سوره مائده(المائدة)، آیه ۸ · جزء ۶ · صفحه ۱۰۸
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ
ای کسانی که ایمان آوردهاید! همواره برای خدا قیام کنید، و از روی عدالت، گواهی دهید! دشمنی با جمعیّتی، شما را به گناه و ترک عدالت نکشاند! عدالت کنید، که به پرهیزگاری نزدیکتر است! و از (معصیت) خدا بپرهیزید، که از آنچه انجام میدهید، با خبر است!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۲۳ بعثت(دوره مدنی) · این آیه در مدینه بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نازل گردیده است. بازپخش وحی در این سال
شأن نزول
«شیخ طوسی» گوید: عبدالله بن کثير گويد: اين آيه درباره يهود نازل شده هنگامى که رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به طرف قلعه و ديوار بنىقريظه رفت که به آنها ديه بپردازد ولى يهوديان کوشش داشتند که پيامبر را به قتل برسانند سپس اين آيه نازل گرديد.
طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ۳، ص ۲۳۱. محمدباقر محقق، نمونه بينات در شأن نزول آيات از نظر شیخ طوسی و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص ۲۷۴. شرح اين قضيه در ضمن گفتار شأن و نزول آيه بعد يعنى آيه ۱۱ ذكر شده است.
در آن زمان چه میگذشت (۴ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۹)
- ممنوعیّت رفتارهای غیر عادلانه با مخالفان، با انگیزه کینه و دشمنی با انها+۱ آیه
- سفارش خداوند به اخلاص در عمل
- اجرای عدالت و شهادت به حق، مقتضای ایمان+۱ آیه
- بغض، زمینهساز انحراف از عدالت
- جایز نبودن بیعدالتی نسبت به دشمنان، به جهت بغض با انان
- جایز نبودن تجاوز به دشمنان، به سبب بغض با انان+۱ آیه
- لزوم اجرای عدالت و قسط، حتی در مورد مشرکان مبغوض مؤمنان
- لزوم پرهیز مؤمنان از تجاوز به حقوق انسانها، حتّی نسبت به دشمنان مبغوض خود+۱ آیه
- مؤمنان، تحت تربیت پروردگار+۴ آیه
- تعصّبات کینهتوزانه، زمینه انحراف از عدالت+۱ آیه
- اجرای عدالت، زمینهساز نایل شدن انسان به تقوا+۲ آیه
- اعتقاد به علم و اگاهی گسترده خداوند، زمینهساز تقواپیشگی+۵ آیه
- سخن عادلانه، زمینهساز نیل به تقوا+۲ آیه
- شهادت بر اساس حق، فرمان مؤکّد خداوند به مؤمنان+۱ آیه
- ایمان، مقتضای شهادت به حق+۱ آیه
- لزوم احترام به حقوق انسانها، حتّی دشمنان+۴ آیه
- هشدار الهی به مؤمنان، درباره عدم اجرای عدالت، حتّی نسبت به حقوق دشمنان+۱ آیه
- انکار لزوم اجرای عدالت، نسبت به دشمنان، از مصادیق کفر و تکذیب ایات الهی+۱ آیه
- مطلوب بودن اخلاص، در عمل
- لزوم تقوا پیشگی و اجتناب از مخالفت با دستورهای خداوند+۶ آیه
- لزوم پرهیز از بی عدالتی و تعدّی به دشمنان+۲ آیه
- حرمت تعدّی به حدود الهی+۲ آیه
- وجوب رعایت عدالت، در امور+۵ آیه
- لزوم رعایت عدالت، حتّی درباره دشمنان+۶ آیه
- وجوب مراعات عدالت، در قضاوت+۳ آیه
- وجوب اگاهی قاضی به مسایل قضاوت+۳ آیه
- لزوم رعایت عدالت در گواهی+۱ آیه
- عدالت، از شرایط گواهان+۳ آیه
- عدم جواز شهادت و گواهی به ناحق، حتّی نسبت به دشمنان
- حرمت شهادت به ناحق+۲ آیه
- دشمنی، از موانع اجرای عدالت
- لزوم احترام به حقوق دشمنان و پرهیز از تعدّی به انان، به سبب دشمنی+۱ آیه
- لزوم اجرای عدالت و قسط از سوی مؤمنان، حتّی در مورد دشمنان
- عدالت، حتّی نسبت به دشمنان، نزدیک ترین راه برای تحصیل تقوا
- رعایت عدالت در برخورد با دشمنان، نشانه تقواپیشگی
- تعدّی و ظلم به حدود الهی، عملی ناشایست و حرام+۲ آیه
- لزوم پرهیز از بی عدالتی و تعدّی به دشمنان+۲ آیه
- لزوم تقدّم عدالت بر احساسات+۱ آیه
- امر خداوند به اجرای عدالت، به دست مؤمنان+۳ آیه
- سرباز زنندگان از اجرای عدالت، مورد تهدید خداوند+۱ آیه
- اجرای عدالت، نشانه بارز عمل صالح+۱ آیه
- اجرای عدالت و گواهی به حق، مقتضای ایمان+۱ آیه
- اعتقاد به علم الهی، زمینه ساز اجرای عدالت و قسط+۲ آیه
- دشمنی و کینه با یک گروه، از موانع اجرای عدالت+۱ آیه
- انحراف از عدالت، موجب گرفتاری به عذاب الهی در قیامت+۳ آیه
- انسان، مکلّف به رعایت عدالت+۷ آیه
- مسلمانان، موظّف به رعایت عدالت، حتّی در جنگ با دشمنان+۳ آیه
- رعایت عدالت، موجب برخورداری از پاداش بزرگ در قیامت+۱ آیه
- علم خداوند، ضامن پاداش عدالت
- رعایت عدالت، موجب برخورداری از مغفرت خداوند، در قیامت+۱ آیه
- دعوت مردم به رعایت عدالت، از سوی خداوند+۹ آیه
- اهتمام اسلام به لزوم اجرای عدالت و قسط، حتّی در مورد دشمنان+۸ آیه
- خدا خواستار رعایت عدالت در میان بشر+۵ آیه
- لزوم رعایت عدالت، در انتقام از ستمگران+۶ آیه
- لزوم رعایت عدالت، هنگام ادای گواهی+۴ آیه
- رعایت عدالت در گواهی، از مصادیق عمل صالح+۱ آیه
- اعتقاد و توجّه به علم همه جانبه الهی، زمینه ساز تقواپیشگی+۶ آیه
- توجّه به علم خدا، زمینه رعایت عدالت+۲ آیه
- توجّه به اگاهی خدا از اعمال انسان، زمینه قیام خالصانه و رعایت عدالت در راه او
- خداوند، اگاه به تمامی اعمال خوب و بد انسانها+۶ آیه
- اگاهی خداوند به اعمال انسانها+۵ آیه
- اهل ایمان از مخاطبان قران+۴ آیه
- اگاهی به احکام الهی، معیار صلاحیّت قُضات+۳ آیه
- اخلاص و قصد تقرّب به خداوند، در گواهی دادن، امری پسندیده+۲ آیه
- عدالت، از شرایط گواهان+۳ آیه
- لزوم رعایت قسط و عدل، هنگام ادای شهادت مؤمنان، از فرمانهای الهی
- عدم رعایت قسط و عدل در زمان شهادت، موجب کیفر و عذاب الهی
- اعتقاد به اگاهی خدا از اعمال انسان، زمینه شهادت به قسط و عدل
- ایمان، سبب رعایت قسط و عدل، هنگام ادای شهادت
- تقوا، زمینهساز شهادت به قسط و عدل
- رعایت کردن عدالت، مورد سفارش خداوند در معاشرت و روابط با دیگران+۴ آیه
- بغض مؤمنان به مشرکان
- لزوم اجرای عدالت و رعایت حقوق دشمن، حتی در صورت بغض به انان از سوی مؤمنان
- دشمنی مؤمنان با مشرکان+۱ آیه
- مؤمنان، موظف به رعایت عدالت، هنگام ادای گواهی+۳ آیه
- گواهی به حق، فرمان مؤکّد خداوند به مؤمنان+۱ آیه
- وجوب رعایت عدالت در گواهی دادن+۱ آیه
- وجوب رعایت عدالت از سوی گواهان+۳ آیه
- وجوب شهادت و گواهی به حق، حتّی نسبت به دشمنان