلعمران / یونس / ). خیر مطلقی که خدا آن را خیر میداند. یعنی آن کسی که بذل و بخشش میکند و پرهیزگاری پیشه میسازد و به خوب و خوبی ایمان دارد، و در یک کلام، حسنات و سیّئات و فضیلت و رذیلت را همسان نمیشمارد، و بالطبع به پاداش نیکیها و پادافره بدیها معتقد است. (الْحُسْنَی) میتواند صفت مشبّهه، یا صفت تفضیلی باشد.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - دسته اى از مردم، پاداش هاى موعود الهى را تصدیق کرده، براى رسیدن به آن تلاش مى کنند. «و صدّق بالحسنى»
مراد از «الحسنى» - به قرینه فعل هاى «صدّق» و «کذّب» - پاداش هاى نیکو و وعده به آنها است; بنابراین مراد از آن، «المثوبة الحسنى» یا «العِدَة الحسنى» و نظایر آن است. جمله «صدّق بالحسنى» بیان یکى از مصداق هاى «سعى» در آیات پیشین است; از این رو شامل تصدیق عملى نیز مى شود.
۲ - پاداش هاى موعود خداوند، نیکو و تصدیق آن بر همگان لازم است. «و صدّق بالحسنى»
کلمه «حسنى» یا مصدر است (مانند «رجعى») و یا مؤنث «أحسن» است. در صورت اول معناى تفضیلى نخواهد داشت; بلکه با تأویل به مشتق، معناى «حَسَن» دارد. وصف «الحسنى» خود نشانگر مطلوب بودن تصدیق آن است و وعده به فرجام راحت (در آیه بعد) نیز بر سزاوار بودن تصدیق، تأکید کرده است.
۳ - سخاوت مندى، انفاق و تقواپیشگى، نشانه پذیرش وعده هاى خداوند و باور داشتن پاداش هاى الهى است. «فأمّا من أعطى و اتّقى . و صدّق بالحسنى»
عطف این آیه بر آیه قبل، عطف سبب بر مسبب و یا عکس آن است و در هر صورت، برداشت بالا استفاده مى شود.
۴ - وجود زمینه بهره مندى از پاداش هاى نیکوى الهى، براى سخاوتمندان و تقواپیشگان «من أعطى و اتّقى . و صدّق بالحسنى»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۵–۱۱ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۵–۱۱ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۵–۱۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۵–۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
زمینه پاداش نیکمؤمنان به وعده های خداوعده پاداش نیکپاداش سخاوتمندانمؤمنان به پاداشهای خداایمان به پاداشهای خداآثار سخاوتایمان به وعده های خداپاداش متقینآثار انفاقاهمیت ایماننشانه های ایمانآثار تقوا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰)
- انفاق در راه خدا، عامل اسان شدن امور از سوی خدا+۲ آیه
- ایمان به پاداشهای خدا، سبب اسان شدن امور از ناحیه خدا برای انسان+۲ آیه
- ایمان به پاداشهای خدا، سبب اسانشدن امور از ناحیه خدا برای انسان+۲ آیه
- اسانی، در اطاعت خداوند، پاداش انفاقکنندگان اهل تقوا+۲ آیه
- تصدیق به پاداشهای الهی عامل توفیق انسان به انجام تکالیف الهی+۱ آیه
- تصدیق وعدههای حق، موجب بهرهمندی از توفیق اطاعت خداوند در زندگی+۲ آیه
- تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۵ آیه
- تقوا، از عوامل برخورداری از گشایش در زندگی+۴ آیه
- رفتار و کردار ادمی، سازنده شخصیّت وی+۶ آیه
- توجّه به پاداش الهی، عامل توفیق انسان برای ادای تکالیف الهی و عمل صالح+۱ آیه